Phong tục thờ cúng Táo Quân ở Trung Hoa

Cúng Táo Quân là một trong những tập tục đẹp trong tín ngưỡng văn hóa phương Đông. Người Trung Quốc cũng cúng Táo quân như người Việt Nam, song họ vẫn có nét khác biệt về nguồn gốc, lễ vật cúng và vị thần đại diện…

Đối với người Trung Quốc từ xưa đến nay, Thần Bếp (hay: Táo Vương, Táo Quân, Ông Táo, Táo Vương Gia hay Thuận Diện Công, Tư Mệnh Công, Ngũ Quan Thần) là vị thần có vị trí cao nhất trong có trong số các vị thần. Ở thời nhà Hán, chỉ có những kẻ có địa vị cao mới có tư cách cúng tế Thần Bếp, trong khi bách tính thường dân chỉ có thể thờ cúng tổ tiên của mình.

Trong quyển “Dậu Dương Tạp Trở” thời nhà Đường có ghi chép: Táo Quân tên là Ngôi, dáng vẻ như mỹ nữ; vợ của Táo Quân là Khanh Kỵ; có 6 người con gái, tất cả đều được gọi là Sát Hiệp. Đây là một trong những ghi chép sớm nhất về Táo Quân ở Trung Quốc.

Trong bản ghi chép này còn có nhắc đến một nhiệm vụ của Táo Quân là cứ mỗi cuối tháng sẽ trở về trời bẩm báo lại mọi hành vi của bách tính. Qua đó, Ngọc Hoàng sẽ ban thưởng hoặc luận tội từng gia đình. Sau đó, Người Trung Quốc sẽ đón ông Táo về nhà vào ngày 4 tháng Giêng.

Vì vậy, cứ vào ngày 23 tháng Chạp, mỗi gia đình Trung Hoa sẽ tiến hành nghi lễ tiễn ông Táo lên trời. Lúc này, người dân sẽ mời các tăng sư đến đọc kinh từ tối, chuẩn bị mâm vật phẩm để tiễn Táo Quân về trời.

Mâm cơm cúng Táo thường có các vật phẩm vừa ngọt vừa dính miệng, phổ biến nhất là bánh Niangao (loại bánh làm từ bột gạo nếp và đường nâu), để Táo quân ăn rồi chỉ nói toàn những lời ngọt, điều tốt, cũng là để miệng Táo Quân bị dính lại, khó nói ra điều xấu. Một số nguồn nói rằng, người dân còn có tục bôi mật vào miệng tượng Táo Quân với ý nghĩa tương tự.

Khi nghi lễ khấn bái đã xong xuôi, gia chủ sẽ mang bức hình Táo Quân đốt cùng giấy tiền vàng bạc, đồng thời dán một con ngựa giấy lên vách bếp và bôi rượu lên các cánh cửa bếp.

Theo niềm tin của người Trung Hoa, Táo Mã là con ngựa mà Táo Quân cưỡi, sẽ là “phương tiện giao thông” của Táo Quân di chuyển về trời. Tuy vậy, ở vùng Giang Nam, kiệu mới là phương tiện di chuyển chính của Táo Quân, người Thượng Hải cúng Táo Quân rất ít khi dùng Táo Mã mà chủ yếu là dùng Táo Kiệu. Hình dáng của Táo Kiệu cũng rất đa dạng.

Trong các lễ vật cúng tiễn Táo, cũng không thể thiếu nước và chút cỏ khô, coi đây là thức ăn cho ngựa của Táo Quân. Nếu nhà nào không có cỏ khô thì có thể dùng bánh pháo đốt thay thế, hoặc cho chút rượu vào để lửa cháy bùng lên với ngụ ý giúp ông Táo sớm “thăng thiên” chầu trời. Tuy nhiên, phong tục này đến nay không còn thịnh hành như trước.

Còn mục đích của việc bôi rượu lên cửa bếp là để Táo Quân rơi vào trạng thái nửa mê nửa tỉnh, khó có thể tâu bẩm lại toàn bộ lỗi sai của gia chủ.

Khi bức tranh Táo quân bằng giấy của năm cũ đã đốt cùng vàng mã, gia chủ sẽ để bức tranh mới lên. Nhà nào không dùng tranh thì sẽ dùng mô hình Táo quân bằng giấy, hoặc lau chùi bức tượng để vào vị trí cũ.

Ngày nay, phong tục tiễn Táo Quân về trời của người Trung Hoa đang ngày một vắng bóng. Nhiều gia đình chỉ cúng kẹo tượng trưng, dán giấy mới vào nhà và dọn dẹp nhà cửa. Mọi nghi thức cúng bái cũng được làm giản tiện hơn trước cho phù hợp với cuộc sống hối hả của từng nhà và sự phát triển của xã hội.

Chắc chắn sau khi đọc qua bài viết này, du khách sẽ cảm thấy phong tục thờ cúng Táo Quân ở Trung Quốc cũng có nhiều nét giống với nước ta. Du khách hãy đến du lịch Trung Quốc để khám phá nhiều điều thú vị hơn trong nền văn hóa đặc sắc này nhé!

Lễ hội Ẩm thực Macau, Trung Quốc

Thuộc đất nước Trung Quốc, Macau có vị trí địa lý nằm giáp với tỉnh Quảng Đông. Ngoài mệnh danh là “kinh đô bài bạc của Châu Á”, thì Macau còn là một vùng đất văn hóa đặc sắc với nhiều lễ hội và sự kiện độc đáo, điển hình như Lễ hội Ẩm thực Macau.

Ẩm thực Macau chịu ảnh hưởng khá lớn từ ẩm thực Bồ Đào Nha, bởi vùng đất này đã từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha. Và ngày nay, khi đặt chân đến Macau, du khách có thể dễ dàng thưởng thức các món ăn theo phong cách Bồ Đào Nha với bánh mì và dầu ôliu, món Thái đậm đà, các món nướng thơm lừng của Brazil hay hơn hết là các món ăn truyền thống đặc trưng của Trung Hoa. Chính sự đa dạng hóa ấy đã tạo nên nét độc đáo và cuốn hút của ẩm thực Macau.

Không chỉ có vậy, ẩm thực Macau được nâng tầm khi “Lễ hội Ẩm thực Macau” được tổ chức thường niên vào khoảng tháng 11 tại nhà tròn đối diện với Tháp Macau.

Tham dự lễ hội này là dịp để du khách sẽ được thưởng thức các món ăn hấp dẫn của hầu hết các châu lục trên thế giới như: Á, Âu, Mỹ… và các đặc sản địa phương.

Món ăn đầu tiên mang dấu ấn Macau mà du khách có thể nếm thử món Bánh Tart trứng Bồ Đào Nha (Portuguese Egg Tart). Đây là một món ăn vô cùng nổi tiếng ở Macau. Bánh Tart trứng với phần vỏ bánh làm từ bột mì nướng giòn, nhân làm từ bơ sữa và trứng. Chiếc bánh được làm như hình chiếc khuôn nhỏ ngọt ngào. Căn một miếng du khách sẽ thấy vị bùi của bơ, vị thơm ngon của trứng. 

Hay món Bánh mì kẹp thịt (Pork Chop Bun) cũng đáng để du khách thử qua khi với Lễ hội Ẩm thực Macau. Bánh có nhân thịt, không có nước sốt, cà chua và phomat. Bánh sẽ được nướng vừa đủ sao cho ngoài giòn, trong dai.

Người phương Tây lại đặc biệt yêu thích món khoai tây nghiền. Đơn giản du khách chỉ cần nghiển khoai tây với bơ theo tỉ lệ hợp lý và bỏ vào lò và tạo ra một hỗn hợp siêu mịn. Hãy tới và nếm thử món ăn này tại nhà hàng Robuchon au Dome ở Macau nhé!

Và cũng đừng quên nếm thử món Cơm hải sản Bồ Đào Nha! Món ăn này là sự kết hợp giữa cơm rưới nước sốt từ cà chua và nước dùng từ hải sản với ngao, tôm và đủ loại hải sản đậm đà. Tôm hùm, tôm, nghêu, sò, mực… sẽ được ướp với dầu ô liu, muối biển, hạt tiêu và ớt bột Bồ Đào Nha tạo thành hỗn hợp và đem trộn với cơm một khách khéo léo và bô cùng hấp dẫn. Vị hải sản thơm ngon không bị mất đi mà vẫn đẹp mắt, dễ ăn. Du khách có thể thưởng thức món ăn này tại Nhà hàng Temptarions ở 16F, Starworld Macau Hotel, Avenida da Amizade, Macau.

Bên cạnh Cơm hải sản Bồ Đào Nha, món Cơm Vịt nướng Bồ Đào Nha cũng hấp dẫn không kém xuất hiện trong Lễ hội Ẩm thực Macau. Cơm Vịt nướng có xuất xứ từ vùng Bắc Bồ Đào Nha và thường được người dân Macau mời khách vào các dịp lễ tết như: Giáng sinh và năm mới. Đầu tiên, Vịt được nấu trong nước dùng, sau đó rút xương và xé vụn thịt. Tiếp theo, nước dùng sẽ được nấu với gạo tạo nên hương vị ngon độc đáo.

Sẽ là một thiếu sót nếu bỏ qua món Bacalhau được làm từ cá tuyết muối, một loại hải sản phổ biến của người Bồ Đào Nha. Sau đó được du nhập vào Macau và trở thành món ăn được ưa chuộng. Có rất nhiều cách để chế biến cá tuyết muối, một trong những cách được ưa chuộng nhất là thịt cá sẽ được xay nhuyễn, vo tròn, tẩm bột chiên xù rồi chiên vàng. 

Ngoài ra còn vô số món ngon hấp dẫn khác xuất hiện trong Lễ hội Ẩm thực Macau mà du khách có lòng bỏ qua như: Rong biển cuốn thịt ruốc, Mì trứng tôm, Cơm Minchi, Cháo Cua, Súp Caldo Verde, Thịt heo ngọt sấy khô, Thịt nướng, Bánh trứng cuộn, Tartar tôm, Serradura, Bánh hạnh nhân, Bánh pudding sữa hấp, Bánh quy quả hạnh, Chocolate tỏi đen,…

Với chủ đề các món ngon thế giới tại Macau, Lễ hội Ẩm thực Macau giống như một công viên vui chơi giải trí, nơi du khách có thể thưởng thức các món ăn trên toàn thế giới chỉ trong một nơi. Ngoài ra trong lễ hội còn có các gian hàng trò chơi, biểu diễn trực tiếp vô cùng ngoạn mục và hấp dẫn.

Du khách hãy ghé thăm vùng đất Macau xinh đẹp trong hành trình du lịch Trung Quốc để có cơ hội trải nghiệm với lễ hội ẩm thực hấp dẫn này nhé! Hẳn đây sẽ là một kỷ niệm tuyệt vời mà du khách nhớ mãi!

Durian Matcha Hotpot – món Lẩu Matcha Sầu riêng độc lạ ở Trung Quốc

Lẩu là một món nóng sốt, vừa ăn vừa xì xụp nhúng các món mặn đi kèm. Tuy nhiên, món lẩu cũng đã được cải tiến ít nhiều với các kiểu như: lẩu tàu hủ, lẩu trà sữa… Nhưng xét về độ “độc và lạ” thì chắc chẳng ai vượt mặt được món Lẩu Matcha Sầu riêng ở Trung Quốc.

Tại thành phố Thượng Hải có một nhà hàng lẩu vô cùng nổi tiếng – “Spicy World” (Xiang Tian Xia). Nơi đây luôn làm thực khách thích thú với menu độc đáo từ nguyên liệu đến cách trình bày món ăn.

Cách đây không lâu, nhiều thực khach đến với nhà hàng này phải ngạc nhiên trước sự kết hợp lạ lùng giữa cơm (tinh bột) và trái cây (dưa hấu, xoài, ổi,… ). Chưa kể việc dùng bột Matcha (trà xanh) và trái bơ để làm nước dùng ăn lẩu. Và gần đây, quán lại “chơi lớn” hơn khi phục vụ món lẩu có tên là “Durian Matcha Hotpot” – Lẩu Matcha Sầu riêng. Chẳng biết động lực nào đã khiến chủ nhà hàng đưa ra quyết định đem sầu riêng làm nguyên liệu chính, nhưng đây hẳn là một cú sốc không hề nhỏ với những ai là tín đồ của lẩu. 

Phần lẩu được bày ra như một bữa tiệc với nồi nước dùng hai ngăn cùng vô vàn món ăn kèm. Thành phần chính của nước lẩu là trà sữa, tuỳ theo sở thích thực khách có thể gọi vị Matcha, Sầu riêng hay bánh Oreo… Nếu Lẩu Matcha hay Oreo có lớp bột xanh, đen phủ đều bên trên thì đối với Lẩu Matcha Sầu riêng, thực khách sẽ cho cả múi to tròn vào trong phần trà sữa.

Sau khi đun sôi nước lẩu, mọi người lần lượt nhúng đồ ăn vào thưởng thức. Khay đồ ăn ngập tràn với các loại topping như: trân châu, thạch khoai, đậu đỏ, bí ngô,… Dường như mọi món ăn kèm quen thuộc của trà sữa đều được tận dụng để kết hợp với phần lẩu độc đáo này.

Sẽ không có gì đáng nói nếu như món nhúng chỉ gồm các loại đồ ngọt. Nào ngờ nhà hàng lại sử dụng cả những nguyên liệu vốn sử dụng cho Lẩu Shabu Shabu, gồm: thịt bò, lạp xưởng, trứng muối, hải sản,… Thực khách sẽ nhúng những miếng thịt vào trà sữa để thưởng thức.

Khi nhìn phần nước dùng xanh lá cây hoà quyện cùng lát thịt bò đang chín tái, nhiều người đã cảm thấy rất kinh ngạc. Thậm chí chẳng ai tưởng tượng được khi hai nguyên liệu này kết hợp lại sẽ cho ra hương vị như thế nào.

Nhưng có lẽ đáng “quan ngại” nhất là những múi Sầu riêng tươi sẽ cho trực tiếp vào nước dùng. Thông thường Sầu riêng nguyên trái sẽ được bóc ngay tại bàn ăn, sau đó cho nguyên múi vào nước dùng rồi khuấy đều. Bản thân mùi Sầu riêng đã khiến nhiều người không thể chịu được, càng khủng khiếp hơn khi chúng được kết hợp với những miếng thịt bò Mỹ dày mỡ.

Để không làm giảm sự “ngớ ngẩn” của lẩu, nước chấm mà nhà hàng chuẩn bị cho khách là tương ớt, xì dầu và sốt đậu phộng. Ngoài ra, còn có các loại rau ăn kèm như xà lách, hành,…

Mặc dù trà sữa, Matcha, trân châu… đều là món khoái khẩu của nhiều người nhưng nhìn nồi lẩu “thập cẩm” mặn ngọt này, liệu có ai dám thưởng thức. Nhiều người cho rằng chúng có vị rất lạ, không đến nỗi khó ăn. Bên cạnh đó cũng có những ý kiến trái chiều cho rằng món lẩu này vô cùng kì quặc.

