Cương thi – những con quỷ hút máu đáng sợ trong văn hóa dân gian Trung Hoa

Xuất hiện trong các câu chuyện dân gian, Ma cà rồng không phải là những con quỷ hút máu duy nhất, mà còn có những chủng loài quỷ khác nhau, có hình dạng và nguồn gốc khác biệt. Trong số đó, nổi tiếng nhất mọi thời đại mà con người từng nghĩ ra được chắc hẳn là Cương thi – loại sinh vật từng làm mưa làm gió trong những tác phẩm văn học, điện ảnh đình đám tại Trung Quốc.

Đối với những fan phim Hồng Kông (Trung Quốc) đều không còn lạ lẫm gì với hình tượng cương thi và Lâm Chánh Anh được xem là nam diễn viên thành công nhất trong dòng phim cương thi những năm 1980-1990. Tuy nhiên, nếu nói đến người mở ra thời đại của dòng phim cương thi thì phải nhắc đến Hồng Kim Bảo. Ngày 24/12/1980, một bộ phim do công ty Bảo Hòa của Hồng Kim Bảo sản xuất mang tên “Quỷ đả quỷ” chính thức ra mắt và mang lại luồng gió mới cho dòng phim võ thuật Hồng Kông.

Kết hợp hài hòa giữa ba yếu tố hài, kinh dị và võ thuật, cùng với sự diễn xuất của bộ ba Hồng Kim Bảo, Chung Phát và Lâm Chánh Anh, “Quỷ đả quỷ” đã thành công vang dội, thu về 5,7 triệu đô la Hồng Kông – một con số đáng ngưỡng mộ trong thời điểm ấy. Kể từ đó đến giờ cương thi đã trở thành hình ảnh quen thuộc với khán giả. Tuy nhiên, về nguồn gốc hay sự tồn tại của cương thi có thật hay không thì đến nay vẫn chưa có nghiên cứu chính thống nào về hiện tượng này.

Những câu chuyện bí ẩn về cương thi được ghi chép lại nhiều nhất là vào triều đại nhà Thanh. Chính vì vậy, cương thi thường được miêu tả là mặc trang phục triều Thanh và xuất hiện vào buổi tối.

Cao lớn, đáng sợ và đầy mùi nguy hiểm, Cương thi là những con quỷ hung dữ có bề ngoài giống như những xác chết biết đi, tay có móng vuốt dài, miệng có nanh nhọn, cặp mắt đỏ lòm.

Nguồn gốc

Theo truyền thuyết, Cương thi còn được gọi là “di linh” (linh hồn di động), có nguồn gốc ở Tương Tây, Trung Quốc. Đó những người qua đời mang nỗi oán hận lớn nên sau khi bị yểm bùa sẽ biến thành cương thi.

Một giai thoại được ghi chép vào thời nhà Thanh khiến nhiều người rùng mình. Cụ thể, bối cảnh câu chuyện xảy ra ở một ngôi làng nhỏ ở Tương Tây. Khi ấy, một người chuyên đi đào mộ bị trúng độc do tiếp xúc với tử thi. Người này đã được cứu sống nhưng do làm những hành động sai trái nên bị dân làng đánh đuổi ra sau núi. Vài ngày sau, người chuyên đi đào mộ trên quay trở làng xin được giúp đỡ. Thấy vậy, dân làng lại đánh cho hắn một trận rồi trói vào một cái cây dẫn đến tử vong.

Khi dân làng định đem xác chôn cất hắn thì kinh ngạc phát hiện xác chết không còn ở chỗ cái cây nữa. Không ai ngờ được rằng, người chuyên đi đào mộ trên chết khi lòng mang đầy oán hận nên đã biến thành cương thi. Sau khi “sống lại”, cương thi trên quay trở lại ngôi làng và hút máu, giết chết dân làng. Một số người bị cương thi cắn cũng biến thành cương thi hút máu người rùng rợn.

Bí ẩn Cương thi

Theo truyền thuyết, Cương Thi có thể phân làm 3 loại: một loại là Cương Thi vô thức, thuộc dạng Cương Thi hạ đẳng, hành động dựa vào bản năng; loại thứ hai là Cương Thi có ý thức, chúng hành động giống như người bình thường và thứ ba là quỷ, loại Cương thi mạnh nhất chuyên hút máu người để lấy sinh khí. Thực ra, loại Cương Thi thứ 3 của Trung Quốc cơ bản đã bị đồng hóa với quỷ hút máu hoặc ma cà rồng ở phương Tây.

Cương thi xuất hiện vào lúc trời tối, khuya hay đêm trăng tròn, vì khi đó âm thịnh dương suy và ánh trăng sẽ giúp cương thi trở nên mạnh hơn. Chúng “ngủ” hay nói cách khác là chìm trong trạng thái tĩnh lặng vào ban ngày vì các cương thi loại vô ý thức không chịu nổi ánh nắng mặt trời, trừ khi đó là cương thi có ý thức hoặc cương thi quỷ. Theo như truyền thuyết, ban ngày thì cương thi nằm trong quan tài hoặc ẩn nấp tại những nơi tối tăm như hang động, đến đêm thì đi lại lang thang với hai cánh tay duỗi thẳng về phía trước. Nó hút máu người và hấp thụ dương khí để duy trì “sự sống”.

Học giả Kỷ Hiểu Lam đời nhà Thanh đã viết trong cuốn sách Duyệt vi thảo đường bút ký của mình rằng các nguyên nhân một xác chết hồi sinh có thể xếp vào hai nhóm: Một là những người mới chết trở về với cõi dương; hai là những xác chết lâu ngày không phân hủy.

Có thể do thành phần hóa học trong đất của bãi tha ma không phù hợp cho các sinh vật sống, vì thế không có vi khuẩn để giúp phân hủy xác chết. Tóc và móng của tử thi vẫn tiếp tục phát triển cho thấy không có dấu hiệu rõ ràng của quá trình phân hủy. Theo thời gian, nếu không được xử lý, xác chết sẽ hóa thành một cương thi. Hoặc một người bị một cương thi làm bị thương và bị nhiễm “chất độc cương thi”, dần dần theo thời gian thay đổi thành một cương thi…

Còn theo học giả Viên Mai đời nhà Thanh trong cuốn sách Tử bất ngữ của mình đã viết rằng: “Hồn của một người vốn dĩ tốt nhưng phách của họ là ác, hồn thì khôn ngoan nhưng phách thì dốt nát”. Phần hồn rời khỏi xác thịt sau khi chết nhưng phách vẫn còn lại và giành quyền kiểm soát thân thể, khi đó người chết sẽ trở thành cương thi.

Ngoài ra theo quan điểm của dân gian thì người do chết oan hoặc không được chôn cất, kể cả sau khi đám tang đã được cử hành. Xác chết sẽ hồi sinh sau khi bị sét đánh hoặc bị một con mèo nhảy qua quan tài hay nếu người chết mang theo oán hận thì oán khí sẽ tích tụ tại cổ họng, không có cách nào tiêu tán, vì thế mà biến thành cương thi.

Cũng có giả thiết cho rằng đa số trường hợp Cương thi không phải là xác chết thật mà là người sống giả chết. Theo đó, pháp sư đã chuẩn bị một loại thuốc để làm cho nạn nhân bị chết giả, xong trộn vào thức ăn, khi thuốc ngấm thì tim của nạn nhân đập chậm không nghe thấy, huyết áp hạ thấp, hơi thở rất yếu, tứ chi cứng đờ. Khi đó mọi người tưởng nạn nhân đã chết nên sẽ mang đi chôn. Vì đã có chuẩn bị trước, nên quan tài và mộ được thông hơi tối thiểu để nạn nhân không chết thật.

Khi mọi việc xong xuôi, không ai chú ý, pháp sư sẽ đào mộ đưa nạn nhân lên rồi lấy thuốc giải để cứu sống. Lúc đó nạn nhân bị thôi miên, không còn biết mình là ai, chỉ nghe theo lời dạy bảo của pháp sư. Người ta cho rằng vì ngày xưa, quan binh kiểm soát gắt gao nên những kẻ buôn bán hàng cấm phải tìm cách giấu hàng trong xác chết, lợi dụng Cương thi để che mắt mọi người.

Những câu chuyện về Cương Thi đều rất thần bí. Vì chưa có bằng chứng xác thực giả thiết trên nên đến nay, thực hư về cương thi vẫn là bí ẩn chưa có lời giải.

Cách khắc chế Cương thi trong truyền thuyết

Theo phái Mao Sơn (Maoshan) thì sẽ sử dụng một loài bùa chú là “Mao Sơn Khu Tà Phù” để dán lên trán cương thi, sẽ làm cương thi trở nên bất động. Khi các đạo sĩ Mao Sơn phát hiện sớm thì có thể dùng mực Chu Sa hòa với máu gà, dùng sợi chỉ, bắn mực xung quanh quan tài để kìm hãm cương thi thoát ra. Nếu cương thi hút được khí dương thì phải dùng miệng để hút khí ra khỏi miệng cương thi.