Được biết, mỗi phần Lẩu Matcha Sầu riêng có giá từ 125 NDT (gần 500.000 VND). Nếu có dịp du lịch Trung Quốc, du khách hãy nhớ ghé Nhà hàng Spicy World (địa chỉ: 367 Furongjjang, Changning) để không bỏ lỡ món ăn độc lạ này nhé! Hẳn đây sẽ là một trải nghiệm thú vị mà du khách có được trong chuyến đi.

Khám phá 7 điều thú vị về Lễ Giáng sinh ở Trung Quốc

Giáng sinh là một trong những dịp lễ lớn trong năm của rất nhiều quốc gia. Tuy nhiên, còn nhiều điều thú vị về Lễ Giáng sinh (Noel) ở Trung Quốc mà có lẽ nhiều người chưa biết.

Từ lâu, Giáng Sinh đã được coi là một ngày lễ lớn và là một nét văn hóa truyền thống của Trung Quốc. Tuy nhiên, để được công nhận và hoạt động chính thống, quốc gia này đã phải trải qua nhiều đấu tranh chắt lọc biến ngày Giáng sinh trở thành ngày lễ lớn mang đậm bản sắc Trung Quốc.

Lễ Giáng sinh được tổ chức giống như Ngày Lễ Tình Nhân 14/2 

Nếu như tại các quốc gia Phương Tây, Giáng sinh là dịp để mọi người trong gia đình quây quần bên nhau và ăn uống thì tại Trung Quốc lại không như vậy. Vào Lễ Giáng sinh tại Trung Quốc, các đôi tình nhân đến những nơi lãng mạn và yêu thích của họ như: xem phim, đi hát karaoke,…

Đây cũng là thời điểm để những người Trung Hoa tụ tập bạn bè đến những nơi đông người như các khu vui chơi giải trí.

Người Trung Quốc quan niệm rằng đêm Giáng sinh là ngày mua sắm lớn nhất trong năm, chính vì vậy đây là cơ hội mua sắm lớn đối với người quốc gia này.

Các hoạt động vào ngày Lễ Giáng sinh tại Trung Quốc được giám sát khắt khe từ Chính phủ

Trung Quốc có khoảng 68.000.000 dân theo đạo Thiên Chúa, chiếm 5% dân số nước này và tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn, vào những ngày này người dân thường tổ chức theo văn hóa thuần Trung mang tính thương mại, đó cũng chính là điểm khác biệt so với văn hóa phương Tây.

Hoạt động lễ hội vào ngày này cũng được Chính phủ Trung Quốc giám sát khắt khe nhất là với những nghi lễ tôn giáo. Một số bài hát Thánh ca cũng không được phép mở nếu như chưa có sự chấp thuận của Chính phủ, chính vì vậy có năm được phép mở và có năm thì bị cấm. Thậm chí trong từ điển của Trung Quốc còn cấm sử dụng từ “nhà thờ”. Chính vì thế, Lễ Giáng sinh tại Trung Quốc được tổ chức theo cách khác với nhiều nước trên thế giới.

“Táo Giáng sinh” bọc trong giấy bóng kính

Vào ngày Lễ Giáng sinh, những người dân Trung Quốc sẽ tặng quà cho nhau, đó là những quả táo. Sở dĩ người Trung Quốc tặng Táo cho nhau là vì trong tiếng Quan Thoại, “quả táo” được phát âm là “Píng guǒ”, đồng âm với chữ Bình trong từ đêm Bình An (Píng’ān yè). Vì thế, người Trung Quốc đã nghĩ ra cách gửi tặng nhau những quả táo (hay còn gọi là quả bình an – Píng’ān guǒ) như gửi lời chúc bình an đến những người thân yêu.

Quả táo đẹp tròn và mịn sẽ được bọc trong giấy bóng kính in hình ông già Noel và nhiều điệp khúc chúc mừng. Người Trung Quốc quan niệm rằng việc tặng ai đó một quả táo như vậy sẽ giúp cho người nhận gặp được nhiều điều may mắn trong cuộc sống.

Bạn và “em gái” của ông già Noel

Vào Lễ Giáng sinh, người dân Phương Tây đã quá quen thuộc với hình ảnh những bạn trẻ mặc trang phục đóng giả các chú quỷ lùn đi theo ông già Noel. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, những “chú quỷ lùn của ông già Noel” lại được người dân hiểu đơn giản như những người bạn hay “em gái” của ông già Noel – người luôn di chuyển với chiếc túi vác trên lưng.

Ông già Noel thường chơi kèn Saxophone

Ông già Noel luôn là một hình ảnh không thể thiếu được trong Lễ Giáng sinh ở các quốc gia. Đậc biệt, trong ngày lễ Giáng sinh tại Trung Quốc, ông già Noel luôn gắn liền với chiếc kèn Saxophone. Đôi khi ông già Noel còn sử dụng cả kèm Trompet hoặc kèn Cor. Hiện vẫn chưa có ai giải thích được tại sao ông già Noel tại Trung Quốc lại chơi kèn Saxophone và nó có từ khi nào.

Nhờ Trung Quốc mà người Mỹ mới có Giáng sinh

Người Trung Quốc có nhận định rằng những món quà hay những đồ trang trí trong ngày lễ Giáng sinh mà người phương Tây hay sử dụng có nguồn gốc sản xuất từ Trung Quốc, chính vì vậy khi người Mỹ sử dụng những món đồ trang trí này cũng như những món quà này thì hãy nhớ đến nơi đã tạo ra chúng.

Cuộc nội chiến vào thế kỷ 19 nổ ra vì đạo Thiên Chúa

Vào khoảng thế kỷ thứ 19, một người đàn ông Trung Quốc sinh năm 1814 có tên là Hong Xiuquan đã mang đạo Thiên chúa đến với đất nước Trung Quốc. Ông cũng tự nhận mình là anh em của chúa Jesus. Ông đã phát động một chiến dịch mang đến Heavenly Kingdom. Và một cuộc nội chiến đã xảy ra từ năm 1850 đến năm 1864. Đây được xem là một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất trong thế kỷ 19 tại Trung Quốc. Số người tử vong do cuộc nội chiến này lên đến hơn 20.000.000 người. Chính vì thế lễ Giáng sinh tại Trung Quốc bị hạn chế cũng vì lý do như vậy.

Trên đây là những điều thú vị về Lễ Giáng sinh tại Trung Quốc. Thưởng thức hương vị đêm Noel cùng những người mình yêu thương, ngắm cảnh các thành phố lên đèn trong chuyến du lịch Trung Quốc hẳn là một cảm giác thật tuyệt và sẽ rất thú vị đấy! Vậy hãy chuẩn bị và đến Trung Quốc ngay thôi nào!

Top 14 món đặc sản nổi tiếng của vùng đất Thiên Tân quyến rũ ở Trung Quốc

Tại Trung Quốc, Thiên Tân luôn là một địa danh du lịch hấp dẫn. Ngoài những điểm tham quan nổi tiếng, vùng đất này còn sở hữu một nền ẩm thực “mới lạ”, đó là khi ẩm thực địa phương không phải quá đa dạng nhưng lại biết cách dung nạp nhiều món ăn khác về đây, đã mang đến một sự mới lạ cho văn hóa ăn uống của thành phố này.

Văn hóa ẩm thực Thiên Tân nổi tiếng khắp Trung Quốc, không chỉ các món ăn nhẹ truyền thống mà còn có thể tìm thấy các món ăn từ các vùng khác của Trung Quốc. Sau đây là Top 14 món đặc sản nổi tiếng của vùng đất Thiên Tân quyến rũ:

1. Bánh bao “Cẩu Bất Lý” (Gou Bu Li)

Bánh bao có tên “Cẩu Bất Lý”, nghĩa là “chó cũng không thèm” là một đặc sản nổi tiếng được xếp vào “Thiên Tân tam tuyệt” (3 món ngon bậc nhất ở thành phố Thiên Tân). Loại bánh bao này ngon đến mức từng khiến Từ Hy Thái hậu phải thốt lên rằng: “Cao lương mỹ vị chim trời cá biển đều không ngon bằng loại bánh bao này, đây mới đúng là món ăn trường thọ”.

Món bánh này được chế biến vô cùng tỉ mỉ từ khâu lựa chọn nguyên liệu, trộn bột, nhào bột, cán bột đều cần có những kỹ xảo nhất định. Có lẽ du khách sẽ phả thốt lên khi biết công đoạn là ra chiếc bánh bao này nó cầu kỳ đến mức nào. Vỏ bánh được cán mỏng với đường kính 8,5cm. Nhân bánh được làm tỉ mỉ từ thịt heo, các gia vị đi kèm trộn cùng với nước hầm xương. Sau đó những người thợ kéo tay sẽ gói bánh lại và nặn. Họ dùng sức gấp nếp một cách tinh tế. Mỗi chiếc bánh bao giống như những bông hoa cúc với 18 nếp gấp đều nhau. Chiếc bánh thành phẩm thơm mà không ngấy. Đây là món ăn được đông đảo du khách lựa chọn khi tới Thiên Tân.

2. Bánh bao chay Thạch Đầu Môn Khảm

Trong số các món ăn vặt ở Thiên Tân, bánh bao chay Thạch Đầu Môn Khảm nhận được sự yêu mến nồng nhiệt của người dân, nó bắt nguồn từ thời nhà Thanh, cho đến ngày nay nó đã có hơn 100 năm lịch sử.

Nhân bánh Thạch Đầu Môn Khảm có tổng cộng 19 phụ liệu, đều là đặc sản các vùng, vỏ bánh mỏng mềm bọc ngoài, hương vị món chay đậm đà mang nét riêng biệt, ăn xong sẽ lưu lại dư vị khó quên, đặc biệt là người cao tuổi rất thích món ăn này. 

3. Bánh chiên hầm

Bánh chiên hầm là món ăn vặt nổi tiếng ở Thiên Tân, được làm từ các nguyên liệu chủ đạo như bột đậu xanh thêm chút gia vị đặc trưng trước khi đem chiên lên.

Theo lịch sử thì món ăn này dùng chủ yếu trong ngày 2 tháng 2 Âm lịch, ngày mà Nữ Oa đội đá vá trời nên mọi người lấy làm kỷ niệm. Do nét đặc sắc của món ăn, cho nên sau đó nó dần trở thành món ăn vặt được bán đầy trên phố. 

4. Bánh cuộn chiên

Một trong những món ăn truyền thống của người dân Thiên Tân không thể thiếu Bánh cuộn chiên. Một chiếc bánh cuộn chiên được chế biến rất công phu, gồm phần nhân bánh có giá, đậu phụ khô, rau thơm, bánh phở; rồi dùng váng đậu cuộn lại, độ dài khoảng 15cm; sau đó quẹt nước ốxt được chế từ bột mì, dấm, muối; cho hai đầu cuộn bánh dính vào với nhau, rồi đem chiên dầu, chiên đến khi bánh có màu vàng.

Bánh cuộn chiên ngày xưa từng được một tiệm bán đậu tương, họ đã nấu tương trong một khoảng thời gian dài thành lớp vỏ ngoài, rồi đem đi phơi khô, sau đó quấn quanh hỗn hợp rau để làm thành sản phẩm. Trải qua nhiều năm sau đó, nó đã trở thành một phần đặc sản của Thiên Tân.

5. Bánh xoắn chiên (Shibajie Mahua)

Shibajie Mahua, tên gọi địa phương của món, xuất hiện từ những năm cuối thế kỷ 19. Đây là một trong những đại diện đặc sắc nhất của ẩm thực Thiên Tân. Mang dấu ấn địa phương, chúng được làm thủ công tại những gian hàng lề đường và bất kỳ ai đến đây cũng được giới thiệu là nên một lần thử qua món bánh này.

Bánh xoắn chiên gây ấn tượng với du khách từ cái nhìn đầu tiên với hình dáng bên ngoài trông như sợi dây thừng to tròn. Một phần cũng vì chúng có thành phần là những sợi bột được xoắn đều chứa nhân bên trong, cùng với đó là độ dài đáng kể nên nhiều người đã có sự so sánh thú vị như thế.

Lớp vỏ bột được chế biến công phu từ trứng, đường, nước và dầu mè. Sau khi trộn thành khối thật dẻo mịn, người ta sẽ kéo thành nhiều sợi dài. Nhân bánh bên trong cũng chẳng kém cạnh về độ đa dạng, với vô vàn sự lựa chọn mùi vị, nào là hạt dưa, đào, vừng, quả óc chó, mận khô… Cuối cùng là sử dụng lực hợp lý, khéo léo xoắn phần bánh lại thật chắc.

Bánh xoắn sẽ được làm chín bằng cách chiên ngập trong dầu nóng. Cho đến khi lớp vỏ bên ngoài chuyển sang màu vàng nâu đều thì vớt ra cho ráo dầu. Chắn chắc du khách sẽ thích thú với những “sợi dây thừng” thơm lừng và to tròn kích thích này. Thêm vào đó, phần topping ăn cùng như mứt trái cây sấy, kẹo đá, đậu phộng cũng được phủ đều khắp bánh để tiếp thêm hương vị.

6. Bánh Erduoyan Zhagao

Bánh Erduoyan Zhagao đã có lịch sử hơn 80 năm. Nó đã được giới thiệu bởi một người tên là Liu Wanchun, người đã bán nó trên một chiếc xe lăn khắp các con đường. Khi công việc kinh doanh của anh ta thịnh vượng, anh ta thuê một căn phòng tại đường hẹp Ear-Hole ở Beidaguan của Thiên Tân và mở “Cửa hàng bánh Bánh tai của Liu”. Bởi vì bánh chiên mà anh làm được có chất lượng cao, giá cả hợp lý và có hương vị đặc biệt, nó nhanh chóng trở thành một món ăn vặt phổ biến.

Bánh được làm từ bột gạo nếp xay nhuyễn và nhào trộn cẩn thận. Nhân bánh là đậu làm bằng đậu đỏ nấu chín. Bánh ngọt khi chín có màu vàng nhạt, giòn, trong khi nhân bánh có vị ngọt ngào với hương vị đậm đà.

7. Bánh chiên Nhĩ Đóa Nhãn

Là một trong “Thiên Tân Tam Tuyệt”, đặc sản Thiên Tân này vô cùng thơm ngon với gạo nếp làm thành mặt bánh, đậu đỏ, đường trắng xào với nhau thành nhân bánh, cuối cùng dùng dầu thơm chiên lên. Một thành phẩm hình cầu, màu vàng nhạt với nhân đậu đỏ bên trong cực tinh tế.

Được biết, Bánh chiên Nhĩ Đóa Nhãn đã có lịch sử hơn 100 năm, vào thời vua Quang Tự triều Thanh. Người tạo ra loại bánh này là Lưu Vạn Xuân nằm ở lối ra của ngõ Nhĩ Đóa Nhãn nhỏ hẹp, nên thực khách gọi là “bánh chiên Nhĩ Đóa Nhãn”.

8. Bánh khô Chi Lan Trai

Bánh khô Chi Lan Trai được chế biến từ gạo nếp, gạo nếp xay ra rồi thêm các loại nguyên liệu làm nhân và chưng lên. Bánh có màu trắng tinh khiết, ăn không dính răng, bột không rơi vãi, vị mềm, có nét độc đáo riêng.

Món bánh này do Phí Hiệu Tăng làm ra và đem bán trong tiệm ăn cổ Chi Lan Trai trên đường Thẩm Trang Tử vào năm 1928. Giá thành của bánh Chi Lan Trai rất rẻ, người ăn kiêng trong tháng Giêng âm lịch thường chọn món ăn này.

Bánh khô Chi Lan Trai có sự khác biệt so với loại bánh khô ở thôn Dương – Thiên Tân, vì người đời sau không cho thêm nguyên liệu vào nhân, giữ nguyên sắc nguyên vị, còn người đời trước trong quá trình chế biến đã cho thêm bánh đậu, đường trắng, quả táo gai,… vào nhân bánh. Ngoài ra, còn rắc thêm hạt tùng, hạt dưa, hạt óc chó, sợi thanh hồng và một số nguyên liệu khác.

9. Guobacai

Một món ăn nhẹ có hương vị địa phương mạnh mẽ, Guobacai là một loại bánh làm bằng bột kê và bột đậu xanh. Bánh mì được cắt lát và nấu trong nước sốt làm từ dầu mè, xắt nhỏ gừng, nước tương, đậu hủ non và hành tây. Guobacai thường được phục vụ cùng với bột chiên và bánh mè.

10. Chatang

Chatang cũng là món ăn nhẹ truyền thống của Thiên Tân. Nó được làm bằng hạt kê nướng và bột kê nếp. Súp được làm bằng cách đổ nước sôi vào hỗn hợp bột và sau đó thêm đường hoặc đường nâu.

Cách Chatang được phục vụ tại các quầy hàng cũng hấp dẫn như chính món súp. Nước được đun sôi trong một chậu đồng lớn với vòi nước thường được làm thành đầu của một con rồng. Trong khi làm món súp, nhà chế tạo Chatang có tay nghề có thể cầm một ít bát trong tay và đổ nước sôi vào chúng từ một khoảng cách khá xa.

11. Chè bột mì Thượng Cang Tử

Món ăn vặt này được làm từ bột hạt kê, hạt thầu dầu, dùng dầu rang lên, sau đó thêm đường trắng và đun sôi. Sau khi chín, chè có màu vàng nhạt, vị mặn vừa phải, hương vị thơm ngon, lại bổ dưỡng, thích hợp làm món điểm tâm cho bữa sáng.

12. Tangdui

Tại Thiên Tân, Tangdui phổ biến nhất được làm bằng quả hòn tằm. Quả Hawthorn đã lấy hạt của họ và được xiên trên một thanh tre mỏng, sau đó nhúng vào Siro nóng. Khi họ trở nên lạnh, các quả dâu tây bọc trong đường tinh thể trông giống như hạt đậu đẹp đẽ ngọt ngào và vị chua.

Đôi khi, quả tằm rỗng có chứa đậu đỏ, hạt óc chó và dưa. Ngày nay, ngoài cây dâu tằm, một loạt các Tangdui đã được phát triển, bao gồm: nước dấm, tangerine, táo, lê,…

13. Hạt dẻ rang đường

Hạt dẻ rang đường là một món ăn nổi tiếng mang đậm hương vị của vùng Thiên Tân. Nguồn gốc của món Hạt dẻ rang đường xuất phát từ thời Nam Tống. Hạt dẻ vốn có màu nâu đậm, chỉ là cách ăn của người phương Bắc và người phương Nam không giống nhau, họ dùng một máy rang lớn và một hòn đá màu đen liên tục đảo đi đảo lại, sau đó bỏ thêm một ít tương đường, cho ra thành phẩm với một cái tên rất hay: “Hạt dẻ rang đường”. Hạt dẻ giàu chất dinh dưỡng, còn có tên là “Vua của các loại hạt”.

14. Kẹo mạch nha

Kẹo mạch nha thời xưa dùng để tế Táo thần vào ngày 23 tháng chạp, người dân dùng kẹo được làm từ đường mạch nha như: kẹo mạch nha, kẹo quan đông… cúng tế lên các Táo thần, để khi họ lên thiên đình bẩm báo với Ngọc Hoàng, họ sẽ dùng lời hay ý ngọt để tâu giúp người dân.

Ở phương Bắc, kẹo dùng để tế Táo thường được gọi là “Kẹo mạch nha”, họ dùng đường mạch nha và thêm một ít vừng làm thành hồ lô hoặc hình quả dưa. Còn có một loại khác là “Kẹo quan đông”, dùng đường chế tạo từ bột gạo nếp để làm kẹo, vừa cứng vừa giòn.

Trên đây là các món ăn ngon nổi tiếng nhất ở Thiên Tân nhìn là thèm hi vọng du khách có thêm những sự lựa chọn để chiêu đãi cái bụng đói của mình. Du khách hãy tham gia tour Trung Quốc của Viet Viet Tourism để hành trình thêm phần thú vị và trọn vẹn nhé!

Cùng ghé thăm “Thành phố băng” Cáp Nhĩ Tân và thưởng thức các món đặc sản

Trong hành trình du lịch Trung Quốc, nếu du khách muốn cảm nhận cái lạnh buốt của băng giá, được chiêm ngưỡng nhiều cảnh đẹp thiên nhiên cũng như những công trình kiến trúc nổi tiếng thì nên ghé thăm Cáp Nhĩ Tân – nơi được mệnh danh là “Thành phố băng”. Đây cũng là một vùng đất nổi tiếng có nền ẩm thực đặc sắc với rất nhiều món đặc sản hấp dẫn. 

Cáp Nhĩ Tân là một địa cấp thị và thủ phủ của tỉnh Hắc Long Giang ở phía Đông Bắc Trung Quốc. Đây là trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học, văn hóa và truyền thông quan trọng ở Đông Bắc Trung Quốc, cũng như một cơ sở công nghiệp quan trọng của quốc gia. Bên cạnh đó, thành phố này còn nổi tiếng với truyền thống ẩm thực. Các món ăn của Cáp Nhĩ Tân bao gồm các món ăn Châu Âu và các món ăn miền Bắc Trung Quốc chủ yếu được đặc trưng bởi nhiều nước sốt và chiên rán.

Một trong những món ăn nổi tiếng nhất trong ẩm thực Cáp Nhĩ Tân là Guo Bao Rou, một dạng thịt heo chua ngọt. Nó là một món ăn cổ điển có nguồn gốc từ đầu thế kỷ 20 ở Daotai Fu.

Món ăn này gồm một miếng thịt heo cỡ nhỏ trong bột khoai tây, chiên giòn cho đến khi giòn. Sau đó, chúng được phủ một lớp nước xốt ngọt và chua, được làm từ nước xốt mới pha, giấm gạo, đường, có hương vị gừng, rau mùi, cà rốt thái lát và tỏi.

Demoli Stewed Live Fish là một trong những món ăn đáng chú ý khác ở Cáp Nhĩ Tân, có nguồn gốc từ một ngôi làng tên Demoli trên đường cao tốc từ Cáp Nhĩ Tân đến Jiamusi. Ngôi làng bây giờ là khu vực dịch vụ Demoli trên đường cao tốc Harbin-Tongjiang.

Gà hầm với nấm, thịt heo khoanh với thịt bămthịt heo luộc nhanh với dưa cải bắp Trung Quốc cũng là những món ăn địa phương đặc trưng.

Một món đặc sản nổi tiếng của vùng là lạp xưởng đỏ hun khói mặn kiểu Cáp Nhĩ Tân. Sản phẩm này tương tự như xúc xích của Lithuania và Đức rất nhẹ, và chúng có xu hướng có nhiều hương vị Châu Âu hơn so với các lạp xưởng khác của Trung Quốc. 

Vì Nga có ảnh hưởng mạnh mẽ đến lịch sử của Cáp Nhĩ Tân, nên ẩm thực địa phương của Cáp Nhĩ Tân cũng có nhiều món ăn mang hương vị kiểu Nga, điển hình là: Dalieba – một loại bánh mì tròn lớn kiểu Nga. Dalieba lần đầu tiên được giới thiệu đến người dân địa phương bởi một thợ làm bánh của Nga, nó đã được bán trong các tiệm bánh ở Cáp Nhĩ Tân trong hơn 100 năm. Hương vị chua dai và dai dẳng của Dalieba khác với các loại bánh mì kiểu Á và mềm truyền thống khác ở các vùng khác của Trung Quốc.

Cũng rất phổ biến ở Cáp Nhĩ Tân là Kvass – thức uống lên men có nguồn gốc từ Nga được làm từ lúa mạch đen hoặc bánh mì lúa mạch đen. Nó được liệt là loại thức uống không cồn vì lượng rượu thấp hơn chỉ số 1,2%. Nước uống Kvass không chỉ được yêu thích nhờ giá trị dinh dưỡng, mà các nhà khoa học còn kết luận Kvass tác dụng lên cơ thể cũng tương tự như sữa chua đặc, sữa chua của ngựa và axit chua. Kvass cũng như mọi sản phẩm lên men của lactate, giúp điều hòa hoạt động giữa ruột và dạ dày, ngăn ngừa những vi khuẩn gây bệnh, tăng cường quá trình trao đổi chất và có tác dụng tốt với hệ tim mạch. Những khả năng chữa bệnh của Kvass có được là nhờ hàm lượng axit sữa, vitamin, những aminoaxit tự nhiên, các loại đường và các nguyên tố vi lượng khác có trong nó.

Kem Madier cũng vô cùng nổi tiếng ở Cáp Nhĩ Tân. Loại Kem này được làm từ một công thức truyền thống cụ thể và nó có vị hơi mặn nhưng ngọt ngào và nhiều sữa. 

Những món ăn thơm ngon hấp dẫn, cùng cảnh quan đẹp của thành phố Cáp Nhĩ Tân đang chào đón du khách đến khám phá và trải nghiệm. Vậy còn chần chờ gì nữa mà du khách không thực hiện ngay một chuyến du lịch Trung Quốc và ghé thăm vùng đất Cáp Nhĩ Tân đầy xinh đẹp này!

Đạo Quang Đế – người vô địch về khoản “vắt cổ chày ra nước” trong lịch sử Trung Hoa

Nói về chuyện chi tiêu, các vị Hoàng đế thường bị kêu ca, lên án, thậm chí nguyền rủa vì thói xa hoa, phung phí, nhưng cũng có một số đấng quân vương cực kỳ tiết kiệm, đến mức bủn xỉn. Trong đó, Đạo Quang Đế của nhà Thanh Trung Hoa là một ví dụ điển hình cho sự vô địch về khoản “vắt cổ chày ra nước”.

Từ xưa tới nay, Hoàng đế được mệnh danh là người “phú hữu tứ hải” (giàu khắp bốn biển), ngồi trên vinh hoa phú quý của thiên hạ. Nhưng Đạo Quang Đế lại là một vị vua vô cùng tiết kiệm, thậm chí đến mức keo kiệt. Vị Hoàng đế này đã đưa tiết kiệm trở thành mục tiêu, mà còn lấy đó làm chỉ tiêu để đánh giá năng lực và phẩm chất của các vị đại thần. Tuy nhiên, khi bình phẩm về phong cách tiết kiệm của Đạo Quang Đế, các sử gia phần lớn đều mỉa mai, chế nhạo.

Đạo Quang Đế có tên thật là Miên Ninh, sinh ngày 10 tháng 8 năm Càn Long 47 (tức ngày 16 tháng 9 năm 1782) ở trong Tử Cấm Thành, Bắc Kinh. Ông là Hoàng đế thứ 8 của triều đại nhà Thanh. Năm 1820, ông lên ngôi Hoàng đế, đổi tên là Mân Ninh, lấy niên hiệu là Đạo Quang.

Ông là con trai thứ hai của Thanh Nhân Tông Gia Khánh Đế, mẹ là Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu Hỉ Tháp Lạp thị. Khi Miên Ninh ra đời, Gia Khánh Đế vẫn còn là Gia Thân vương, Hoàng thập ngũ tử của Càn Long Đế, còn Hỉ Tháp Lạp thị là Đích Phúc tấn. Trước ông, Gia Thân vương đã có con trai trưởng do Hoà Dụ Hoàng quý phi sinh, được 10 tháng thì chết yểu (sau truy phong Mục Quận vương). Miên Ninh là con của chính thê, người anh thứ xuất lại mất sớm nên không được liệt vào hàng đếm chính thức, do đó Miên Ninh có thân phận cao quý hơn cả, vừa là con cả lại vừa là đích tử. Ông thông minh hoạt bát từ nhỏ, lại là cháu đích tôn nên rất được lòng Càn Long Đế.

Năm Càn Long thứ 60 (1796), Càn Long Đế thoái vị trở thành Thái thượng hoàng, Gia Thân vương nối ngôi, lấy hiệu Gia Khánh, phong Hỉ Tháp Lạp thị làm Hoàng hậu. Năm Gia Khánh 2 (1797), Hoàng hậu bạo băng, Miên Ninh được giao Hoàng Quý phi Nữu Hỗ Lộc thị nuôi dưỡng. Miên Ninh là người giỏi võ công, tiếng tăm vượt trội trong số các Hoàng tử.

Tháng 4 năm Gia Khánh 4 (1799), Nữu Hỗ Lộc thị được lập làm Kế hậu. Thời điểm đó Hoàng hậu đã sinh 2 đích tử là Hoàng tam tử Miên Khải và Hoàng tứ tử Miên Hân, nhưng Gia Khánh vẫn bí mật lập Hoàng nhị tử Miên Ninh làm Trữ quân vì Miên Ninh thông minh và có chí hơn người, lại mất mẹ từ sớm nên được vua cha thập phần thương yêu. Năm thứ 13 (1808), con trai trưởng của Miên Ninh là Dịch Vĩ ra đời. Sự kiện Thiên Lý giáo vào năm Gia Khánh thứ 18 (1813) diễn ra, ông đích thân đánh giặc, do đó vào tháng 9 được tấn phong tước vị Trí Thân vương.

Vào năm Gia Khánh thứ 23 (1818), Trí Thân vương Miên Ninh theo Gia Khánh Đế đi Thịnh Kinh (tên gọi khác của Thẩm Dương) để tế lễ tưởng nhớ tổ tiên. Tối đó hai cha con nghỉ tại Cố cung Thẩm Dương. Tuy nói nơi là cung điện, nhưng thực tế lại khá tồi tàn, chật hẹp, thậm chí còn không bằng với thương phủ Sơn Tây hay phủ đệ của Vương gia. Gia Khánh Đế đưa Miên Ninh tới phòng lò sưởi phía đông của Thanh Ninh cung, lại sai người lấy di vật của Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích và Thái Tông Hoàng Thái Cực cho Trí Thân vương xem qua. Nhìn những vật phẩm đơn sơ, lại nghe phụ hoàng hồi tưởng lại những năm tháng gian nan lập nghiệp của tổ tiên, Miên Ninh từ đó quyết chí rèn luyện tính tiết kiệm.