Nếu muốn diệt cương thi thì dùng pháp kiếm để đâm vào tim. Khi phát hiện xác cương thi, cách đơn giản nhất là hỏa táng. Các đạo sĩ Mao Sơn ngày trước thường biến xác chết thành cương thi, sau đó dùng bùa chú để dẫn dắt cương thi trở về quê quán theo ý của người nhà. Họ thường đi vào ban đêm, tránh để người dân nhìn thấy sẽ mất linh nghiệm. Muốn làm điều này họ phải có một Pháp Đăng dẫn đường. Nếu ngọn nến tắt thì cương thi ngừng chuyển động.

Trường hợp khi bị cương thi cắn, lập tức sử dụng gạo nếp sống đắp lên vết thương, vì gạo nếp có thể khử độc cương thi. Sau đó phải lập tức xay gạo nếp thành nước, ngâm mình trong nước đó và dùng Thanh Xà (Rắn Xanh) để xát lên người trong lúc tắm. Cho người bệnh ăn cháo nấu gạo nếp, tuyệt đối khi nấu không để khói bếp bay vào trong cháo. Bắt người bị cương thi cắn chuyển động không ngừng để máu lưu thông, nằm ngủ trên chiếu phải rắc thật nhiều gạo nếp.

Cương thi khá là sợ mùi tỏi, cho nên cũng có thể dùng tỏi để kháng lại cương thi. Ngoài ra còn một số vật dụng tâm linh có thể dùng để kháng cương thi. 

Cương thi nhận dạng con người bằng hơi thở. Cho nên cách chống lại cương thi là nín thở. Ngoài những cách trên, cũng có thể dùng một chiếc gương vì cương thi thường rất sợ phải nhìn thấy ảnh phản chiếu của chúng. Chuông nhỏ, đồ vật bằng đồng, gạo nếp, đào mộc kiếm, kim tiền kiếm cũng có thể trị cương thi.

Tổng kết lại, với những điều trên thì Cương thi xứng đáng là một trong những loại quỷ nổi tiếng nhất trong văn hóa dân gian Trung Hoa. Và thật may mắn thay, chúng chỉ là những sinh vật giả tưởng, hoặc ít nhất thì chúng cũng chẳng thể tồn tại ở thời đại của chúng ta.

Nền văn hóa dân gian Trung Hoa còn có rất nhiều điều thú vị. Nếu có dịp du lịch Trung Quốc, du khách hãy dành thời gian tìm hiểu thêm về nền văn hóa này để hành trình khám phá của du khách trở nên có ý nghĩa hơn nhé! Chúc các du khách vui vẻ!

16 món đặc sản du khách khó lòng bỏ qua ở Quế Lâm, Trung Quốc

Quế Lâm được xem thành phố hiện đại, đang phát triển tốc độ nhanh bậc nhất tại Trung Quốc. Hơn nữa, đây là nơi giàu văn hóa, giàu truyền thống lịch sử, khoa học và giáo dục. Và khi nhắc đến vùng đất này là người ta sẽ nghĩ ngay đến một thiên đường ẩm thực với rất nhiều món đặc sản độc đáo.

Nền ẩm thực Quế Lâm gần giống với ẩm thực Việt Nam, chỉ có khác là các món ăn ăn ở Quế Lâm thường được sử dụng rất nhiều gia vị cay và dầu mỡ. Chính vì thế, nếu những người chưa quen với ẩm thực Quế Lâm thường cảm thấy khó ăn và dễ ngấy, nhưng ngược lại đối với những người đã từng ăn một vài lần họ lại rất “nghiện” các món ăn ở nơi đây.

Dưới đây danh sách những món ăn và thức uống truyền thống ngon miệng và bổ dưỡng của ẩm thực Quế Lâm: 

Cá bia Dương Sóc

Cái tên đầu tiên nằm trong danh sách đặc sản độc đáo của Quế lâm là “cá bia Dương Sóc”. Để làm ra được món cá này, người đầu bếp phải cực kì cẩn thận trong khâu chọn nguyên liệu. Cá cho món ăn này là cá Chép được đánh bắt từ sông Li trong vắt và bia phải là loại bia Dương Sóc. Cá và rau tươi được nấu với bia Dương Sóc được ủ bởi người dân địa phương. Và đặc biệt phải có tương ớt Quế Lâm thì mới có thể cho ra được món cá bia Dương Sóc ngon đúng chất và hương vị riêng.

Một chảo cá to sẽ được đặt trên bếp để thực khách thưởng thức món ăn nóng sốt ngay tại bàn. Những người lần đầu tiên ăn cá bia Dương Sóc sẽ ngạc nhiên với lớp da cá giòn. Lớp da giòn với nước sốt sóng sánh thơm ngon sẽ mang đến cho thực khách một hương vị hoàn toàn mới. 

Tôm sông Li

Một món ăn kinh điển của người dân ở Quế Lâm là Tôm sông Li. Tôm được bắt ở sông Li, thêm một ít rượu Guilin Sanhua và chiên nhanh tôm. Tôm được nuôi trồng trong nước sông Li trong vắt vì thế mà tôm có thịt ngọt và hương vị nguyên bản. Xào thêm với rượu, đến khi tôm chín hồng. 

Ốc sông Li nhồi thịt

Nghe tên gọi là vậy nhưng thực chất vỏ ốc được dùng để trang trí cho món ăn để tăng phần cuốn hút cho món ăn đặc sắc này! Thịt heo băm nhỏ trộn với một số loại rau cùng bạc hà, nấm, nêm thêm gia vị rồi được nhồi trong những vỏ ốc to.

Việc chọn vỏ ốc cũng vô cùng cầu kì. Cần phải chọn những vỏ ốc đều nhau, kích cỡ gần tương đồng với nhau thì khi món ăn được trưng bày thì mới có thể tạo lên một đĩa đặc sản hấp dẫn được.

Trong quá trình làm cũng cực kì chú ý vì đối với món này, phải đun nhỏ lửa thì nước sốt khi món ăn hoàn thành mới đúng độ sền sệt của nó được. Được đun nhỏ lửa với nước sốt cay riêng của nó cho đến khi mọi thứ đã chin và ngấm gia vị, nước sốt sền sệt thì cũng là lúc mọi thứ đã sẵn sàng cho một đĩa đặc sản đầy hấp dẫn rồi đó!

Gà hầm bạch quả

Đây không chỉ là một trong những đặc sản được ưa thích của Quế Lâm mà nó vừa còn được coi là một thần dược cực kì tốt cho sức khỏe vì bạch quả là một trong những thần dược trong Đông y có tác dụng hỗ trợ sinh lý, tăng cường trí nhớ. Hiếm có món ăn nào vừa là đặc sản độc đáo của một vùng miền lại vừa là thần dược thần kì như vậy!

Thịt heo thái lát với Lipu Dasheen

Đây là một món ăn truyền thống của Quế Lâm và nổi tiếng khắp Trung Quốc. Các thành phần bao gồm khoai môn Lipu, thịt heo Wuhau, đường gia vị, tỏi, sữa đông bảo quản và rượu vang Guilin Sanhua. Đầu tiên, người ta sẽ chiên khoai môn và thịt heo trong dầu, sau đó, thịt heo được đặt trên da của nó và được hấp cùng với các lát khoai môn, trước khi bật ra đĩa. Các đặc điểm chính của món ăn là một màu vàng, một hương vị giòn, có mùi thơm và êm dịu.

Vịt bọc lá sen

Điểm tô thêm cho nét độc đáo của đặc sản Quế Lâm là món “Vịt bọc lá sen”. Những con vịt được làm sạch, moi hết ruột bên trong, nhồi thịt nạc heo, măng tươi, jambon, rễ khoai sọ, nấm, đậu xanh, tôm và một số gia vị đặc trưng khác, sau đó bọc lá sen bên ngoài rồi mới đem hấp trong một khoảng thời gian khá dài. Thịt vịt sau khi chín mềm thơm, hòa quyện với đủ loại hương vị tạo nên cảm nhận mới mẻ. Món ăn này không chỉ thú vị mà còn rất bổ dưỡng.

Thịt bò xào măng

Món thịt bò xào măng không quá xa lạ với người Việt Nam, nhưng cũng là một trong những món đặc sản của vùng đất Quế Lâm khiến khách du lịch nước ngoài thích thú. Ngoài măng và thịt bò còn được cho thêm nấm và một số loại gia vị tạo nên hương vị riêng.