Ngày 18 tháng 7 năm Gia Khánh thứ 25 (1820), Gia Khánh Đế đến Nhiệt Hà, mệnh Trí Thân vương Miên Ninh và Thụy Thân vương Miên Hân phò giá. Khi đó Gia Khánh Đế đã 60 tuổi, thân thể đẫy đà mập mạp. Ngày thứ 24, tùy giá đến Nhiệt Hà, sử sách ghi chép là: “Thánh cung không vui”. Tối hôm đó, Gia Khánh Đế đến Thành Hoàng miếu thắp lễ thì đột ngột bạo băng. Nguyên nhân cái chết có lẽ do thân thể ông phì nộn, tiết trời lại nắng nóng, lữ đồ mệt nhọc, dụ phát não, tâm huyết quản bệnh mà chết đột ngột. Cơ Mật viện đại thần họp khẩn, mở ra chiếu đạo bí mật, tuyên bố Trí Thân vương Miên Ninh kế vị. Năm đó, tháng 8 (âm lịch), tức vào ngày 3 tháng 10 dương lịch, Miên Ninh chính thức đăng cơ ở Thái Hòa điện, niên hiệu là Đạo Quang.

Có thể khẳng định rằng, trong lịch sử Trung Hoa, Đạo Quang Đế là người vô địch về khoản “vắt cổ chày ra nước”. Vị vua này ki bo đến mức bệnh hoạn. Mặc dù ngân khố trở nên dồi dào kể từ khi vua cha tịch thu gia sản của gian thần Hòa Khôn nhưng Đạo Quang luôn miệng kêu khánh kiệt để bắt quần thần tiết kiệm.

Sử sách ghi lại, vào khoảng 16h chiều hàng ngày, các cung được phân phát bánh. Tuy nhiên, bánh vừa cứng vừa lạnh khiến ai ai cũng kêu ca. Tuy nhiên, có kêu cũng chẳng ích gì nên họ chỉ đành pha thêm ấm trà nóng để ăn cùng. Sau khi ăn, mọi người phải đi ngủ để tiết kiệm dầu đốt, than củi thường được sử dụng để thắp sáng vào ban đêm.

Thế nhưng, tất cả những sự cắt giảm chi tiêu này vẫn chưa thấm tháp vào đâu. Điều khiến hậu thế không khỏi “ngã mũ bái phục” trước sự hà tiện của Đạo Quang chính là ông vua này sẵn sàng mặc áo vá. Những bộ áo cũ và rách, Đạo Quang không vứt đi mà sai người vá lại và tiếp tục mặc như không có việc gì. Thấy vua toàn mặc quần áo cũ rách, các quan viên cũng không ai dám mặc quần áo lành lặn. Thậm chí, chiếc áo đang mới, các quan cũng phải cố tình đắp thêm vài mụn vá. Với cảnh tượng này, triều thần văn võ nhà Thanh dưới thời trị vì của Đạo Quang chẳng khác gì hai hàng ăn mày đứng chực xin cháo thí. Có điều Đạo Quang không biết, là những ông quan rách rưới kia khi về phủ lại diện gấm vóc, sống xa hoa vô độ bằng tiền bóp nặn của nhân dân.

Trong triều có đại học sĩ Tào Chấn Dung, do bản tính bủn xỉn vô song nên cùng với Hoàng đế tạo thành một đôi tri kỷ, hằng ngày nói chuyện vô cùng tương đắc. Một hôm, nhìn hai miếng vá bự tổ chảng trên cái quần rách của Tào học sĩ, Đạo Quang hỏi tiền vá hết bao nhiêu. Họ Tào bảo ba đồng, khiến Hoàng đế giật nảy mình: “Trời ơi, cũng hai miếng vá y như vậy, sao phủ nội vụ tính của trẫm những 5 lạng bạc?”. Xót quá, Hoàng đế liền hạ lệnh cho Hoàng hậu đến cung nhân đều phải học may vá, để mỗi khi áo ngài bị rách thì có thể xử lý mà không mất tiền. Mãn Thanh ngoại sử ghi chép: “Đạo Quang Hoàng đế “y phi tam hoán bất dịch”. Thượng tuần, trung tuần, hạ tuần của mỗi tháng lần lượt sẽ gọi là thượng hoán, trung hoán, hạ hoán, hợp lại làm một tháng. Đạo Quang “một hoán” mới đổi một bộ quần áo”.

Ngày ngày vắt óc nghĩ cách giảm chi phí cho hậu cung, cuối cùng Đạo Quang cũng nghĩ ra một giải pháp: bắt cả cung nữ lẫn thái giám ra ngoài kiếm tiền tự nuôi thân, khiến tam cung lục viện vắng như chùa bà đanh. Hoàng đế cũng chẳng buồn vui chơi giải trí, suốt ngày quanh quẩn ở nhà cho đỡ tốn.

Cắt hết các khoản vẫn cảm thấy chưa đủ tiết kiệm, Đạo Quang cắt xén luôn cả bữa ăn của mình. Nhà bếp khốn khổ vì làm cho Hoàng đế món gì, ngài cũng nhờ Tào học sĩ hỏi giá ở hàng quán bên ngoài rồi ỏng eo chê sao trong cung nấu đắt thế. Theo lệ thường, mỗi bữa ăn của Hoàng đế chi hết 800 lạng bạc, Đạo Quang thấy như thế quá tốn nên bắt giảm hết trân tu mỹ vị, chỉ còn rau dưa. Mặc dù vậy, mỗi bữa ăn của ngài vẫn hết 140 lạng. Đây là điều khiến Hoàng đế đau lòng nhưng không làm gì được. Ngài phải chấp nhận một sự thật là, cùng một thứ đồ ăn, nhưng ở trong cung giá “chát” hơn bên ngoài rất nhiều, nên ngài chẳng dám ăn gì cả vì tiếc tiền. Thậm chí thèm một quả trứng gà, ngài cũng phải kiềm chế vì mỗi quả giá đến 5 lạng bạc. Có lần thèm quá, Đạo Quang hỏi Tào học sĩ có thích trứng gà không, họ Tào hồ hởi nói ngay: “Dạ có, trứng gà bổ lắm, sáng nào thần cũng phải ăn 4 quả trứng chần”. Hoàng đế kinh ngạc: “Mỗi ngày khanh ăn đến hai chục lạng bạc tiền trứng sao?”. Họ Tào giải thích là không tốn đến thế, vì trứng do gà nhà ông ta đẻ, không phải mua. Đạo Quang nghe vậy mừng quá, bèn sai nội thị ra ngoài mua gà mái đem về nuôi để chúng đẻ trứng cho ngài ăn. Nhưng khi nghe nói mỗi con gà giá 24 lạng bạc, ngài đành chịu nhịn vậy.

Ông còn ban hành quy định: trong cung ngoại trừ Hoàng Thái hậu, Hoàng đế và Hoàng hậu, những người khác trong Hoàng thất nếu không phải dịp lễ tết thì không được ăn thịt. Phi tần bình thường cũng không được dùng đồ trang điểm, không được mặc y phục gấm vóc. Trong lần tổ chức sinh thần cho Hoàng hậu, trong bữa tiệc mỗi người chỉ được một bát mì. Sau đó, Hoàng đế đã “đặc biệt” sai ngự thiện phòng làm hai chiếc thủ lợn để chiêu đãi.

Khi Đạo Quang còn tại vị, việc tổ chức hôn lễ cho các Hoàng tử được tiến hành vô cùng giản lược. Hoàng đế khi đó còn yêu cầu nhà gái không được dùng của hồi môn xa hoa, nếu cố tình thì không những không được đáp lễ mà còn bị xử phạt. Các loại lễ vật con dâu phải dâng lên cha mẹ chồng cũng đều được miễn. Về phần Công chúa xuất giá, chi phí không được vượt quá 2.000 lượng bạc trắng. Sính lễ của Phò mã đối với Hoàng gia cũng được giảm, ngay cả lễ vật thiết yếu là “cửu cửu lễ” cũng được miễn. Sau này, Đạo Quang lại thấy làm như vậy chẳng khác nào đem con mình đi tặng không thiên hạ, nên đã khôi phục “cửu cửu lễ”, nhưng đổi thành “dê chín con” để tượng trưng. Tuy nhiên, Đạo Quang Đế vẫn không làm yến tiệc, thịt dê của Phò mã sẽ đưa đến Ngự Thiện phòng, các khách mời chỉ hàn huyên uống trà vài câu liền được tiễn.

Bởi Đạo Quang chi li và bủn xỉn như vậy nên những người phục vụ ông mất bao nhiêu tiền của mới chạy được chân hầu cận bên Hoàng đế, tưởng có thể kiếm chác để bù lại, ai ngờ lỗ chỏng gọng, chẳng xơ múi được gì.

Trên phương diện giữ nước, Đạo Quang Đế cũng tìm mọi cách để hà tiện. Vào năm Đạo Quang thứ nhất, ở Tân Cương có Trương Cách Nhĩ tạo phản, mấy vạn quân được cử đi chinh chiến nhiều năm, cuối cùng thắng lợi trở về. Năm 1828, Ngọ Môn tiến hành lễ “hiến phu” (dâng tù binh), Đạo Quang khi ấy trong lòng vui mừng, lập tức làm ra một “hành động vĩ đại”: mở tiệc chiêu đãi tướng sĩ có công dẹp giặc. Vài ngày sau, yến hội được tổ chức ở Thanh Y Viên (Di Hòa Viên sau này). Trong bữa tiệc, các tướng sĩ chỉ được chiêu đãi một bát mì không thịt cùng vài cọng rau dưa, không có nổi một miếng thịt, một hớp rượu. Số thức ăn ít ỏi ấy chẳng mấy mà hết, tướng sĩ lại không dám ra về trước khi yến tiệc kết thúc, chỉ còn biết ngây người nhìn nhau.

Khi bố trí phương án phòng vệ ở Tân Cương, các tướng quân vốn biết tính Hoàng đế, chỉ dám đề cử 1 vạn 8.000 lính trấn thủ. Nhưng Đạo Quang “mặc cả” xuống còn 1/3, chỉ cho 6.000 người. Các tướng quân thấy vậy liền cho đề xuất phương án chỉ phòng thủ phía Đông. Ai ngờ Đạo Quang nghe xong lại giận dữ, cho rằng tướng lĩnh vì có ý đồ riêng nên mới bỏ bê Tân Cương.

Bên cạnh đó, khi chiến tranh thuốc phiện nổ ra, có quan viên từng dâng tấu xin Đạo Quang Đế tăng thêm kinh phí xây dựng đội phòng thủ trên biển. Vừa nghe tới số tiền phải bỏ ra, Đạo Quang đã sây sẩm mặt mày, nhất quyết không đồng ý. Cuối cùng, do tuyến phòng bị hải quân lỏng lẻo, không được tu bổ, Anh quốc đã lợi dụng cơ hội tấn công vào, khiến lãnh thổ Thanh triều liên tiếp bị chiếm đoạt, thậm chí bị đánh đuổi tới tận Nam Kinh. Triều đình nhà Thanh khi đó bị buộc phải ký kết “Điều ước Nam Kinh”, còn phải bồi thường 2.100 vạn cho Anh quốc.

Mặc dù bề ngoài Đạo Quang chủ trương chính sách tiết kiệm nhưng thực chất ông chỉ cắt xén được cọng rau, bát cơm mỗi ngày, không hề giúp ích được gì cho quốc gia. Vì vậy, thói quen hà tiện của vị Hoàng đế này không những không được ca ngợi mà còn trở thành cho thiên hạ, bị hậu thế cười chê.

Trung Hoa nổi tiếng với chiều dài lịch sử nhiều biến cố cùng những triều đại thay phiên nhau và những câu chuyện thâm cung bí sử ít người biết đến. Chính những câu chuyện về lịch sử lại trở thành “liều thuốc” kích thích bất kỳ khách du lịch nước ngoài nào. Nếu du khách yêu thích lịch sử Trung Hoa và muốn tự mình khám phá nhiều điều thú vị hơn thì hãy thực hiện ngay một chuyến du lịch Trung Quốc nhé!

Thượng Hải níu chân du khách gần xa với nhiều món ăn hấp dẫn

Thượng Hải là một trong những thành phố sầm uất và phồn hoa nhất Trung Quốc. Nơi đây không chỉ nổi tiếng qua phim ảnh, mà còn là một nơi lý tưởng cho những ai muốn du lịch và khám phá một nơi có đầy đủ vẻ đẹp từ cổ xưa cho đến hiện đại. Đặc biệt Thượng Hải còn có một nền ẩm thực vô cùng phong phú.

Người Trung Hoa có câu: “Đông chua, Tây cay, Nam ngọt, Bắc mặn” và ẩm thực Thượng Hải thuộc vào nhón “Nam ngọt”. Vì lẽ đó mà những món ăn tại đây thường ít dầu mỡ, tươi ngon và có hương vị ngọt thanh rất đặc trưng.

Hơn nữa, quá trình nấu nướng, từ khâu chọn lựa nguyên liệu cho đến trình bày món ăn rất cầu kỳ. Chẳng trách gì mà các món ăn tại đây được ví như những mỹ nữ.

Bánh Bao

Món ăn được mệnh danh là “vua đồ ăn” ở Thượng Hải không gì khác ngoài Bánh Bao. Bánh Bao ở Thượng Hải vô cùng đa dạng, phong phú với hương vị thơm ngon hấp dẫn không thể cưỡng nổi. Nổi tiếng nhất trong đó phải kể tới 3 loại:

Xiao long Bao (Bánh Bao hấp): Chiếc bánh được bọc khéo léo, xinh xắn bởi một lớp áo bánh mỏng tang. Khi ăn da bánh mềm dai vừa phải quyện với nhân mềm thơm, hấp dẫn vô cùng. Xiao long Bao thường được ăn kèm với nước canh và thịt heo.

Sheng Jian Bao (Bánh Bao chiên): Đây là một biến tấu của món bánh bao truyền thống, bánh được làm từ bột lên men và phần nhân gồm thịt heo băm, hành lá và các loại gia vị khác nhau. Bánh bao thành phẩm có kích thước khá nhỏ. Bánh sau khi làm xong được mang đi chiên trong một chiếc chảo lớn, nhưng chỉ chiên phần đáy, sau đó tiếp tục đem đi hấp cho đến khi bánh chín. Bánh thành phẩm có phần đáy vàng giòn và phần trên mềm mịn, được rắc thêm hẹ xắt nhuyễn và mè nướng trước khi ăn. Cầm một chiếc bánh trên tay, cắn và tận hưởng hương vị hòa quyện cùng phần nhân mềm ẩm thơm nức vô cùng hấp dẫn không thể cưỡng lại được.

Thang Bao (bánh bao nước): Nhìn bên ngoài chiếc bánh cũng giống như những chiếc bánh bao thông thường khác với vỏ mỏng, bên trong là thịt heo. Nhưng điểm đặc biệt ở đây là để thưởng thức được Thang Bao thì thực khách cần tới sự trợ giúp của những chiếc ống hút, nên loại bánh này còn được gọi là “bánh bao ống hút”.