Mì gạo Quế Lâm

Mì gạo Quế Lâm là một trong những món đặc sản hấp dẫn của ẩm thực Quế Lâm mà du khách khó lòng bỏ qua được. Một bát mì gạo Quế Lâm gồm các nguyên liệu: những sợi mì được làm từ bột gạo, sợi to và chắc như sợi Spaghetti, ăn cùng thịt hấp hoặc thịt quay thái miếng, lạc rang, măng, rau thơm,… Đặc biệt hơn là nước súp được đun sôi cùng với hơn 20 thành phần nguyên liệu như vỏ quýt, hoa hồi và gừng. Các quán ăn để nhiều bát gia vị và một số món ăn kèm bên ngoài để tùy sở thích từng người sẽ tự cho thứ mình muốn ăn kèm vào bát riêng của mình.

Cơm ống tre dân tộc Choang

Cơm ống tre của dân tộc Choang ở Quế Lâm là một món ăn ngon và lạ miệng. Thoạt nhìn món cơm này khá giống với cơm lam của Việt Nam nhưng nhiều nguyên liệu hơn. Thay vì nấu bằng nồi, các vật liệu như gạo thơm, thịt heo xay, nước và các gia vị được cho chung vào một ống tre, rồi bịt kín bằng lá chuối, nướng đến khi tre chuyển màu đen. Khi ăn, du khách sẽ cảm nhận được hương vị thơm mát của tre, vị ngậy của thịt. 

Bánh Tống Tử

Bánh Tống Tử có cách làm khá giống bánh chưng của Việt Nam nhưng nó có nét đặc trưng riêng của nó ở chỗ bánh này cực kì đa dạng về nhân như: đậu xanh, đậu đỏ, lạc, hạt dẻ, hạt sen cùng với thịt xông khói… được gói trong lá tre. Nó có hình dạng gần như hình chóp, ở giữa bánh và trên chóp bánh là các nhân tầng tầng lớp lớp trông thật sinh động và hấp dẫn.

Bánh Fagao

Fagao là một loại bánh ngọt có tên tiếng Trung phát âm gần với từ “lớn nhanh hơn”, “cao hơn”, nên thường được dùng làm quà tặng thay cho những lời chúc tốt đẹp, hàm ý chúc sự thành công và phát đạt.

Bánh Fagao được làm từ 2 nguyên liệu chính là gạo nếp và đường nâu. Khi du khách đưa nó vào miệng để thưởng thức, du khách sẽ cảm nhận được vị thơm ngon đặc trưng của bánh đầu tiên và sau đó mới đến là cảm nhận được sự mềm xốp của bánh.

Bánh củ Mã Thầy

Không thể vắng mặt trong danh sách những món ăn đặc sản mê hoặc lòng người của Quế Lâm là món Bánh củ Mã Thầy. Món bánh này được làm với nguyên liệu chính là củ mã thầy (hay còn gọi với tên khác là củ năng) được mài thành bột sau đó được trộn với đường nâu và bột vừng. Sau khi đã sẵn sàng thì bánh được mang đi hấp. Khi bánh chin, bánh mềm, có vị ngọt mát. Không chỉ người lớn mà trẻ con cũng rất yêu thích món bánh này.

Bánh xốp

Khi nhắc đến những món bánh ngọt nổi tiếng của Quế Lâm không thể thiếu cái tên “bánh xốp”. Nguyên liệu chính của món bánh này là đường nâu và gạo nếp. Chỉ cần thưởng thức một miếng, du khách sẽ cảm nhận được độ thơm ngon và mềm, xốp của món bánh này.

Trà dầu

Trà dầu là món giải khát nổi tiếng, trở thành biểu tượng văn hóa của huyện tự trị Gongcheng Yao thuộc thành phố Quế Lâm.

Trà dầu sử dụng lá già của trà đen làm nguyên liệu chính. Mọi người thường rang trà cho đến khi nó hơi cháy, sau đó thêm muối và nước để đun sôi. Hầu hết mọi người thêm gừng vào trà để có vị thơm hơn. Một số khu vực ở Gongcheng thêm bột đậu phộng để dễ uống hơn.

Trà Bơ

Người dân Miao, Yao và Dong sinh sống ở phía bắc Quế Lâm có phong tục pha Trà bơ. Thông thường họ cho một ít dầu đậu phộng hoặc dầu trà vào chảo sắt, xào trà, thêm một ít nước và giã bằng chày trong khi nấu. Đồng thời, cho thêm một số gia vị nhất định, chẳng hạn như: gừng, muối và đường, được rải đều vào chảo. Chẳng mấy chốc người ta sẽ ngửi thấy mùi thơm tuyệt vời của trà bơ mà muốn nhâm nháp ngay!

Rượu Shanhua

Đã đến Quế Lâm mà không thưởng thức Rượu Shanhua thì quả thật đáng tiếc. Là một trong những đặc sản nổi tiếng của Quế Lâm, Rượu Shanhua là loại rượu được chưng cất từ gạo cổ truyền của vùng đất này. Với hương vị riêng và độc đáo, Rượu Shanhua chắc chắn sẽ khiến du khách “ngây ngất”.

Quế Lâm mang một vẻ đẹp cổ kính xen kẽ hiện đại, đến với Quế Lâm du khách sẽ được lạc vào tiên cảnh chốn trần gian với không gian thanh bình của núi non, sông nước, một vẻ đẹp hài hòa và thơ mộng. Và hơn thế nữa, vùng đất này còn làm mê mẩn biết bao du khách bởi nhiều món ăn thơm ngon độc đáo. Nếu có dịp du lịch Trung Quốc hãy ghé thăm Quế Lâm để trải nghiệm nhé!

“Thành phố Ẩm thực” Thành Đô “níu chân” du khách gần xa bởi nhiều món đặc sản

Được mệnh danh là ngôi sao đang lên trong ngành du lịch Trung Quốc, Thành Đô (thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên) mỗi năm đón chào hàng triệu khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới đến thưởng lãm những cảnh đẹp thiên nhiên đằm thắm, mà bình yên. Đến với Thành Đô, du khách còn được trải nghiệm một nền văn hoá ẩm thực vô cùng phong phú và đặc sắc.

Vào năm 2010, Thành Đô trở thành “Thành phố Ẩm thực” đầu tiên ở Châu Á và thứ hai trên thế giới được UNESCO công nhận. Nổi tiếng trong suốt lịch sử như một thành phố ẩm thực, Thành Đô là nơi sản sinh ra truyền thống ẩm thực và các món ăn đã trở thành đại diện cho ẩm thực Tứ Xuyên.

Nói đến nền ẩm thực Thành Đô, điều đầu tiên khiến cho du khách khó quên nhất có lẽ là loại gia vị đặc trưng cho vùng – Ớt. Đây là loại gia vị, thậm chí là loại thực phẩm chính không thể thiếu trong mọi gian bếp gia đình, cũng như ở bất cứ nhà hàng nào của Thành Đô. Tuy nhiên, du khách đừng quá lo lắng về nguy cơ cay rát nóng bỏng của các món ớt nơi đây. Người Thành Đô rất tài tình trong việc chế món gia vị yêu thích của họ để phù hợp với khẩu vị của tất cả các thực khách. Đảm bảo, du khách sẽ bị chinh phục bởi những món ăn rất nhiều ớt, nhưng không cay và ngon tuyệt hảo.

Sở hữu 20 kỹ thuật chế biến ẩm thực, 10 loại hương vị cổ truyền độc đáo từ ngàn xưa để lại, đi cùng lợi thế từ ngày công nghiệp thực phẩm đang rất phát triển, chuỗi khách sạn sang trọng, nhà hàng lâu đời với những đầu bếp số một Trung Quốc, ẩm thực Thành Đô ngon miệng ngon mắt đủ sức chinh phục gu của những thực khách khó tính nhất.

Dưới đây là một số món ăn đặc sản nổi tiếng nhất trong nền ẩm thực Thành Đô:

Cá bạc hà (Zhe Er Gen)

Cá được nướng cùng với một loại lá cây địa phương, có lẽ là thảo mộc với vị hăng nhẹ, tinh dầu thơm tựa như mùi lá bạc hà, lá cũng có chút cay the khá kích thích nữa.

Những loại lá này được chiên qua với dầu ớt, giấm và tỏi, sau đó sốt cùng cá đã được rán sẵn. Tưởng tượng như làm steak vậy, đoạn cuối sẽ là đảo thảo mộc cùng nước sốt ấy. Tinh dầu của lá sẽ ngấm vào thịt cá tạo nên vị thanh mát và đặc sắc mà bất cứ loại cá nào cũng không thể có được. 

Có lẽ hương vị của loại lá này sẽ không phù hợp với đại đa số thực khách, nhưng cứ thử xem, chẳng phải tự nhiên mà đây được liệt kê là một trong những món ăn ngon nhất ở Thành Đô.