Mì xào

Cumian là một loại mì ống cắt dày được xem là món quà của Thượng Hải dành riêng cho những tín đồ yêu thích món mì trên toàn thế giới. Du khách có thể dễ dàng tìm thấy món mì này tại bất kỳ nhà hàng nào tại Thượng Hải, mức độ phổ biến của nó không hề thua kém so với món Bánh Bao.

Mì sẽ được sơ chế, sau đó xào cùng với thịt bò, thịt gà hoặc thịt heo (đôi khi cả tôm). Cuối cùng, các đầu bếp sẽ thêm vào một ít lá bắp cải và hành tây để gia tăng mùi vị, giảm bớt độ ngậy, béo từ thịt.

Cũng giống như nhiều món ăn khác tại Thượng Hải, nước tương là thành phần không thể thiếu khi du khách thưởng thức món mì xào tại đây. 

Mì lạnh

Đây là một món ăn nguội, vô cùng thích hợp và là lựa chọn tuyệt vời cho những ngày trời nóng bức. Điểm tinh túy nhất của món ăn chính là những miếng bột gạo được nhào, thái lát mỏng như mì và ăn với rau mùi, giá đỗ, gừng, đậu phộng. Người bán hàng sau đó sẽ chan thêm một chút nước dùng với đường, dấm và ớt để hương vị trở nên đậm đà khó quên hơn.

Mì sốt dầu hành

Mì sốt dầu hành (Cong You Ban Mian) là một món ăn bình dân và rất phổ biến ở Thượng Hải nói riêng và ở Trung Quốc nói chung. Đây cũng là một món ăn giàu chất dinh dưỡng, có nhiều lợi ích cho sức khỏe. 

Mì sốt dầu hành có thành phần vô cùng đơn giản, dễ làm nhưng lại đem đến một hương vị thơm ngon, hấp dẫn theo cách rất riêng. Mì được chần cùng nước sôi, canh đủ lửa nên vẫn giữ được độ dai và chắc của từng sợi mì. Sau khi đã ráo nước, người ta đem trụng cùng với nước mỡ hành.

Điểm nhấn ở đây là hành phi rất béo và dậy mùi thơm. Nước tương, đường và các gia vị khác sẽ thêm thắt vào để hương vị phong phú hơn. Từng sợi mì ướm đều nước mỡ hành bóng bẩy và đậm đà trong sốt rất bắt vị. Thêm vào đó là mùi từ hành lan tỏa ra, vừa ăn vừa cảm nhận chút hăng chút thơm. 

Mì sốt mè cay

Vị dầu mè dịu dàng giúp trung hòa vị cay xé lưỡi của sa tế và vị hăng của hành. Du khách có thể thưởng thức món mì đặc biệt này ở quán Weixiang Zhai, nơi đã có lịch sử hàng chục năm. Buổi trưa, người đến ăn ở đây khá đông, nhưng món mì này thì rất đáng để chờ đợi. Sự cân bằng hoàn hảo giữa các vị chua, ngọt, cay cùng sợi mì dai dai khiến du khách quên hẳn mọi ồn ào xung quanh.

Mì lươn 

Nhiều người ngại miệng sẽ không dám ăn lươn nhưng khi một lần thưởng thức món mì lươn của Thượng Hải thì chắc chắn sẽ thay đổi ngay suy nghĩ này. Lươn sau khi xào cùng xì dầu để thấm đều và chuyển sang màu nâu bắt mắt thì người ta sẽ lóc xương. Mì sẽ ăn cùng nước dùng nóng hổi, trong vắt và lươn xào có thể để riêng hoặc chung. Nhiều thực khách cho rằng, mì lươn hấp dẫn ở độ dai thơm của từng thớ thịt mang lại, cuối cùng đọng ở vị giác chút mát thơm lạ vị.

Mì cá đù vàng

So với những món mì phía trên thì mì cá đù vàng lại thanh vị và dễ ăn hơn. Nước dùng được hầm từ cá và không nêm quá nhiều gia vị nên món ăn ngọt nhẹ nhàng, tinh tế làm man mát cổ họng. Tuy nhiên, có một số quán còn thêm thắt các nguyên liệu nên đôi khi nước dùng mì sẽ đục hơn.

Còn với cá đù vàng, đây là một loại cá quen thuộc trong các món ăn Thượng Hải. Với đặc trưng là độ ngọt, dai và thịt thì trắng mịn nên khi ăn cùng mì lại vô cùng hợp vị. Một số kiểu chế biến sẽ chiên cá cho thật giòn và đặt nguyên cả con lên trên tô mì. Còn thông thường thì người ta sẽ tách da, bỏ xương chỉ lấy phần thịt trắng. Ngoài ra, thực khách có thể kết hợp cùng rau để tăng độ giòn, thơm.

Mì vàng Croaker

Croaker là một loại cá khá phổ biến tại Thượng Hải. Loài cá này sống nhiều ở biển Hoàng Hải. Chúng được yêu thích do có lớp thịt mềm, ngon và ngọt. Bên cạnh đó lại rất dễ chế biến thành những món thơm ngon. Hiện nay, có rất nhiều món ăn được chế biến nên từ loại cá này, trong đó nổi bật hơn cả là món Mì vàng Croaker.

Mì vàng Croaker được nấu lên từ hai nguyên liệu chính là mì và nước luộc cá Croaker. Nước luộc cá được tận dụng để làm nước dùng do rất ngọt. 

Mì cua lông

Nếu là một người ưa thích các món hải sản thì chắc chắn du khách không thể bỏ qua mì cua lông sang chảnh và hảo hạng khi đến Thượng Hải trong chuyến du lịch Trung Quốc. Cua lông được người Thượng Hải rất yêu thích và được tận dụng trong nhiều món ăn bởi vị ngọt tươi và mềm mại của chúng. Và món mì cua lông là một trong những biến tấu độc đáo và lạ vị.

Tô mì tuy to nhưng phần mì ít mà thịt cua và gạch lại ngập tràn che hết cả bề mặt. Nước dùng của món mì này không nhiều mà chỉ vừa ngập khỏi thức ăn. Có lẽ nhờ thế mà thực khách lại thưởng thức được độ ngọt tươi, đậm đà đặc trưng của cua. Nước sốt thì nấu từ gạch nên thơm và béo quyện đều bên ngoài từng sợi mì.

Chai Pan Wonton

Chai Pan Wonton hay còn gọi là hoành thánh Thượng Hải. Nó được làm từ thịt heo, hải sản, rau băm nhỏ,… Tất cả sẽ được gói vào bên trong lớp vỏ bột mì rồi mang hấp chín. Khi thưởng thức sẽ có thêm tiêu, hành và nước sốt đặc trưng. 

Súp cay Mala Tang

Mala Tang nghĩa là “tê, cay, nóng”, là sự mô tả không thể chính xác hơn cho món ăn. Khác với hầu hết các món ăn khác trên toàn thế giới, nguyên liệu chính của Mala Tang không phải là thịt, cá, tôm hay bất cứ thứ gì khác, mà là vị cay đến tê dại. Du khách có thể chọn bất cứ đồ gì để ăn kèm với phần nước súp cay nồng những thơm ngon quyến rũ, từ tôm cua thịt cá, cho đến các loại mì, bánh bao, hoành thánh, sủi cảo… hay tất cả những món du khách có thể nghĩ tới, miễn là ăn kèm với nước súp Mala Tang. 

Thịt heo om

Du lịch Trung Quốc và ghé thăm Thượng Hải, nếu du khách muốn thưởng thức một món ăn mang đậm hương vị cổ điển thì thịt heo om (Hongshao rou) sẽ là lựa chọn tuyệt vời dành cho du khách. Thịt heo được nấu chín cùng Caramen và nước sốt nâu là điểm đặc trưng cho món ăn này.

Nước sốt nâu được pha chế từ nước sốt Thiệu Hưng, nước đậu nành nhạt và tương đen cùng với đường tạo nên mùi vị riêng biệt cho món thịt heo om. Thịt thường được ăn kèm với trứng luộc và cơm. Thịt heo om chuẩn là ngay khi du khách cắn miếng đầu tiên sẽ cảm nhận thấy mùi vị tan chảy trong miệng.

Sườn heo chiên

Sườn heo chiên (Zha Zhu Pai) là món khai vị được ướp với rượu và gừng, sau đó đem chiên lên và ăn kèm với nước sốt. 

Món ăn này có nguồn gốc từ thời kỳ đại hậu chiến, khi Thượng Hải trở thành “Hòn ngọc Phương Đông” thì người phương Tây bắt đầu mang văn hóa ẩm thực của họ đến với thành phố này. Tuy nhiên, ẩm thực phương Tây không phải là sở thích của người Trung Quốc. Chính vì vậy mà người dân Thượng Hải đã hòa trộn hai nền ẩm thực lại với nhau và chế biến ra món Zha Zhu Pai.

Sườn xào bánh gạo

Một món ăn được nhiều người dân bản địa giới thiệu cho khách du lịch nước ngoài chính là Sườn xào bánh gạo. Món ăn này không quá lâu đời, chỉ mới hơn 50 năm lịch sử, nhưng đã được người dân Thượng Hải ưa thích vô cùng. Những miếng sườn non được chiên cho giòn bề mặt rồi xào cùng với những gia vị đặc trưng của Thượng Hải, kết hợp cùng những miếng bột gạo đã sơ chế mềm dai thơm phức khi hòa quyện với nhau quả rất phù hợp. Món ăn này ngoài ngon miệng ra còn có công dụng bổ huyết, đáng để thử phải không?

Shaokao

Shaokao hay còn có tên gọi khác là “xiên nướng”. Khác với Việt Nam, Shakhao là món mà người ta đem nướng tất cả những thứ có thể nướng từ rau, củ đến thịt, nấm, hải sản,… Du khách có thể ghé vào những tiệm Shakao di động trên phố để vừa thưởng thức món ngon này vừa ngắm nhìn đường phố về đêm sầm uất, rực rỡ sắc màu.

Gà Beggar

Xuất hiện từ đời nhà Thanh, gà Beggar là món ăn mang đậm nét văn hóa dân gian dựa trên nguồn gốc của nó. Kỹ thuật nấu món ăn này xuất phát từ một người ăn xin trộm gà và chôn dưới bùn, vô tình tạo nên một món ăn vô cùng hấp dẫn cho đến tận ngày nay.

Món gà Beggar có cách chế biến khá cầu kì: Gà được ướp và nhồi chặt giữa các lớp lá sen, sau đó mang bọc trong giấy sáp cùng với bùn và đem nướng ở nhiệt độ thấp trong khoảng thời gian 6 tiếng.

Kỹ thuật nấu đầy độc đáo này tạo ra một món ăn tuyệt vời. Khi thưởng thức du khách sẽ cảm nhận được gà có vị thơm của lá sen, thịt gà mềm ẩm do được bọc kín dù nướng trong thời gian dài. Mùi vị gà được giữ lại tuyệt đối hòa quyện với các loại gia vị tạo nên hương vị hoàn hảo.

Vịt quay

Vịt quay có màu sáng, giòn trong da và mềm trong thịt cho thêm loại bột đặc biệt, hành lá, bánh hấp có hương vị tuyệt ngon. Đây là món ăn nổi tiếng thế giới, không chỉ có ở Bắc Kinh mà còn ở Thượng Hải. Món ăn nướng theo phong cách Quảng Đông, to lửa, với nghệ thuật ẩm thực của vịt Bắc Kinh. Nó được gọi là vịt quay Thượng Hải.

Xôi cuộn

Xôi là món ăn có lẽ là món ăn theo suốt chúng ta những buổi sáng đến trường thuở bé. Ngạc nhiên thay, món ăn quen thuộc này cũng làm mưa làm gió, làm thành viên kì cựu trong danh sách các món ăn ngon đậm chất Thượng Hải bao năm. Nhưng khác với những gói xôi lá chuối thuở nào, xôi ở Thượng Hải lại được cuộn tròn xinh xinh, vừa miệng.

Lớp xôi bên trong món ăn này thường là xôi trắng hoặc xôi nếp cẩm. Ngay khi khách mua, nười bán sẽ dàn đều xôi cùng các loại nhân phủ lên bề mặt. Sau đó, họ sẽ cuộn chúng lại thật chắc, tương tự cách làm Sushi của người Nhật. Vậy là cuộn xôi nóng hổi tròn tròn, cắn một phát ngập răng, phần nhân mặn ngọt thơm lừng, vỏ ngoài xốp dẻo thơm thơm, nhâm nhi một chút thôi cũng ấm lòng đến tận cùng hạnh phúc.

Cìantuan

Cìantuan được biết đến là một món cơm nếp nổi tiếng của thành phố Thượng Hải. Nó được làm bằng cách gói chặt từ miếng bột chiên gạo nếp, nhân bên trong là thịt lợn cùng các loại rau củ. Khi thưởng thức thì thường sẽ có thêm một loại nước sốt cay hấp dẫn và đậm đà. Ở Thượng Hải, món Cìantuan thường được chọn là món ăn sáng hấp dẫn và bán khá nhiều tại các quầy hàng ẩm thực ven phố.

Hải sản

Cái tên Thượng Hải còn có nghĩa là “trên biển”, do đó mà chẳng có gì làm ngạc nhiên khi mảnh đất này có rất nhiều món ngon làm từ hải sản.

Cua hấp (Da Zha Xie): Cua Thượng Hải sử dụng một loại cua đặc biệt được tìm thấy trong các con sông, và thường được có nhiều vào mùa đông. Những con cua được buộc bằng dây thừng, đặt trong các thùng tre, hấp chín với một số nguyên liệu khác cho thêm vào cho món cua thêm hấp dẫn. Da Zha Xie thường được ăn với giấm. Người dân Thượng Hải cũng thường kén chọn khi thì ăn cua đực, lúc ăn cua cái.

Tôm càng: có từ mùa xuân đến mùa thu, nhưng người Thượng Hải ưa ăn tôm càng nhất là vào mùa hè. Có nhiều cách chế biến tôm khác nhau như chiên cùng với hạt tiêu ớt, rang khô cùng muối tiêu hay hấp cùng với nước dùng cay nồng. Còn gì tuyệt vời hơn là vào một buổi tối mát mẻ, vừa nhâm nhi những con tôm càng nhỏ xinh, vừa nói chuyện với bạn bè trên những con đường nhộn nhịp của thành phố năng động này.

Tôm hùm: Đây là món ăn có vị kem, tươi, và êm dịu. Một món ăn kết hợp Trung-Tây, nó rất phổ biến ở Nhật Bản và Đông Nam Á.

Cá xông khói: Đây là một món ăn lý tưởng dành cho những vị khách yêu thích cá và các loại gia vị. Du khách sẽ không thể tìm thấy ở nơi đâu hương vị giống như món cá hun khói tại Thượng Hải. Điểm khác biệt là những lát cá hun khói tại đây được chế biến từ cá tươi. Cá tươi được ướp gia vị giống như cá hun khói mà không cần trải qua quá trình nướng, hun như thông thường. Loại cá thường được chọn là cá chép để phần thị nhiều, mềm. Du khách sẽ cảm nhận được lớp da giòn và phần thịt bên trong vẫn mềm, được nấu ngon.