Gà lạnh trong dầu ớt

Mùa đông ở Thành Đô khá lạnh, thế nên những món ăn đặc sản nơi đầy đều có hương vị cay nóng và dầu ớt rất đặc trưng. Tuy gà lạnh trong dầu ớt có khẩu vị cay điển hình cho ẩm thực Thành Đô nhưng lại không có yếu tố nóng, thế nên có thể nói đây là một món hiếm có khó tìm.

Để chế biến, người ta sẽ dùng từng thớ thịt gà luộc theo công thức bí truyền rồi vớt ra cho ráo, đến khi nguội thì chan đẫm nước sốt đỏ vàng độc đáo, đặc mùi hăng dầu ớt lên trên. Ngoài thịt gà thì trong món ăn này còn có đường và mè đen để giúp cân bằng vị cay và tăng thêm hương vị.

Món gà lạnh trong dầu ớt tuyệt đối là món ăn chỉ dành cho những người biết ăn cay, và tất nhiên nó cũng là “địa ngục” với những ai không thể ăn cay. 

Gà nướng gỗ

Món đặc sản này có nguyên liệu chính là thịt gà tươi ngon đem chiên lên cùng gừng và hạt tiêu, sau đó hầm với nước đậu lên men, ngâm cùng ớt, tỏi và dưa chua, thêm chút khoai tây và đậu xanh là hoàn tất.

Điều thú vị là Gà nướng gỗ sẽ được phục vụ nóng sốt ngay tại bàn, chính đầu bếp sẽ mang ra và đặt chảo ngay chính giữa bàn để chế biến trước mắt thực khách.

Thịt bò ướp gia vị hấp thố

Đây là món ăn cổ điển của Thành Đô, có vị thịt mềm mịn như đậu phụ, tưởng như tan ngay ra trong khoang miệng từ miếng đầu tiên. Khâu chế biến thịt rất công phu, từ tráng thịt bò bằng bột gạo, thêm tỏi băm, bột ớt,… đến việc hấp thịt trong thố tre phải đủ lâu để các loại gia vị hòa quyện vào nhau, nước thịt sệt lại tỏa hương thơm nồng nàn. Món này cũng không quá cay nên nếu du khách không thể ăn cay nhiều cũng có thể thoải mái thưởng thức.

Phổi bò om (Fuqi Feipian)

Nhắc đến ẩm thực Thành Đô mà bỏ qua món “Phổi bò om” thì là một thiếu sót lớn. Đây là món ăn độc đáo với phổi bò cắt lát, hầm chung với nước tương, sau đó rắc thêm hạt tiêu, vừng, đậu phộng rang, sa tế, hành lá.

Tên gọi “Fuqi Feipian” (“Phổi vợ chồng”) của món ăn này xuất phát từ một câu chuyện trong lịch sử. Theo người dân ở đây kể lại rằng: Món ăn này xuất phát từ một gia đình vợ chồng nọ sống tại một thị trấn nhỏ ở gần thành phố Thành Đô trong những năm đầu của thế kỷ 20. Người chồng có tên gọi Zhao Hanhua đã cùng vợ mình mưu sinh bằng một chiếc xe đẩy bán hàng rong. Món ăn mà họ bán cho người dân trong vùng chính là phổi gia súc thái lát trộn cùng với sốt giấm chua cay. Hương vị bình dân nhưng hấp dẫn ấy đã khiến món phổi ấy lan truyền đi khắp nơi. Chính vì vậy, người dân trong vùng mới gọi là món “phổi vợ chồng”.

Cho tới ngày nay, tuy không còn được gặp đôi vợ chồng ngày ấy nữa nhưng thực khách vẫn có cơ hội thưởng thức trong các nhà hàng tại Thành Đô. Món ăn này tuy bình dị nhưng lại khiến nhiều vị khách nước ngoài ngạc nhiên vì hương vị dễ ăn và hấp dẫn. Miếng phổi được chế biến sạch sẽ nên khi ăn bạn sẽ cảm thấy nó hòa quyện với gia vị thơm ngon. Kết cấu của món ăn hơi giòn, dai của phổi và bùi bùi của đậu phộng. Hãy thử một lần nếm món ăn này và du khách sẽ thích thú lắm đấy!

Thịt thỏ

Không giống như phần còn lại của Trung Quốc, người dân ở Thành Đô rất thích thịt thỏ và coi đây là món ăn biểu tượng của thành phố này. Loại thịt trắng, nạc này thường được xào với ớt và đậu phộng, ăn kèm với xương vẫn còn nguyên.

Ngoài ra, thỏ cũng có thể được tìm thấy theo phong cách nướng Tứ Xuyên, với tẩm ướp gia vị. Thịt thỏ sau khi được nướng qua lửa để có được lớp da bên ngoài căng bóng, vàng ruộm, thì sẽ được thái con chì và chiên lửa to với các loại ớt khác nhau như ớt đỏ, ớt xanh, ớt Tứ Xuyên.

Những người sành ăn ở Thành Đô tin vào cách ăn từ mũi tới đuôi và đặc biệt thích ăn đầu thỏ. Toàn bộ sọ thỏ được hầm trong nước sốt có hương vị đậm đà của quế, thì là và ớt trước khi được phục vụ với vừng và nhiều ớt hơn.

Mì Dandan

Mì Dandan là lựa chọn của không ít người Thành Đô và khách du lịch. Người ta mê mẩn nó bởi kết cấu dai dai của sợi mì hòa cùng phần nước sốt đậm đà khó cưỡng. Từng sợi mì được làm từ bột mì trắng và được chế biến tươi trong ngày. Người đầu bếp sẽ cán mỏng miếng bột và dùng dao cắt thành từng sợi dài. Khi thực khách gọi món, những bó mì khô được nấu chín trong nước sôi rồi vớt lên tô lớn. Topping của món ăn này vô cùng đa dạng từ thịt bằm, rau muối cắt nhỏ, dầu ớt, sốt vừng, ớt tươi, tiêu Tứ Xuyên và hành lá. 

Những sợi mì mềm dai ăn kèm phần sốt mằn mặn cay cay, lại thêm chút giòn giòn của rau muối thì quả là đã miệng vô cùng.

Mì Dandan thường được dùng làm món ăn khai vị trong các bữa tiệc, với hương vị cay độc đáo có thể đánh thức mọi giác quan của du khách ngay lập tức.

Mì Tianshui Mian

Món mì Tianshu Mian trong ẩm thực Thành Đô là một món điểm tâm phổ thông. Món mì có vị ngọt này bao gồm phần mì tươi được làm bằng tay, đường, nước sốt, dầu ớt và một chút thịt hay topping ăn kèm để tăng hương vị. 

Sợi mì trong bát Tianshui Mian được làm bằng bột mì trắng và một chút muối. Khi được nhào cho hòa quyện thì khối bột được cán dẹt và cắt thành sợi bản to. Thành phẩm sau khi nấu lên sẽ có kết cấu mềm, dai đã miệng. Phần sốt trong món ăn này không đỏ tươi như các món ăn mà du khách thường thấy trong ẩm thực Thành Đô. Nó thường có màu nâu hoặc đen nhưng vị cay nồng thì không thể đùa được.

Mì Liángfěn

Món mì Liángfěn với những sợi mì có màu trong suốt được làm từ tinh bột đậu hà lan, khoai lang hay đậu xanh. Chính vì thế, nó có kết cấu mềm và dai nên cho cảm giác nhai vô cùng đã miệng. Đến với Thành Đô, mỗi cửa hàng bán mì sẽ có phần nước sốt đặc trưng tạo nên thương hiệu cho mình. Tuy nhiên, điểm chung của món ăn này là phần sốt ớt đỏ cay nồng đi kèm với bột ớt và một lượng muối tỏi hào phóng. Tại một số nơi, thực khách có thể yêu cầu gia giảm các loại gia vị và nước sốt để phù hợp với khẩu vị. Bên cạnh nước sốt cay đặc trưng, du khách có thể tìm thấy cả phiên bản khác được ăn kèm với nước tương đậu.

Món mì Liángfěn thường bán chạy vô cùng trong những ngày hè. Bởi lẽ, món ăn này giúp người dân địa phương cảm thấy sảng khoái và dễ nuốt trong những ngày hè oi nóng tại nơi đây.

Phở xào sa tế

Phở xào sa tế là món ăn nổi tiếng lâu đời, có từ thời nhà Thanh. Món này dành cho những tín đồ ăn cay và khuyến cáo đối với những ai không ăn cay được. 

Món ăn này có vị cay từ chính gia vị sa tế, thêm nữa các nguyên liệu và vị khác cũng làm nên món phở xào hấp dẫn, thu hút du khách nước ngoài cũng như người dân bản địa.

Bánh bao trong dầu ớt

Dầu ớt là loại gia vị “sống còn” đối với ẩm thực Thành Đô. Hầu như loại gia vị này đều góp mặt trong hầu hết các món ăn ở nơi đây, trong đó có món “bánh bao trong dầu ớt”.

Bánh bao để làm món này đặc biệt hơn những loại khác ở chỗ vỏ bánh của nó rất mỏng, không dùng bột nở và gập thành hình lưỡi liềm bao trọn nhân bánh chỉ gồm thịt heo và gừng tươi. Bánh sau khi được hấp chín sẽ được đổ sấp mặt bằng dầu ớt. Thứ dầu ớt được chế biến cùng đường, tỏi… chính là linh hồn của món ăn. Cắn một miếng bánh, du khách sẽ thấy hương vị cay thấm đẫm đến tận dạ dày.

Sủi cảo (Zhong Shui Jiao)

Sủi cảo ở Thành Đô là loại sủi cảo nhỏ nhân thịt heo chấm đẫm trong nước tương ngọt, tỏi nghiền và dầu ớt nên tên gọi của nó là Zhong Shui Jiao. Món ăn này vốn được đặt theo tên của một người bán hàng rong và nó cũng là một trong các món ăn nhẹ nổi tiếng nhất ở Thành Đô.

Hoành thánh (Long Chao Shou)

Hoành thánh cũng là một món ăn cũng rất phổ biến tại Thành Đô. Món ăn này trong tiếng Hoa được phiên âm thành “Lóngchāoshǒu”, có nghĩa là “móng rồng”.

Tại Thành Đô, khi nhìn những mẻ Hoành thánh đều tăm tắp, chắc hẳn du khách sẽ nghĩ rằng nó được làm từ một dây chuyền công nghệ hiện đại. Ấy thế mà, từng chiếc bánh đều được làm thủ công bởi những người thợ lão luyện. Họ có kinh nghiệm và đôi tay tài tình có thể nhào bột, cán bánh và nặn bánh còn tuyệt vời hơn bất kỳ loại máy móc nào. Phần vỏ bánh được làm từ bột mì trắng thượng hạng nên tuy mong manh nhưng lại giữ được kết cấu chắc và dai ngay cả khi đã được nấu chín. Kết cấu ấy được người Thành Đô miêu tả “mỏng như giấy và mịn như lụa”. Hoành thánh có phần nhân là sự hòa quyện giữa thịt heo bằm nhuyễn với cải bắp và gia vị. Những chiếc bánh được nấu trong phần nước dùng ngọt thanh là xương (gà, vịt, heo) được hầm trong nhiều giờ. Phần tinh bột từ vỏ bánh khiến nước trở nên sánh lại và béo ngậy. Món ăn này sẽ ngon nhất khi được dùng nóng.

Bánh bao hấp Hàn Quốc

Bánh bao hấp Hàn Quốc tại Thành Đô? Du khách không nghe nhầm đâu! Đây chính là một món ăn độc đáo nên thử khi đến với thành phố này đấy!

Món bánh bao hấp Hàn Quốc tại thành phố Thành Đô có một lịch sử vô cùng lâu đời. Vào năm 1914, người đầu bếp Han Yulong là người đầu tiên mang món ăn này đến nơi đây. Ông phục vụ nó trong cửa hàng mì Yulong Park ở cuối phía nam Phố Vàng. Từ đó trở đi, bánh bao hấp trở thành món ăn quen thuộc của người dân địa phương. Khi Han Yulong qua đời, con trai ông – Han Wenhua đã tiếp nối và sáng tạo thêm những hương vị mới để phục vụ thực khách. Một số loại bánh hấp dẫn được lòng nhất đó là bánh bao nhân tôm, bánh bao nhân thịt xông khói và bánh bao nhân thịt.

Điểm chung của loại bánh bao này chính là chất lượng tuyệt vời. Phần vỏ bánh được làm từ bột mì trắng thượng hạng hòa trộn với mỡ heo, đường, muối. Nhân bánh sẽ tùy theo hương vị mà gồm: thịt tươi, mỡ heo, gia vị và nước sốt. Sau quá trình nhào, ủ, hấp, những chiếc bánh tròn ủm, trắng phau sẽ ra lò trông như những chú heo xinh xắn. Bánh lúc nào cũng núng nính và nóng hổi. Phần vỏ bánh mềm, thơm trong khi phần nhân đậm đà và dậy vị.

Khác với bánh bao hấp truyền thống Trung Quốc, món này có phần vỏ ngoài như Há cảo. Chính vì thế, du khách sẽ cảm thấy nó như một phiên bản khổng lồ của bánh Há cảo Trung Quốc.

Bánh Guokui

Món ăn độc đáo của người dân địa phương mà du khách không nên bỏ qua khi đến với thành phố này chính là Bánh Guokui. Hình dạng của nó sẽ khiến du khách liên tưởng đến những miếng bánh Pancake hay Sandwich phổ biến. Tại Thành Đô, bánh được bày bán trong những cửa hàng ven đường và thường được thưởng thức theo kiểu “take-away”. Bởi lẽ, Guokui được chế biến nhanh chóng và có thể dễ dàng để thực khách cầm theo và thưởng thức.

Guokui có 2 loại được chế biến khác nhau. Loại thứ nhất là bánh thịt nướng không vỏ – được chế biến từ nhiều nguyên liệu khác nhau, trong đó ớt đỏ và tiêu đen là loại gia vị làm nên vị cay cơ bản cho món ăn. Loại Guokui thứ hai được chế biến như kiểu một loại Sandwich và nhiều dầu mỡ hơn. Với loại này, thực khách lại có tới 2 lựa chọn: món mặn và món ngọt. Những chiếc bánh Guokui của loại thứ hai có phần vỏ là bánh mì và được bỏ vào bên trong phần nhân thịt hay nhân ngọt. Sau khi nặn thành bánh, Guokui được chiên trong chảo dầu cho tới khi vàng giòn bên ngoài.

Đậu phụ Mapo

Đậu phụ Mapo là một món có vị cay vô cùng đặc trưng của Thành Đô, có thể khiến cho đầu lưỡi và cả đôi môi của du khách tê rần. Món ăn này có sự hòa quyện hài hòa giữa phần đậu phụ và phần sốt sóng sánh. Nguyên liệu đậu trong món này phải là đậu hũ non có kết cấu mịn mượt và béo ngậy. Để nấu được phần sốt ngon, người đầu bếp phải sử dụng thịt heo (hay thịt bò) băm nhỏ nấu cùng với củ đậu, hành tây, đậu hà lan, mộc nhĩ, nước tương, bột ớt, hạt tiêu,… Tất cả các nguyên liệu ấy được xào cho tới khi chín đều thì gia giảm thêm nước và bột năng để phần sốt được sánh mịn.

Hương vị của món đậu phụ nức tiếng này quả thực vô cùng hấp dẫn. Phần đậu phụ mềm, mịn, béo ngậy sẽ tan ngay trong miệng của thực khách. Trong khi đó, phần nước sốt đậm đà, giòn giòn của củ đậu, cay cay, thơm thơm khiến cho miếng đậu thêm ngon hơn. 

Xúc xích hun khói

Đây là một món ăn nhẹ mà du khách có thể dễ dàng mua về để làm quà sau chuyến du lịch Thành Đô. Xúc xích hun khói có vị cay đặc trưng, vị ngọt của đường hòa quyện cùng hương vị mặn mặn, đậm đà của thịt và mùi khói thoang thoảng rất thơm ngon.

Ẩm thực Thành Đô luôn có những nét riêng dễ nhận biết. Tại thành phố Thành Đô, những món ăn của nơi đây thường có hương vị cay nồng đặc trưng. Du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm vô vàn những điều mới lạ và cực kỳ hấp dẫn. Hãy du lịch Trung Quốc và ghé thăm Thành Đô để khám phá ngay nhé!

4 bí ẩn về Tần Thủy Hoàng khiến hậu thế “vò đầu bứt tai”

Tần Thủy Hoàng là một nhân vật sáng lập thời đại mang đầy màu sắc truyền kỳ trong lịch sử phong kiến Trung Hoa. Ông nổi tiếng với độ tàn bạo và có cách cai trị đất nước có một không hai. Ông cũng đã để lại nhiều công trình kỳ vĩ. Nổi tiếng là thế nhưng xung quanh cuộc đời của Tần Thủy Hoàng vẫn còn ẩn chứa nhiều bí ẩn khiến khiến hậu thế “vò đầu bứt tai”.

Tần Thủy Hoàng (259-210 TCN), tên thật là Doanh Chính, còn có tên khác là Triệu Chính là vua của nước Tần ở Trung Quốc từ năm 246 – 221 TCN trong thời kỳ Chiến Quốc và kế vị năm 13 tuổi, năm 39 tuổi thống nhất 6 nước kiến lập nên triều Tần, đồng thời là hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc thống nhất vào năm 221 trước Công nguyên sau khi tiêu diệt các nước chư hầu khác. Ông cai trị cho đến khi qua đời vào năm 210 trước Công nguyên ở tuổi 49.