Bạch tuộc viên: Các viên bạch tuộc thường có tôm xay, bạch tuộc băm và sốt bạch tuộc, thêm một loại nước sốt Teriyaki đặc biệt.

Pizza ếch

Ở một số quốc gia việc ăn thịt ếch không phổ biến. Nguyên nhân chính là do da của ếch có chứa một lượng chất độc, nếu không chế biến và sơ chế kỹ dễ gây nguy hiểm cho người ăn. Tuy nhiên, khi biết loại bỏ lượng chất độc này đúng cách thì ếch lại là một món thịt thơm ngon tuyệt vời.

Ẩn dưới lớp da xù xì và hơi nhớt là thứ thịt được các bếp nổi tiếng xếp trên cả thịt gà. Thịt ếch là nguyên liệu phổ biến được dùng tại nhiều nhà hàng ở Thượng Hải do có cách chế biến phong phú và dễ kết hợp với nhiều nguyên liệu. Bên cạnh đó, giá thành cho thịt ếch cũng rất rẻ nên phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng. Không chỉ vậy, thịt ếch cũng rất dễ chế biến. Hầu hết ở mọi cửa hàng tại Thượng Hải, các đầu bếp đều có thể chế biến ra một món ăn ngon từ thịt ếch với nhiều nguyên liệu khác nhau.

Món ăn yêu thích nhất của những người dân địa phương là Pizza ếch. Một chiếc Pizza cỡ lớn được xếp chồng nhiều lớp bằng thịt ếch, vài lát khoai tây, bánh gạo giòn, tương ớt,… Tất cả tạo nên một hương vị thơm ngon tuyệt vời. 

Bánh Tống tử

Tống tử là một loại bánh gạo bọc trong lá sậy – một đặc sản của miền Nam Trung Quốc. Mỗi vùng đều khác nhau, và ở Thượng Hải, bánh Tống tử được bọc trong một hình dạng giống như kim tự tháp. Thượng Hải có hàng chục cửa hàng bán bánh Tống tử; chủ yếu là những người phụ nữ lớn tuổi tự gói bánh bằng tay. Bánh làm bằng bột gạo với nhân là thịt heo béo, trứng vịt muối.

Bánh kẹp hành chiên

Bánh kẹp hành chiên (Cong You Bing) là một loại bánh nướng đường phố rất ngon và nổi tiếng của Thượng Hải. Được làm từ những nguyên liệu đơn giản là bột mì, mỡ heo, hành lá, dưới bàn tay của các đầu bếp nó trở nên giòn, ngon khó cưỡng. Loại bánh này được nướng trong lò để tạo nên sự kết hợp không thể cưỡng lại của lớp vỏ giòn tan bên ngoài và nhân bánh tơi xốp bên trong.

Bánh gạo chiên giòn

Bánh gạo chiên giòn (Cifan Gao) là một món ăn sáng yêu thích của người dân Thượng Hải. Đây là một món ăn đường phố phổ biến, du khách có thể tìm thấy nó ở khắp mọi ngõ ngách từ những xe bán hàng rong đến những cửa hàng.

Không giống như các món ăn đường phố có hương vị đậm đà và chế biến cầu kỳ khác, Cifan Gao được làm chỉ với một thành phần là gạo nếp. Gạo nếp được vo sạch và mang đi hấp, sau đó tạo hình thành các khối vuông và chiên giòn.

Món ăn này sẽ khiến du khách thích thú với cảm giác cắn giòn rụm nhưng nhân bên trong mềm mại với hương vị rất hài hòa. Một món ăn ngon đơn giản nhưng gây nghiện.

Bánh trứng chiên

Bánh trứng chiên (Jidan Bing) được làm từ trứng chiên, tráng mỏng trên một vỉ nướng phẳng và kẹp với đủ loại nhân mặn hoặc ngọt. Sở dĩ món bánh này được nhiều người ưa thích là bởi hương vị đa dạng của nó.

Bánh củ cải chiên

Bánh củ cải chiên (You Dunzi) giòn bên ngoài, mềm bên trong, đậm đà ngọt thơm, chấm cùng ít nước tương chua ngọt sẽ rất ngon miệng và thú vị!

Bánh xếp Guotie

Guotie có hình dạng gần giống hoành thánh nhưng lớp vỏ dày và dẹt hơn có hình lưỡi liềm xinh xắn. Nhân bánh được chế biến khá linh hoạt nhưng chủ yếu là từ thịt heo xay, tôm băm nhỏ và hẹ, thường được luộc hoặc chiên cháy cạnh trong một chiếc chảo gang cho ra những chiếc bánh xinh xắn, ăn rất vừa miệng.

Người dân Thượng Hải rất thích ăn kèm Guotie với sốt giấm đậu nành hoặc tương ớt. Đây là món ăn khoái khẩu của đa số người dân địa phương.

Bánh Crepe cuộn

Món ăn sáng phổ biến này được bán tại các quầy bán hàng rong trên khắp đường phố Thượng Hải. 

Những người đầu bếp sau khi tráng một lớp bột bánh lên tấm vỉ nướng bằng sắt nóng, sẽ cho thêm những nguyên liệu để làm nhân như trứng, hành lá, rau, hoành thánh chiên, dưa chua hoặc đôi khi là thịt bằm (tùy theo yêu cầu của khách hàng) rồi dàn đều và rắc thêm sốt tương đậu hoặc tương ớt.

Khi bánh chín, người bán sẽ cuộn bánh lại cho ra lò một chiếc bánh crepe cuộn vô cùng hấp dẫn. Hương vị của bánh vô cùng thơm ngon, hòa quyện hoàn hảo, có đủ rau, thịt và bánh, đó là lý do người dân Thượng Hải rất ưa thích món ăn này cho bữa sáng.

Bánh cua

Bánh cua hoặc thường được gọi là bánh gai nhỏ. Phần nhân có 4 nguyên liệu chính bao gồm rau dền, dầu hẹ, đường và bột đậu. Lớp vỏ hình có hình giống con cua, màu vàng, không dầu mỡ, vị giòn của vỏ bánh, ngọt dịu của đường.

Có 3 hương vị chính của bánh vỏ cua vàng, nhưng đặc trưng bánh ở Thượng Hải là ngọt và mặn. Vị ngọt chủ yếu từ mỡ đường trắng, ngoài ra còn có hoa hồng, táo tàu và bột đậu đỏ, những món mặn chủ yếu là thịt heo thái hạt lựu, và những loại tinh chế được thêm vào với bột cua và tôm.

Bánh You Tangguan

Đây là món bánh vừng đen ngọt ngào, có hương vị thịt heo đậm đà. Nó được làm với lớp vỏ bằng gạo nếp, bọc bên trong là các loại nhân thịt mà nhiều nhà hàng biến tấu khác nhau. You tangguan tại Thượng Hải thường được chế biến theo công thức thủ công nên có hương vị hấp dẫn và đặc trưng. Với hơn 80 năm tồn tại, You Tangguan trở thành một trong những món ăn nổi tiếng và là niềm tự hào về ẩm thực của Thượng Hải.

Bánh Xie Ke Huang

Xie Ke Huang là món bánh truyền thống, có mặt tại Thượng Hải từ thập niên 20. Đây là món bánh nếp có phủ vừng, nướng vàng trên nhiệt độ cao. Xie Ke Huang được biến tấu với 2 lựa chọn là bánh ngọt và bánh mặn. Thường những chiếc bánh ngọt sẽ có nhân bên trong là đường, hoa hồng, đậu đỏ. Còn đối với bánh Xie Ke Huang mặn thì sẽ có nhân là thịt heo xay, cua, tôm,… 

Bánh You Yuebing

Món bánh You Yuebing này còn được biết đến với một tên gọi khác đó là bánh trung thu Thượng Hải. Nó khá được ưa chuộng, đặc biệt là vào rằm tháng tám hằng năm. You Yuebing là sự kết hợp giữa bánh bao và bánh trung thu cổ truyền, với vị ngọt của vỏ và hơi mặn của nhân thịt bên trong. Tại Thượng Hải, du khách có thể dễ dàng tìm thấy món bánh You Yuebing nổi tiếng này tại các quầy hàng ven phố và một số địa điểm bán bánh kẹo khác trong trung tâm thương mại.

Củ sen nhồi cơm nếp

Củ sen nhồi cơm nếp (Gui Hua Lian’ou) là một trong những món ăn thú vị của ẩm thực đường phố của Thượng Hải. Món này được chế biến bởi: củ sen và cơm nếp nấu trong nước sốt ngọt màu nâu.

Đậu xanh chiên khô

Khi đã thưởng thức quá nhiều món đạm thơm ngon tại Thượng Hải, hãy để cho thực đơn trong chuyến du lịch của mình trở nên phong phú hơn cùng với chút rau và màu xanh lá đẹp mắt của đậu xanh chiên khô.

Khá nhiều khách du lịch khi ghé thăm Thượng Hải đã lựa chọn cho mình một đĩa đậu xanh chiên giòn và khô. Đậu xanh được xào với ớt đỏ, thịt lợn xay và trộn cùng với chút tương, dầu mè để làm dậy mùi. Thậm chí nhiều người còn chia sẻ rằng, họ không thể thưởng thức một bữa ăn mà thiếu món đậu xanh này.

Cà tím om

Cà tím là một món ăn được rất nhiều người yêu thích tại khắp nơi trên thế giới. Khi đặt chân tới Thượng Hải đảm bảo rằng du khách sẽ cảm thấy càng yêu thích món cà tím nhiều hơn.

Nhiều vị khách chia sẻ rằng, dù chỉ được nếm thử món cà tím om một lần nhưng họ đều không thể quên hương vị này. Họ sẵn sàng lựa chọn cà tím thay cho tất cả các loại rau khác. Trong các cách chế biến nên món cà tím thì cà tím om là món được nhiều du khách lựa chọn nhất tính tới thời điểm này.

Cà tím om chuẩn vị phải được hầm trong rượu Shaoxing, nước tương, giấm, tỏi, gừng, đường, ớt và đôi khi có thêm cả thịt lợn. Cà tím om trở thành món ăn yêu thích ở Thượng Hải tại các cửa hàng nhỏ lẻ, sau này đã có mặt tại các nhà hàng cao cấp và là một món ăn chính trong hầu hết các nhà hàng. Món ăn này là sự kết hợp hoàn hảo giữa vị mặn, vị ngọt và mang nhiều hương vị. Đặc biệt nó thích hợp cả với những du khách ăn chay.

Khoai môn chiên

Khoai môn chiên có thể nói là một món ăn nhẹ Thượng Hải bản địa, được cho là có lịch sử hàng trăm năm. Nguyên liệu chiên với bột bán lên men bọc trong thịt tươi và da thịt đông lạnh, xếp vào chảo chiên, chiên nhiều lần và cuối cùng rắc hành lá xắt nhỏ, vừng,… là đã hoàn thành món ăn rồi đấy! Bánh chiên xong có độ giòn vừa phải, da mỏng, nhiều thịt. Cắn một cái, nước thịt được hòa quyện với các gia vị rất hài hòa.

Bánh bướm sắc

Bánh bướm là một chiếc bánh nhỏ có hình dạng tương tự như một con bướm. Nó không chỉ trông đẹp, mà còn ngon. Hương vị sữa rất nhiều, nhưng trông không quá béo, màu rất đẹp, mùi sữa ngấm vào miệng. Đây là một món tráng miệng rất phổ biến ở Thượng Hải.

Bánh nướng xốp Takahashi

Bánh nướng xốp Takahashi cũng có một lịch sử lâu dài, quy trình sản xuất rất phức tạp, hương vị cực thơm ngon. Lớn da bánh nhìn thấy cả phần nhân bên trong, phần nhân có rất nhiều hương vị khác nhau. Uống cùng trà vô cùng tuyệt vời!

Bánh thất bảo phương

Bánh thất bảo phương ở Đền Bảo Phương Thượng Hải là ngon nhất. Nếu du khách muốn mua chúng, hãy đến đó. Nó có vị rất ngọt của gạo nếp, nhưng ăn lại không hề ngán. Có nhiều loại nhân ở giữa, và hương vị rất phong phú. Giá của những chiếc bánh ngon như vậy cũng khá rẻ.

Bánh Shuitao Gao

Shuitao Gao còn được biết đến với một tên gọi khác là Bánh xốp. Món bánh này được làm từ bột gạo, rượu nếp, hoa quế. Đôi khi sẽ có thêm mè và đường nâu để tạo vị thanh ngọt hấp dẫn. Bánh xốp Shuitao Gao không chỉ là một món ăn đường phố nổi tiếng mà còn là lựa chọn quà tặng hấp dẫn đáng để du khách mua tặng cho bạn bè và người thân.

Tào phớ mặn Xian Dou Hua

Khi đã no nê với những món bánh vô cùng hấp dẫn của ẩm thực Thượng Hải, hãy tự thưởng cho mình một bát tào phớ mặn Xian Dou Hua với hương vị vô cùng thanh mát và tinh tế.

Món ăn được chế biến từ đậu nành tạo thành một hỗn hợp mềm mượt và mịn màng, sau đó thêm bột ngô và nước tạo thành hỗn hợp béo ngậy tan ngay trong miệng.

Mặc dù Xian Dou Hua có thể được thưởng thức như một món tráng miệng, nhưng người Thượng Hải thích ăn nó với các loại topping như: rong biển khô, hành lá, nước tương và dầu ớt. Hãy thử một lần ăn như người Thượng Hải, chắc chắn du khách sẽ phải ngạc nhiên về độ gây nghiện của món tào phớ mặn này.

Với những thông tin trên, chắc hẳn du khách đã lựa chọn được cho mình những món ngon tuyệt vời khi ghé thăm Thượng Hải trong hành trình du lịch Trung Quốc sắp tới. Hãy thưởng thức và trải nghiệm ẩm thực Thượng Hải theo cách riêng của mình nhé!

Nữu Hỗ Lộc thị – vị Phi tần có tốc độ thăng cấp nhanh nhất trong lịch sử nhà Thanh

Trong lịch sử nhà Thanh có một vị phi tần sở hữu tốc độ thăng cấp nhanh đến mức chóng mặt – có thể nói là nhanh nhất trong lịch sử 300 năm của triều đại này. Người ấy chính là Hiếu Trinh Hiển Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị, sau này là Từ An Hoàng Thái hậu.

Nữu Hỗ Lộc thị vốn là kế thất nhưng là Hoàng hậu đầu tiên và duy nhất của Thanh Văn Tông Hàm Phong Hoàng đế và là Hoàng Thái hậu dưới thời Thanh Mục Tông Đồng Trị Hoàng đế, đồng nhiếp chính với Từ Hi Thái hậu. Sau khi Đồng Trị Đế qua đời, bà tiếp tục vai trò nhiếp chính dưới thời Thanh Đức Tông Quang Tự Hoàng đế cho đến khi mất.

Dòng dõi hiển hách, gia cảnh vinh diệu

Nữu Hỗ Lộc thị sinh ngày 20/7 (âm lịch) năm Đạo Quang thứ 17, thuộc Mãn Châu Tương Hoàng kỳ. Dòng dõi của bà chính là Hoằng Nghị công phủ Nữu Hỗ Lộc thị, hậu duệ của Ngạch Diệc Đô.