1 – Giả thuyết mối quan hệ giữa Lã Bất Vi và Tần Thuỷ Hoàng

Mẹ của Tần Thuỷ Hoàng là Triệu Cơ, theo truyền thuyết từng là ái cơ của Lã Bất Vi, sau dâng lên cho Tử Sở, được phong là Vương hậu. Thế thì, Tần Thuỷ Hoàng rốt cuộc là con của Tử Sở hay là con của Lã Bất Vi, vấn đề này người đời sau tranh luận không thôi.

Cuốn Sử ký của Tư Mã Thiên chép, Lã Bất Vi vốn là cự phú ở Bộc Dương (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc). Ông là một thương nhân giàu có và nổi tiếng. Nắm trong tay tiền bạc nhiều không đếm xuể nhưng Lã Bất Vi luôn thèm muốn quyền lực, địa vị. Vì thế, Lã Bất Vi đã sắp xếp hành trang đến kinh đô Hàm Đan của nước Sở, chuyên tâm tính toán một âm mưu, tìm cách đem người cháu của Tần vương là Dị Nhân hiện làm con tin ở nước Triệu đưa về cho Hoa Dương phu nhân đang được Tần vương sủng ái để làm con thừa tự. Trong một khoảng thời gian ngắn, Dị Nhân được lập làm người kế ngôi (Thái tử), đổi tên là Tử Sở.

Chẳng bao lâu trong nước sinh biến, Tần Chiêu Vương, Hiếu Văn Vương nối nhau qua đời, Tử Sở đường hoàng bước lên Vương vị, Lã Bất Vi được phong làm Thừa tướng. Sau đó Lã Bất Vi đem ái cơ của mình là Triệu Cơ dâng lên cho Tử Sở. Triệu Cơ sinh Doanh Chính, được phong làm Hoàng hậu. Không ngờ Tử Sở tại vị chỉ được 3 năm rồi qua đời, vì thế con của ông ta là Doanh Chính đương nhiên kế thừa vương vị, đó chính là Tần Thuỷ Hoàng sau này.

Theo sử sách chép lại, Lã Bất Vi coi Doanh Chính là con mình, bảo Doanh Chính gọi mình là “Trọng phụ”. Nhờ đó, Lã Bất Vi tự mình nắm giữ chính sự cả nước, trở thành nhân vật “dưới một người, trên vạn người”, một tay che lấp mặt trời, quyền hành khuynh loát cả trong triều ngoài nội.

Liên quan đến bí ẩn thân thế Tần Thủy Hoàng, cuốn sử ký có chép: “Tần Vương Chính là do Tần Trang Tương Vương Tử Sở và Triệu Cơ sinh ra. Nhưng lúc Lã Bất Vi mang Triệu Cơ hiến tặng cho Tử Sở, thì đã biết được bà có mang, cũng có nghĩa là rất có khả năng Doanh Chính là đứa con riêng của Lã Bất Vi”.

Trong cuốn Hán thư nổi tiếng, sử gia thời Đông Hán Ban Cố đã gọi Doanh Chính là con riêng của Lã Bất Vi. Câu chuyện này lưu truyền qua dân gian và được biết đến sâu rộng cho tới ngày nay.

Theo trang mạng Qulishi, nhận định về giả thuyết ngàn năm này, các học giả Trung Quốc hiện đại tổng kết thành 4 quan điểm chính:

Thứ nhất, đây có thể là quan niệm do những người trung thành với triều đình 6 nước bị Tần Thủy Hoàng tiêu diệt dựng nên. Họ căm hờn vì bị mất nước, lại phát hiện mẹ vua Tần từng là thiếp của Lã Bất Vi, nên bịa ra chuyện này nhằm hạ thấp thanh danh của vị Hoàng đế đầu tiên. Từ đó, những người này có cớ để tập trung lực lượng, tìm cách tạo phản. 

Thứ hai, đây là chiến lược mà Lã Bất Vi đã vạch ra ngay từ đầu, mưu tính dùng tình cảm cha con để có được sự ủng hộ của Tần Thuỷ Hoàng, thâu tóm quyền lực về tay mình. Đó cũng là điều mà Lã Bất Vi mong muốn nhất khi đã trở thành thương nhân giàu có.

Thứ ba, trở thành Hoàng đế đầu tiên Trung Quốc, Tần Thủy Hoàng đứng trước sự phản kháng cũng như áp lực rất lớn, đặc biệt là tại lãnh thổ 6 nước trước đây. Vì vậy, Lã Bất Vi lan truyền mình là cha của Tần Thủy Hoàng, để Doanh Chính đường đường chính chính đoạt lấy giang sơn, không mang danh nhà Tần thống nhất thiên hạ. Cái hận mất nước của các sĩ phu 6 nước bị tiêu diệt cũng vì vậy mà tự mất đi.

Cuối cùng, đa số các tư liệu lưu trong sử sách nói Tần Thủy Hoàng là con của Lã Bất Vi đều xuất hiện từ đời nhà Hán trở đi. Nhà Hán chính là triều đại thay thế nhà Tần, vì vậy, các sử gia nhà Hán có nhiệm vụ phải phác họa hình ảnh nhà Tần một cách tiêu cực nhất có thể.

Người đời sau cũng có người cho rằng các thuyết nêu trên hoàn toàn không có khả năng thành lập, bởi:

Thứ nhất, nhìn từ phương diện Tử Sở, cho dù có âm mưu của Lã Bất Vi, nhưng tính khả năng thực hiện rất xa vời, bởi khi Tần Chiêu Vương tại vị, chưa chắc đã truyền vương vị cho Tử Sở, càng không thể nghĩ đến việc truyền cho đứa con tương lai của Tử Sở.

Thứ hai, từ ngày tháng ra đời của Tần Thuỷ Hoàng mà suy nghĩ, nếu Triệu Cơ trước khi tiến cung đã có thai, Tần Thuỷ Hoàng nhất định sẽ sinh không đúng kỳ tính từ lúc vào cung, đối với việc này Tử Sở không thể không biết. Có thể thấy, cha đẻ của Tần Thuỷ Hoàng phải là Tử Sở chứ không phải Lã Bất Vi.

Thứ ba, nhìn từ xuất thân của Triệu Cơ, cũng có điều để nói. Trong Sử ký – Tần Thuỷ Hoàng bản kỷ có chép, sau khi Tần diệt Triệu, Tần vương đích thân đến Hàm Đan, cho giết hết những người có thù oán với mẹ của Tần vương. Triệu Cơ xuất thân hào phú, làm sao có thể trước làm ái cơ của Lã Bất Vi, sau lại được dâng cho Dị Nhân làm thiếp? Như vậy, sẽ không tồn tại việc Triệu Cơ mang thai với Lã Bất Vi lại được gã cho Dị Nhân.

Bí ẩn thân thế Tần Thuỷ Hoàng chỉ lưu lại những suy đoán cho người đời sau, nhưng thành ngữ “kì hoá khả cư” lại từ đó mà lưu truyền hậu thế.

2 – Diện mạo của Tần Thủy Hoàng

Dung nhan của vị hoàng đế nổi tiếng thời Tần vẫn còn gây rất nhiều tranh cãi trong giới nghiên cứu với 2 luồng ý kiến trái chiều nhau:

Một phía cho rằng Tần Thủy Hoàng là một người điển trai, phong độ với đôi mắt to, mũi cao, giọng nói to, rõ ràng, tinh thần quyết đoán, dáng đi thẳng và đầy tự tin.

Trong khi đó, phía đối diện lại cho rằng Tần Thủy Hoàng có chiều cao khiêm tốn và có cơ thể bị biến dạng, trở nên xấu xí với chiếc mũi gãy, nhãn cầu lồi và giọng nói khó nghe, ngực nhô ra, thậm chí còn bị viêm khí quản và bị còi xương.

Tuy nhiên, rất nhiều nhà nghiên cứu không đồng tình với luận điểm Tần Thủy Hoàng có dung mạo xấu xí bởi lẽ cha mẹ ông là Trang Tương Vương nước Tần và Triệu Cơ đều thuộc hàng “trai tài gái sắc” nên không có lý do gì mà con sinh ra lại xấu xí được. Ngoài ra, gần như không có vị quân vương nào với dung mạo khó coi mà được quần thần phục tùng và phò tá, tận trung đến như vậy.

3 – Không lập Hoàng hậu suốt 37 năm trị vì

Tần Thủy Hoàng có hàng ngàn giai nhân hầu hạ, chăm lo chuyện “chăn gối”. Thế nhưng, kể từ khi lên ngôi cho đến khi băng hà, Tần Thủy Hoàng không lập hậu. Đây là điều chưa từng có trong lịch sử các triều vua Trung Hoa. Cho đến nay, sự việc này vẫn là bí ẩn lớn chưa có lời giải.