Hoằng Nghị công Nữu Hỗ Lộc gia có 16 phòng hệ, thì dòng dõi của bà xuất thân từ phòng thứ 3 trong Hoằng Nghị công phủ. Thủy tổ của dòng dõi này là Xa Nhĩ Cách, đầu đời Thanh làm Thượng thư bộ Hộ, phong Kỵ đô úy kiêm Nhất vân Kỵ úy tước vị, xét ra trong 16 phòng ở Hoằng Nghị công thì tương đối cao. Xa Nhĩ Cách sinh bảy con trai, trong đó con trai cả và con trai thứ 4 thế tập tước vị, Từ An Hoàng thái hậu là hậu duệ người con trai thứ sáu của Xa Nhĩ Cách, tên gọi Ba Khách. Tằng tổ 4 đời là Vĩnh Thọ, con trai Ba Khách, cùng hậu duệ Tuân Trụ, chức quan cũng đã chỉ là “Bút thiếp” mà thôi. Như vậy nhìn qua, đến khoảng thời gian này (khoảng đời Khang Hi và Ung Chính) thì dòng dõi của bà có hơi suy do không làm quan to, tuy nhiên lại vẫn có mối hôn nhân rất tốt.

Cao tổ phụ Tuân Trụ, thú hôn cháu gái Đại học sĩ Doãn Thái, là chất nữ của Đại học sĩ Doãn Kế Thiện, có ba con trai, trừ con thứ 2 chết non, còn con cả Sách Bặc Thản làm đến Tổng binh, con trai út Phó Sâm Tắc làm đến Thượng thư bộ Hộ, có thể thấy gia đình của bà lại hưng vinh trở lại. Chưa hết, lúc này hai con gái của Sách Bặc Thản tham dự Bát Kỳ tuyển tú, được chỉ định thành hôn với Tông thất quý thích, con gái cả chỉ hôn cho Trang vương phủ Phụ quốc Tướng quân Vĩnh Phiên, là cháu của Trang Khác Thân vương Doãn Lộc; con gái thứ chỉ hôn cho Túc Thận Thân vương Kính Mẫn làm Kế Phúc tấn. Sự việc này khiến gia tộc của bà tham gia vào hàng ngũ “Nhất đẳng thế gia”.

Tổ phụ của bà là Phúc Khắc Kinh A, xuất sĩ làm đến chức “Ban sự Đại thần”, cưới 2 vợ cả đều là nữ quyến thuộc Ái Tân Giác La nhánh Hồng đái tử, sinh 1 trai 2 gái, con trai độc nhất chính là cha của Nữu Hỗ Lộc thị, tên là Mục Dương A. Hai con gái, lớn gả cho con trai của Tiến sĩ xuất thân Thượng thư Văn Đức của gia tộc Qua Nhĩ Giai thị, còn con gái thứ gả cho Trịnh Thân vương Đoan Hoa làm Đích Phúc tấn, là ngoại tổ phụ và ngoại tổ mẫu của Hiếu Triết Nghị Hoàng hậu.

Mục Dương A xuất sĩ làm đến Đạo viên, về sau được Đồng Trị Đế gia phong tước hiệu “Tam đẳng Thừa Ân công”. Ông cưới 2 vợ cả, trong số đó có một người là Ái Tân Giác La thị thuộc dòng Hồng đái tử, thứ chính thất là cháu gái Khắc Cần Lương Quận vương Khánh Hằng. Mẹ ruột của Nữu Hỗ Lộc thị vốn là Khương thị, thiếp thất của Mục Dương A, sau cải đổi thành Khương Giai thị. Theo cứ liệu, Nữu Hỗ Lộc thị ít nhất có một vị huynh trưởng cùng hai vị tỷ muội. Huynh trưởng về sau thế tập Thừa Ân công tước vị Quảng Khoa, còn hai chị gái; một người không biết là con vợ cả hay thứ xuất như bà, gả cho Trang Hậu Thân vương Dịch Nhân làm Đích Phúc tấn; một gả cho Trang vương phủ Phụng ân Tướng quân Miên Lâm.

Như vậy, chúng ta có thể thấy được Nữu Hỗ Lộc thị có gia thế địa vị quả thực không tồi. Xét cho cùng, dòng dõi của bà cũng là danh môn thế gia xuất thân, lại có Tông thất quý thích quan hệ thông gia thân phận, cũng chính là nguyên nhân quan trọng khiến bà được trù bị chọn làm Hoàng hậu.

Vị phi tần có tốc độ thăng cấp nhanh nhất trong lịch sử nhà Thanh

Vào ngày 27/4 năm Hàm Phong thứ 2 (1852), Nữu Hỗ Lộc thị nhập cung khi mới gần 16 tuổi. Thông qua Bát kỳ tuyển tú, bà trúng tuyển và được phong làm Trinh Tần.

Lúc ấy, trong đợt tuyển tú còn có thêm 3 người nữa, là Lan Quý nhân Diệp Hách Na Lạp thị, Lệ Quý nhân Tha Tha Lạp thị cùng Anh Quý nhân Y Nhĩ Căn Giác La thị. Trong 4 người, chỉ có bà là được phong Tần, những người khác chỉ là Quý nhân. Theo lệ tuyển tú nhập cung, rất hiếm khi tú nữ có thể phong thẳng lên Tần, đa số phải qua Quý nhân, hơn nữa đợt này tuyển tú nhập cung chia làm hai đợt, Trinh tần và Anh Quý nhân cùng nhập cung ngày 27 tháng 4, còn hai vị kia Lan Quý nhân và Lệ Quý nhân đến ngày 9 tháng 5 mới vào. Nhìn từ chi tiết này, chúng ta liền có thể nhìn ra Nữu Hỗ Lộc thị từ khi tham gia tuyển tú đến khi đạt được thân phận liền không giống người thường.

Chỉ 1 tháng sau đó, vào ngày 25/5, bà được tấn phong thành Trinh Quý phi. Sang ngày 8/6, Trinh Qúy Phi được sách lập làm Hoàng hậu.

Có thể thấy, Nữu Hỗ Lộc thị khi vừa nhập cung đã trở thành chủ vị của cả một cung, sau 1 tháng nhảy vượt hai cấp trở thành Quý phi, và chưa đầy nửa năm đã trở thành chủ lục cung. Đây quả là tốc độ thăng chức mà bất kì phi tần nào trong Tử Cấm Thành cũng ao ước được như vậy.

Phải biết rằng khi ấy Nữu Hỗ Lộc thị chỉ mới là một thiếu nữ 16 tuổi và vẫn chưa có con cái nhưng đã có thể tự mình đi đến vị trí Hoàng hậu. Bởi trên thực tế, ngoài việc xuất thân danh môn thế gia, chính tính cách của Nữu Hỗ Lộc thị cũng là một trong những nguyên do giúp bà trở thành ứng cử viên sáng giá cho ngôi vị Hoàng hậu.

Theo lịch sử ghi chép, Nữu Hỗ Lộc thị hiền hậu, trung thực, lương thiện. Điều này khiến cho Hàm Phong đế vốn lớn hơn bà 6 tuổi cực kì hài lòng và yêu thích. Sau khi trở thành Hoàng hậu, tính cách Nữu Hỗ Lộc thị cũng không có quá nhiều sự thay đổi. Bà đối xử với mọi người rất khoan dung, không ỷ quyền thế để làm khó dễ người khác.

Lưỡng cung thính chính

Ngày 17/7 (tức ngày 22/8 dương lịch) năm 1861, Hàm Phong Hoàng đế băng hà. Theo di chiếu, Hoàng tử Tái Thuần kế vị, tức Thanh Mục Tông Đồng Trị Hoàng đế. Lúc đó, Cố mệnh Bát đại thần (gồm: Di Thân vương Tái Viên, Trịnh Thân vương Đoan Hoa, Đại học sĩ Túc Thuận, Ngạch phụ Cảnh Thọ, Binh bộ Thượng thư Mục Ấm, Lại bộ Tả Thị lang Khuông Nguyên, Lễ bộ Hữu Thị lang Đỗ Hàn, Thái bộc Thiếu Khanh tự Tiêu Hữu Doanh) cùng nhau xử lý công việc triều chính, vì Đồng Trị Đế mới lên ngôi còn quá nhỏ tuổi. Sang ngày 18/7 (âm lịch), Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị danh chính ngôn thuận trở thành Hoàng Thái hậu, còn Ý Quý phi Diệp Hách Na Lạp thị do là sinh mẫu của Tân Hoàng đế nên cũng được gia tôn Hoàng Thái hậu. Để phân biệt, triều đình tôn Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị làm “Mẫu hậu Hoàng Thái hậu”, còn sinh mẫu Ý Quý phi Diệp Hách Na Lạp thị làm “Thánh mẫu Hoàng Thái hậu”. 

Do Mẫu hậu Hoàng Thái hậu (tức Từ An Thái hậu) ở phía Đông Noãn các nên bà còn được gọi là Đông Thái hậu, còn Thánh mẫu Hoàng Thái hậu (tức là Từ Hi Thái hậu) ở phía Tây Noãn các nên được gọi là Tây Thái hậu.

Lúc bấy giờ, vai trò của Từ An Thái hậu cũng như Từ Hi Thái hậu lúc này chỉ là đóng con dấu của mình lên các sắc chỉ mà thôi, bởi vì tất cả nội dung và tấu biểu của triều đình đều do Nghị Chính vương cùng Quân cơ xứ soạn thảo cũng như chính thức ban bố. Tuy nhiên, người trực tiếp quản lý con dấu là Từ An Thái hậu, còn vai trò của Từ Hi Thái hậu căn bản là quản lý nội vụ.

Cứ theo Thanh cung di văn: “Đông Cung trội ở Đức, mà thực sự nắm quản việc đại sự; Tây Cung trội ở Tài, mà việc phê duyệt tấu chương, chi tiệu lợi hại chỉ quản được”. Như vậy có thể thấy, Từ An Thái hậu tuy là người bên ngoài không tham quyền thế, nhưng lại là người nắm những đại quyền. Công việc do Từ Hi Thái hậu xử lý đa phần là những việc lặt vặt, chi tiêu sinh hoạt trong cung, ở những việc trọng đại thì phải thông qua quyết định của Từ An Thái hậu. Ngoài ra, vì Từ An Thái hậu ở vị trí chính cung, bây giờ ở phía Đông Noãn các của Dưỡng Tâm điện, thực lực quá rõ ràng, những việc Từ An Thái hậu thấy không cần nhúng tay vào thì đều để cho Từ Hi Thái hậu nhận lãnh, giải quyết ổn thỏa. Bởi cái đánh giá Từ Hi Thái hậu “tài cán” rốt cục là vì bà xử lý ổn thỏa, còn Từ An Thái hậu quản xuyến trên dưới nghiêm ngặt, dẫu Từ Hi Thái hậu cũng không tự tiện làm trái, ấy chính là “Đức” vậy. Điều đó cho ta thấy vai trò của Từ An Thái hậu vô cùng to lớn trong triều.

Sau chính biến để thoát khỏi sự chèn ép của Cố mệnh Bát đại thần, Từ An Thái hậu và Từ Hi Thái hậu cùng trở thành “Lưỡng cung thính chính”, giữ vững thực quyền. 

Cái chết bí ẩn

Năm Quang Tự thứ 7 (1881), ngày 10/3 (tức ngày 8/4 dương lịch), Từ An Hoàng Thái hậu cảm thấy không khỏe nên không đến Dưỡng Tâm điện nghe chính, đêm đó đột nhiên qua đời tại Chung Túy cung trong sự kinh ngạc của triều thần, hưởng thọ 44 tuổi.

Liên quan đến cái chết của bà, nhiều người cho rằng có bàn tay của Từ Hi Thái hậu can thiệp vào để độc chiếm quyền lực. Có lời đồn cho rằng chính Từ Hi Thái hậu đã thủ tiêu bà vì bà có di chiếu bí mật của Hàm Phong Đế để lại trước khi băng hà. Đây cũng chính là lời đồn đoán được lưu truyền phổ biến nhất về cái chết của bà.

Lời đồn nói rằng, ngay trước khi lâm chung, Hàm Phong Đế đã cảm thấy Từ Hi về sau ắt tạo loạn, nên bí mật lập chiếu dụ, dặn dò Từ An nếu Từ Hi cậy tử làm xằng làm bậy thì lấy đạo dụ này ra, căn cứ theo tổ tông gia pháp mà trị tội.

Sau khi Hàm Phong Đế băng hà, Từ An Thái hậu từng gọi Từ Hi Thái hậu đến và đưa ra mật dụ, lấy cảnh báo tỉnh, khiến Từ Hi nơm nớp lo sợ. Vì thế, suốt thời Đồng Trị, Từ Hi Thái hậu an phận thủ thường, đối với Từ An Thái hậu muôn phần cung kính, không hề làm trái. Do thấy Từ Hi Thái hậu như vậy phụng dưỡng mình, Từ An Thái hậu dần tháo bỏ cảnh giác. Một ngày, Từ An Thái hậu bị bệnh, uống thuốc khác không khỏi, nhưng đến khi ăn thứ của Từ Hi Thái hậu thì kỳ diệu khỏi hẳn. Phấn chấn, Từ An đi dạo Di Hòa Viên, thấy cánh tay Từ Hi Thái hậu băng bó mới tra hỏi. Từ Hi thuật lại việc mình cắt cổ tay làm mồi nhử thuốc cho Từ An uống, trần tình rất là thống khổ cảm động. Từ An là người nhân từ, nghe thế rất cảm động, mới hồi cung, trước mặt Từ Hi Thái hậu mà đốt mật dụ năm nào. Sau đó, Từ Hi Thái hậu không còn kiêng dè gì, câu kết Thái y hại chết Từ An Thái hậu, dần giành quyền độc bá triều chính.

Nhưng cũng có thuyết cho rằng Từ An Thái hậu đột ngột qua đời là do bà bị xuất huyết não hoặc đột quỵ theo như cách gọi của y học ngày nay mà thôi. Kỳ thực, Từ An Thái hậu thực sự đã từng ngã bệnh nhiều lần trước đó. Trong cuốn hồi ký của Ông Đồng Hòa, thầy dạy của Quang Tự Đế một thời gian, Từ An đã từng gặp một số triệu chứng đột quỵ hay xuất huyết não.

Dựa vào trí nhớ của mình, Ông Đồng Hòa từng ghi rõ mạch chứng của Từ An Thái hậu như sau: “Thần phương: Thiên ma, đảm tinh; (mạch) án vân loại phong giản thậm trọng. Ngọ khắc nhất (mạch) án vô dược, vân thần thức bất thanh, nha khẩn. Vị khắc lưỡng phương tuy khả quán, cứu bất thỏa vân vân, tắc dĩ hữu di niệu tình hình, đàm ủng khí bế như cựu. Dậu khắc, nhất phương vân lục mạch tương thoát, dược bất năng hạ. Tuất khắc (vãn bát thời tiền hậu) tiên thệ”. Căn cứ vào bệnh tình phát triển, các chuyên gia trung y ở Trung Quốc phán đoán hơn phân nửa là do xuất huyết não đột phát, làm Từ An Thái hậu đột nhiên qua đời.