Liên quan đến vấn đề này, các chuyên gia đã đưa ra một số lý do có thể giải thích cho hành động không lập hậu của Tần Thủy Hoàng.

Ý kiến đầu tiên cho rằng ông muốn tập trung vào việc chính sự và không muốn bị phiền toái nên không lập ngôi vị Hoàng hậu nhằm tránh đam mê tửu sắc của bản thân mình. Giả thuyết khác lại cho rằng do mải mê chìm đắm trong việc tìm kiếm thuốc trường sinh bất tử nên Tần Thủy Hoàng không còn tâm trí nghĩ đến chuyện lập hoàng hậu. Cũng có ý kiến cho rằng do Tần Thủy Hoàng có yêu cầu quá cao về ngôi vị Hoàng hậu nên chẳng thể tìm được người thích hợp.

Trong số này, nổi bật là quan điểm cho rằng lý do khiến Tần Thủy Hoàng cả đời không lập Hoàng hậu là vì không có được mối tình chân thành, khắc cốt ghi tâm nào. Dù có nhiều mỹ nhân vây quanh hầu hạ nhưng Tần Thủy Hoàng nhận thấy không có người phụ nữ nào yêu ông chân thành. Chính vì vậy, Tần Thủy Hoàng quyết định không lập hậu.

Một quan điểm khác cho rằng sở dĩ Tần Thủy Hoàng không lập hậu cho đến khi chết là vì ông hoàng nổi tiếng lịch sử này mất niềm tin vào phụ nữ. Nguyên do là vì Tần Thủy Hoàng đã chứng kiến những hành động lăng loàn, đáng xấu hổ của mẹ – Triệu Cơ. Sinh thời, Triệu Cơ được cho là có quan hệ bất chính với Lã Bất Vi, Lao Ái. Thậm chí, Triệu Cơ còn bị nghi ngờ là có con riêng với nhân tình khiến Tần Thủy Hoàng vô cùng tức giận và giết những người em cùng mẹ khác cha. Chính những hành động này của mẹ đã khiến Tần Thủy Hoàng chán ghét, thậm chí căm hận phụ nữ cho rằng họ đều là những người sa đọa, không chung thủy. Theo đó, những mỹ nhân vây quanh Tần Thủy Hoàng chỉ giúp ông giải quyết nhu cầu sinh lý chứ không đủ phẩm chất để làm hoàng hậu sánh bước bên ông cùng trị vì đất nước.

Tất cả những lý do này đều là chỉ là suy đoán của giới chuyên gia. Cho đến nay, không ai có thể giải thích chính xác lý do cả đời Tần Thủy Hoàng không lập hậu.

4 – Uẩn khúc về cái chết

Tần Thủy Hoàng qua đời khi mới 49 tuổi và cho đến nay, cái chết của đại nhân vật lịch sử này vẫn còn là một bí ẩn chưa có lời giải đáp.

Có hai luồng quan điểm xung quanh cái chết của Tần Thủy Hoàng. Theo đó, một quan điểm cho rằng ông chết vì mắc bệnh tại Hành cung Sa Khâu (nay thuộc tỉnh Hà Bắc) khi đang trên đường tuần du lần thứ năm nhằm tìm kiếm thuốc trường sinh bất tử. Đây chính là thông tin được ghi chép lại trong “Sử ký” – tài liệu lịch sử quan trọng của người Trung Quốc nhằm giải thích cho cái chết của ông vua sáng lập ra nhà Tần. Tuy nhiên, một quan điểm khác suy đoán cái chết của Tần Thủy Hoàng có liên quan đến hoạn quan Triệu Cao. Quan điểm này cũng được các nhà sử học Trung Quốc đưa ra sau khi phân tích cặn kẽ các tài liệu và bối cảnh lịch sử.

Năm Thủy Hoàng thứ 37 (năm 210 TCN), Tần Thủy Hoàng ngã bệnh và qua đời khi đang đi tuần du. Do Tần Thủy Hoàng mất ở xa, lo lắng cái chết của ông có thể kích hoạt một cuộc nổi dậy lớn trong toàn đế chế nên Thừa tướng Lý Tư đã ra lệnh không phát tang, chở quan tài trọng một cỗ xe mát, cho một hoạn quan được vua yêu ngồi trong xe, đến đâu thì dâng thức ăn, trăm quan vẫn tâu việc như thường.

Từ nơi Tần Thủy Hoàng qua đời về đến kinh thành mất tới 2 tháng đi đường bộ, có những lúc trời nắng nóng, chiếc xe mát phát ra mùi thối, đoàn tùy tùng phải sai các quan đi theo chở trên xe một thạch cá muối để đánh lẫn mùi thối.

Sau khi ngã bệnh, Tần Thủy Hoàng biết mình không thể qua khỏi nên đã viết một thánh chỉ, lệnh cho hoạn quan thân cận là Triệu Cao nhanh chóng gửi cho người con trưởng đang ở biên cương là Phù Tô trở về Hàm Dương chủ trì tang sự, tức là chuẩn bị kế vị ngôi báu. Tuy nhiên, do Triệu Cao có âm mưu phản nghịch từ sớm nên khi đưa thi thể của Tần Thủy Hoàng về tới kinh thành, Triệu Cao đã bắt tay với Thừa tướng Lý Tư đưa Hồ Hợi (năm đó 21 tuổi), người con thứ 18 trong số khoảng hơn 20 người con trai của Tần Thủy Hoàng, lên ngôi vua.

Sau khi Hồ Hợi đăng cơ, con trai trưởng của Tần Thủy Hoàng là Phù Tô đã tự sát. Tất cả con cái của Tần Thủy Hoàng, bao gồm cả trai lẫn gái, đều bị Hồ Hợi giết sạch. Bên cạnh đó, Hồ Hợi bị Triệu Cao thao túng, thực hiện nhiều chính sách hà khắc khiến dân chúng phẫn nộ, mở ra nhiều cuộc khởi nghĩa. Năm 207 TCN (sau 3 năm đăng ngôi hoàng đế), Triệu Cao bức tử Hồ Hợi và nhà Tần chỉ tồn tại thêm 46 ngày nữa.

Câu chuyện về cuộc đời của Tần Thủy Hoàng sẽ mãi là một dấu hỏi lớn thách thức các nhà khoa học hiện đại, bởi vì không còn bằng chứng hay vật chứng nào để đối chiếu về cuộc đời của ông. Dù sao đi nữa thì vị vua này đã để lại cho nhân loại nhiều di tích đáng vĩ đại, trường tồn với thời gian và một trong số đó phải kể đến Vạn Lý Trường Thành và khu lăng mộ mà ai ai cũng biết đến.

Nếu du khách yêu thích lịch sử Trung Hoa và có cảm hứng muốn tìm hiểu nhiều hơn về Tần Thủy Hoàng thì hãy tham gia tour du lịch Trung Quốc của Viet Viet Tourism nhé! Chúc các du khách có một chuyến đi vui vẻ và thú vị!

Cờ vây – môn nghệ thuật chứa đựng triết lý thâm sâu của Trung Hoa

Cầm, Kỳ, Thi, Họa là 4 bộ môn nghệ thuật văn hóa cổ xưa. Trong đó Kỳ chính là chỉ về Vi Kỳ, có nghĩa là “Cờ vây”. Có thể nói, cờ vây đã có “sức sống phi thường” bởi nó mang những giá trị về trí tuệ, đạo lý nhân sinh, triết lý và nghệ thuật sống.

Cờ vây là môn cờ cổ nhất trong lịch sử, được cho là một trong “tứ nghệ” (4 loại hình nghệ thuật thiết yếu) được các bậc đại học sĩ, vương công quý tộc áp dụng trong việc nuôi dạy và giáo huấn con người thời cổ đại. 

Người cổ đại coi trọng tâm tính trong nghệ thuật, nên “tứ nghệ” phải chứa “tâm đạo”. Xong riêng Kỳ, nó không chỉ có tâm đạo, mà còn trí đạo và triết lý thâm sâu. Chính vì lý do đó, Kỳ được coi là việc không thể thiếu nếu muốn trở thành một bậc anh hào, một bậc quân tử thứ thiệt. Và có rất nhiều những áng thơ văn đẹp đẽ ca ngợi về Cờ vây điều đó phản ánh phần nào giá trị của môn cờ này trong xã hội Trung Hoa cổ đại.

Ngày nay, người ta vẫn phải trầm trồ khen ngợi, Cờ vây như một đóa hoa đẹp đẽ, một trang sách trí tuệ vàng son mà nền văn minh Trung Hoa cổ xưa lưu lại cho hậu thế.

Cờ vây khởi đầu từ thời Nghiêu Đế

Ngay từ lúc đầu, cờ vây được đánh giá rất cao vì chú trọng đến phương pháp luận, với một lịch sử rất lâu dài. Có nhiều truyền thuyết về nguồn gốc của nó, trong đó có một thuyết được khá nhiều người công nhận là môn này khởi đầu từ thời Nghiêu Đế.