Như vậy, bệnh của Từ An Thái hậu đã có biểu hiện từ rất sớm chứ không phải đột nhiên. Khoảng tháng 3 năm Đồng Trị thứ 2 (1863), lúc chỉ mới 26 tuổi, Từ An Thái hậu từng bất ngờ ngất xỉu và bị á khẩu trong khoảng một tháng sau khi tỉnh lại, đó là một biểu hiện lâm sàng. Sự việc tiếp diễn lần thứ hai vào tháng 1 năm Đồng Trị thứ 8 (1870). Bên cạnh đó, Thuật Am bí lục từng ghi bà hai má ửng đỏ, này chính là “Gan dương thượng kháng”, khả năng đã huyết áp rất cao, trực tiếp dụ phát não trúng phong, thậm chí não xuất huyết.

Sau khi bà mất, vào ngày 13/5/1863, chư Vương, Bối lặc, Văn võ đại thần, dâng sách bảo thượng thụy hiệu là “Hiếu Trinh Từ An Dụ Khánh Hòa Kính Nghi Thiên Tộ Thánh Hiển Hoàng hậu”. 

Ngày 17/9 (âm lịch), giờ Mão, tiến hành an táng Hiếu Trinh Hiển Hoàng hậu vào Phổ Tường Dục Định Đông lăng của Thanh Đông lăng. Ngày 22 tháng ấy, làm đại lễ phụ thờ thần vị của Hiếu Trinh Hiển Hoàng hậu vào Thái Miếu, Phụng Tiên điện.

Năm Tuyên Thống nguyên niên (1909), tháng 4, tôn thêm 2 chữ “Thành Tĩnh”, toàn xưng “Hiếu Trinh Từ An Dụ Khánh Hòa Kính Thành Tĩnh Nghi Thiên Tộ Thánh Hiển Hoàng hậu”.

Trung Hoa nổi tiếng với chiều dài lịch sử nhiều biến cố cùng những triều đại thay phiên nhau và những câu chuyện thâm cung bí sử ít người biết đến. Chính những câu chuyện về lịch sử lại trở thành “liều thuốc” kích thích bất kỳ khách du lịch nước ngoài nào. Nếu du khách yêu thích lịch sử Trung Hoa và muốn tự mình khám phá nhiều điều thú vị hơn thì hãy thực hiện ngay một chuyến du lịch Trung Quốc nhé!

Đổng Ngạc thị – vị Phi tần khiến Thuận Trị đế phá vỡ hàng loạt quy tắc

Trong lịch sử triều đại nhà Thanh có một vị phi tần rất “đặc biệt” của Thuận Trị đế: Đắc sủng dù nhập cung khi đã “quá tuổi”, tốc độ được tấn phong quá nhanh,… và lại qua đời 4 năm sau đó. Bà chính là Đổng Ngạc Hoàng Quý Phi, sau này được truy phong là Hiếu Hiến Trang Hoà Chí Đức Tuyên Nhân Ôn Huệ Đoan Kính Hoàng hậu.

Đổng Ngạc thị (sinh năm 1639) là phi tần được sủng ái nhất của Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế. Bà là vị Hoàng Quý Phi tại vị đầu tiên của nhà Thanh, và bà cũng là vị phi tần duy nhất trong lịch sử triều Thanh tuy chưa từng làm Hoàng hậu hay Nguyên phối Phúc tấn, cũng không sinh ra Hoàng đế kế vị, nhưng vẫn được truy phong thụy hiệu Hoàng hậu sau khi mất, tổ chức tang lễ theo nghi thức của Hoàng hậu, mặc dù đương kim Hoàng hậu (tức Hiếu Huệ Chương Hoàng hậu) vẫn còn đang tại vị.

Đổng Ngạc thị xuất thân Mãn Châu Chính Bạch kỳ, quê quán ở Bát Đạo Giang, Liêu Ninh. Tằng tổ phụ của bà tên gọi là Lỗ Khắc Tố, sinh Tịch Hán cùng Tịch Nhĩ Thái. Tổ phụ Tịch Hán, sinh ra Ngạc Thạc – là thân phụ của Đổng Ngạc thị, từng giữ chức Nội thị đại thần (sĩ quan thống lĩnh) trong triều đình nhà Thanh. Không rõ thân mẫu của bà là ai, chỉ biết mẹ kế là Ái Tân Giác La thị, con gái của Bối tử Mục Nhĩ Hỗ và là huyền tôn nữ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Ngoài ra, Tịch Nhĩ Thái sinh ra Ba Độ thân sinh của Trinh phi Đổng Ngạc thị, cũng là một phi tần của Thuận Trị Đế.

Những năm Thuận Trị, Ngạc Thạc tuân mệnh Nam chinh, thường đóng quân ở Tô Châu, Hàng Châu, Hồ Châu, Đổng Ngạc thị có lẽ được sinh ra tại đây. Lớn lên ở vùng Giang Nam, dường như Đổng Ngạc thị chịu không ít ảnh hưởng văn hóa người Hán. Điều này có ảnh hưởng khá nhiều đến lý do bà được đắc sủng sau này.

Đổng Ngạc thị giỏi thư pháp, rành rẽ sách sử lại có phong thái nhã nhặn, dịu dàng của một tài nữ nên rất được lòng người.

Năm Thuận Trị thứ 13 (1656), ngày 25 tháng 8 (âm lịch), Đổng Ngạc thị 18 tuổi nhập cung. Ở độ tuổi này là đã khá già dặn so với các thiếu nữ khác vì lứa tuổi tuyển tú thường thấy là tầm 13-16 tuổi. Thế nhưng, tuổi tác dường như không ảnh hưởng đến vị thế của bà. Bằng chứng là vừa nhập cung bà đã được phong là “Hiền Phi”, và 1 tháng sau vào ngày 18/9 (âm lịch, tức ngày 15/11 dương lịch) được tấn phong “Hoàng Quý Phi”. Tốc độ tấn phong quá nhanh này là cực kì hiếm thấy.

Ngày 6/12 (tức ngày 20/01 sang năm 1657), Thuận Trị Đế tổ chức buổi lễ sách phong cho Đổng Ngạc thị vô cùng long trọng, tuyên bố với thiên hạ việc sách phong Hoàng Quý Phi, cùng lệnh ân xá thiên hạ và gia tôn thêm huy hiệu cho Chiêu Thánh Hoàng thái hậu. 

Những chuyện chiếu cáo và gia tôn huy hiệu cho Hoàng thái hậu này chưa bao giờ xảy ra cho việc sách phong Phi tần, vì Thanh Đế lập Hậu cùng Thái tử mới dùng đại lễ tuyên cáo, cùng ban bố chiếu thư tế cáo thiên hạ, và việc gia tôn huy hiệu cho Hoàng Thái hậu cũng đều rơi vào lập Hậu hay võ công mới là dịp để cung thượng huy hiệu, chứ theo lệ thì sách phong Phi tần đều không phải là dịp trọng đại. Đặc biệt hơn, Thuận Trị Đế lại còn dùng động từ “Sách lập” vốn chỉ dành cho Hoàng hậu để phong cho Đổng Ngạc thị làm Hoàng Quý Phi, lại ban cho sắc bảo Hoàng Quý Phi, gọi là “Hoàng Quý Phi bảo”. Việc này cho thấy Thuận Trị Đế đối với Đổng Ngạc thị đã vô cùng sủng ái, vượt qua mức bình thường, phá vỡ mọi luật lệ từng có của Đại Thanh.

Đổng Ngạc Phi xuất thân danh môn khuê tú, từ nhỏ chịu sự giáo dục chặt chẽ của gia đình, do vậy am tường văn chương, đọc sách sử đã gặp qua là không quên được. Nhiều câu chuyện ghi lại, Đổng Ngạc Phi thiên chân từ ái, rất thích Phật giáo, đều thường giảng cho Thuận Trị Đế cùng nghe. Mỗi lần Thuận Trị Đế xem tấu chương, qua loa xem rồi vứt, Đổng Ngạc Phi thường xuyên nhắc nhở Hoàng đế phải xem cho kĩ, không thể bỏ qua. Mỗi khi Thuận Trị Đế hạ triều, bà luôn tự mình an bài ẩm thực, rót rượu khuyên cơm, thăm hỏi ân cần; mỗi khi Thuận Trị Đế phê duyệt tấu chương đến nửa đêm, bà luôn phụng dưỡng canh trà.

Năm Thuận Trị thứ 14 (1657), ngày 7/10 (tức ngày 12/11 dương lịch), Hoàng Quý Phi Đổng Ngạc thị hạ sinh Hoàng tứ tử. Thuận Trị Đế vui mừng vì sự ra đời của con trai, lập tức ra chỉ dụ tế cáo thiên địa, tông miếu, lại còn lệnh các quan dâng biểu chúc mừng. Do vậy, từ các Thân vương, Quận vương, Bối lặc, Bối tử đến các Thủ phụ Đại thần đều lấy ngựa tốt, lụa quý dâng lên chúc mừng Hoàng tứ tử sinh ra. Ông ra chỉ chiếu thư chúc mừng, không khác gì đối đãi với Hoàng đích tử, lại còn ra lệnh đại xá thiên hạ.

Mặc dù nhận được sự sủng ái có một không hai từ Hoàng đế nhưng cuộc đời Đổng Ngạc thị lại qua đời khi còn rất trẻ mới hơn 21 tuổi, tức bà chỉ mới ở trong cung vỏn vẹn gần 4 năm.

Liên quan đến cái chết của bà, người ta dựa theo các tư liệu lịch sử và cho rằng nhiều yếu tố tác động khiến sức khỏe của Đổng Ngạc Phi suy giảm ở tuổi còn rất trẻ. Ví như việc được đắc sủng nhất hậu cung khiến Đổng Ngạc Phi chịu áp lực tinh thần rất lớn. Chính nỗi niềm này khiến bà phải sống dè dặt, cẩn trọng để tránh đem lại phiền phức.

Thêm vào đó, mỗi khi Hoàng Thái hậu, Hoàng đế, Hoàng hậu, hay thậm chí là các Phi tần trong cung sinh bệnh thì Đổng Ngạc Phi đều muốn tự mình tới chăm nom. Thân thể phải lo toan nhiều thứ hơn người bình thường nên sức khỏe Đổng Ngạc Phi giảm sút là điều có thể hiểu được.

Và việc Hoàng Tứ tử – con trai ruột của bà và Thuận Trị đế chết yểu chỉ sau khi sinh hơn 100 ngày đã trở thành sự đả kích khiến tinh thần Đổng Ngạc Phi rệu rã, thường xuyên rơi vào trạng thái u uất.

Sau khi Đổng Ngạc Phi qua đời (ngày 19/8/1660 âm lịch), Hoàng đế Thuận Trị đau lòng khôn nguôi. Vị Hoàng đế này đau lòng tới nỗi ngừng thiết triều trong 4 tháng để để tang cho Đổng Ngạc thị, cho các Vương phi cùng Mệnh phụ vào cung khóc tang và còn định tuẫn táng thêm 30 cung nữ, thái giám đi theo Đổng Ngạc Hoàng Quý Phi vì sợ bà thiếu người phục vụ ở thế giới bên kia. Thậm chí lúc bấy giờ, Thanh cung còn phải cắt cử người trông chừng Thuận Trị cả ngày lẫn đêm nhằm đề phòng Hoàng đế tự vẫn vì quá đau lòng. Ngày 21/8/1660, Thuận Trị Đế theo ý chỉ của Chiêu Thánh Hoàng Thái hậu, ra chỉ dụ truy phong Hoàng Quý Phi Đổng Ngạc thị làm Hoàng hậu với thụy hiệu “Hiếu Hiến Trang Hoà Chí Đức Tuyên Nhân Ôn Huệ Đoan Kính Hoàng hậu”.

Chưa dừng lại ở đó, triều Thanh vốn có lệ chỉ dùng bút màu xanh lam khi Tiên Hoàng hoặc Hoàng Thái hậu qua đời, bình thường Hoàng đế phê duyệt tấu chương chỉ dùng bút màu đỏ son. Ấy thế mà trong hơn 4 tháng tang lễ của Đổng Ngạc Phi, Thuận Trị lại dùng bút màu lam để phê duyệt tấu chương trong khi mẹ ông – Hiếu Trang Hoàng Thái hậu vẫn còn sống. Đây cũng là một trong những hành động đáng chê trách của Thuận Trị Đế, vì khi đó mẹ ông là Chiêu Thánh Hoàng Thái hậu vẫn còn sống, nếu làm như vậy thì tỏ ra sự bất kính bất hiếu của Hoàng đế đối với mẹ đẻ, bên cạnh đó lại càng thêm một việc trái quy tắc khi để tang hậu phi. Do nhớ nhung Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu, Thuận Trị Đế còn lệnh cho Đại học sĩ Kim Tuấn Chi sáng tác “Hiếu Hiến Hoàng hậu truyện”, lại mệnh Nội các Học sĩ Hồ Thiệu Long, Vương Hi soạn “Hiếu Hiến Hoàng hậu ngữ lục”. Hoàng đế còn tự mình viết “Hiếu Hiến Hoàng hậu hành trạng”, lại lấy danh nghĩa truy điệu mà làm ra “Ngự chế ai sách”, “Ngự chế hành trạng”, tôn vinh Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu lời nói luôn ngon ngọt, hết sức thục nữ nhu thuận, lời lẽ thập phần tình cảm khôn xiết, dào dạt đạt 4.000 từ, nội dung thập phần phong phú. Sau khi Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu qua đời chỉ nửa năm, vào ngày 7/01 (âm lịch) năm Thuận Trị thứ 18 (1661), Thuận Trị Đế băng hà tại Dưỡng Tâm điện khi mới chỉ 22 tuổi. 

Năm Khang Hi thứ 2 (1663), ngày 10/7 (âm lịch), Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu Đổng Ngạc thị được hợp táng cùng Thuận Trị Đế tại Hiếu lăng thuộc khu Thanh Đông lăng (Tuân Hoá, Hà Bắc). Tuy Đổng Ngạc Phi được hợp táng với Thuận Trị (điều vốn chỉ dành cho Hoàng đế với nguyên phối Hoàng hậu) và được truy phong Hoàng hậu nhưng Hoàng đế Khang Hi không thêm đế thụy “Chương” vào thụy hiệu của bà, và cũng không cho đặt bài vị của bà vào Phụng Tiên điện và thái miếu. Chính vì việc này mà có thể nói, Đổng Ngạc thị là Hoàng hậu có địa vị thấp nhất trong lịch sử nhà Thanh.

Trung Hoa nổi tiếng với chiều dài lịch sử nhiều biến cố cùng những triều đại thay phiên nhau và những câu chuyện thâm cung bí sử ít người biết đến. Chính những câu chuyện về lịch sử lại trở thành “liều thuốc” kích thích bất kỳ khách du lịch nước ngoài nào. Nếu du khách yêu thích lịch sử Trung Hoa và muốn tự mình khám phá nhiều điều thú vị hơn thì hãy thực hiện ngay một chuyến du lịch Trung Quốc nhé!