Trương Hoa, thời nhà Tấn, đã viết trong sách “Bác vật chí” rằng: “Vua Nghiêu nghĩ ra môn chơi cờ vây để dạy dỗ Đan Chu, con trai của mình”. Trong đó còn nói vua Thuấn cảm thấy con mình là Thương Quân không được thông minh lắm, cũng từng dạy dỗ con bằng bàn cờ vây.

Trong “Lộ sử hậu ký” của La Bí, thời đại nhà Tống, có nói rằng: Phi tần của vua Nghiêu là Phú Nghi Thị sinh được một hoàng tử, đặt tên là Đan Chu. Hành vi của Đan Chu không được tốt, nên vua Nghiêu đã đi tìm những vị đạo tiên để hỏi cách chỉ bảo cách dạy con.

Một hôm, ở gần bờ sông Phấn, ông nhìn thấy hai vị tiên đang ngồi đối diện nhau dưới cây tùng. Ông ngắm họ vạch những đường ngang dọc trên cát, rồi đặt những miếng đá đen trắng trên hàng vẽ như đang bày trận đồ. Nhà vua tiến đến hỏi cách làm thế nào để có thể sửa đổi tính tình Đan Chu.

Một vị tiên nói: “Đan Chu hay tranh giành mà lại ngu ngốc, hãy dùng những phương diện gì hắn có sở trường mà uốn nắn tính tình của nó theo con đường tốt”. Còn vị tiên kia lấy tay chỉ những đường kẻ trên cát và các viên đá đen trắng nói rằng: “Cái này gọi là bàn cờ Vi Kỳ. Bàn cờ này hình vuông mà yên tĩnh, trong khi những viên đá kia hình tròn mà chuyển động. Nó đi theo cách vận chuyển của Trời và Đất. Từ khi bàn cờ vây được thành lập đến nay, chưa có ai có thể hoàn toàn phá giải nó được”. Sau đó Đan Chu đã được vua Nghiêu dạy chơi cờ vây, và quả thật tính nết cũng thay đổi thành tốt hơn.

Từ đó mà thấy, người xưa sáng tạo ra môn cờ vây, không phải chỉ để tiêu khiển giết thời giờ hay học cách tranh giành hơn thua, mà để tu thân dưỡng tính, phát sinh trí tuệ, và biểu lộ tài năng nghệ thuật của người chơi. Vả lại, cờ vây còn có tương quan liên hệ đến thiên tượng dịch lý, binh pháp chiến lược, và vấn đề trị quốc an dân.

Một bàn cờ vây gói gọn cả một tiểu vũ trụ

Một số những thầy chơi cờ vây giỏi ngày nay cho rằng bàn cờ vây nhìn giống như một vũ trụ, do 360 thiên thể hợp lại mà thành. Có 19 đường dọc và 19 đường ngang trên bàn cờ, và 361 điểm tổng cộng. Một điểm dư ở trung tâm, gọi là Thiên Nguyên, tức là Thái Cực, đại biểu cho trung tâm của vũ trụ. Con số 360 chính là số ngày trong một năm âm-lịch, được chia ra làm bốn. Bốn góc là xuân, hạ, thu, đông. Những con cờ đen và trắng đại biểu cho ngày và đêm. Như vậy cả bàn cờ giống như là hình tượng biến hóa của Trời và Đất.

Con cờ hình tròn, phía trên nhô lên, phía dưới phẳng ngang, phân biệt nhau bằng hai màu đen, trắng, tượng trưng cho Âm và Dương. Trong cuốn Kỳ kinh, thuộc thời đại Nam bắc triều, người ta tìm thấy trong động đá Mỗ Cao thuộc Đôn Hoàng tỉnh Cam Túc có nói rằng: “361 đường là phỏng theo con số của Chu Thiên”.

Trong cuốn Lê Hiên Mạn Viễn viết rằng: “Vi Kỳ ban đầu không phải là sự việc của nhân gian. Nó được phát hiện đầu tiên trong khi khai quật phần mộ của vua Chu Mục Vương thuộc tỉnh Tứ Xuyên và sau đó còn được tìm thấy trong một thạch thất nằm trên núi Thương Sơn. Đó là dụng cụ cho các vị đạo tiên nuôi dưỡng tính nết và vui chơi thưởng Đạo”.

Đạo lý nhân sinh mà Cờ vây hướng tới

Người Trung Hoa cổ đại coi trọng đạo lý và tâm tính của con người, giống như bắn cung, trà đạo, hay cắm hoa, thì cờ vây cũng mang theo những triết lý và những nghệ thuật sống được gọi chung là: “Đạo”. “Đạo” trong cờ vây là một khái niệm rất rộng và liên quan tới cả thuyết của Đạo gia, Phật gia và có hồi hướng liên quan tới Nho giáo.

Bài học “Nhẫn” là một giá trị cốt lõi mà cờ vây hướng tới. Thông qua cờ vây, người chơi phải rèn luyện tinh thần: ‘”nhẫn đạo’”. Luyện óc quan sát và phán đoán tìm hiểu đối phương mà đưa ra chiêu sách hợp lý đối phó. Ví như: với người quá mạo hiểm, thích tấn công, đánh nhanh thắng nhanh, thì mưu cầu tấn công lại chính là sơ hở. Nhưng, nếu rụt rè sẽ thua, ôm tham vọng lớn mà không xét nội lực thì thất bại lúc nào không hay. Bởi trong cờ vây, không chỉ cần nắm vững kỹ thuật, mà chiến thuật, chiến lược phải chặt chẽ. Trạng thái tinh thần ổn định, điềm tĩnh, nhẫn nại quan sát, tập trung cao độ và óc phán đoán thì mới nắm được tinh thần của người chiến thắng.

Ngoài nhẫn đạo, người chơi cờ vây sẽ cần một khả năng cảm nhận trực quan về con người một cách sâu sắc. Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng. Nắm được đối phương thuộc loại người nào nhút nhát, tham lam, cố chấp, nhu nhược, hiếu thắng, nóng tính hay hiền hòa. Tất cả những điều này đều được thực hiện trong từng nước đi của cờ. Từ đó mà nắm luôn điểm yếu và sơ hở của đối phương mà dành chủ động trên thế trận. Nhưng cũng từ những nước đi của đối phương mà tìm ra tri kỉ và người tương hợp với tư tưởng của mình. Người xưa gọi đó là kết giao thâm tình qua bàn cờ.

Cờ vây là một môn nghệ thuật mà tính cách, tư tưởng, đạo đức đều nằm trên bàn cờ, nó xóa đi mọi rào cản về địa lý và ngôn ngữ, mang con người và con người gần nhau hơn, hiểu nhau hơn, dễ thông cảm và sẻ chia hơn.

Do vậy, người xưa coi Kỳ trong “tứ nghệ” là một môn nghệ thuật không thể thiếu trong đời sống con người. Người chơi cờ vây không chỉ là giải trí, mà còn được học về đạo lý nhân sinh, giáo huấn con người nâng cao bài học về đạo đức.

Cờ vây chứa đựng những trí tuệ về khám phá và hiểu biết về vũ trụ của người xưa

Người Trung Hoa cổ đại trong quá khứ có trí tuệ siêu phàm và khoa học phát triển. Sự phát triển của họ không giống như ngày nay con người hiện đại lựa chọn cho mình con đường đi.

Người cổ đại nghiên cứu nhắm thẳng tới sinh mệnh con người, tới không gian vũ trụ. Họ không cần dùng những công cụ như vệ tinh chụp hình vũ trụ để nhận định về vũ trụ, họ dùng trí huệ có được trong bản nguyên sinh mệnh họ mà đột phá không gian, tìm hiểu về tận gốc rễ.

Người hiện đại trị bệnh dùng máy móc để phát hiện bệnh và trị bệnh, người cổ đại không cần dùng máy móc vẫn chữa được bệnh. Họ chỉ cần dùng mắt nhìn qua là thấy được căn nguyên gốc rễ của vấn đề. Điều đó phản ánh trí tuệ của người xưa.

Và khi có hiểu biết về vũ trụ, người cổ đại cũng sáng tạo ra những loại hình nghệ thuật để mô tả nó, ví như thiết kế của bàn cờ vây cũng lý giải cho tầm hiểu biết thâm sâu đó.

Cảnh giới chơi Cờ vây

Các trạng thái chơi cờ rất nhiều, nên biểu hiện ra sự tu dưỡng tính cách của kỳ thủ. Lo được lo mất, ôn hòa quyết đoán, do dự không quyết, tranh từng tấc đất, trợn mắt báo thù, loạn mưu lớn, bại toàn cuộc, lòng đã tính hết, tỉnh bơ như không, biến bị động thành chủ động.

Thắng cố nhiên là vui, bại cũng đáng mừng. Kỳ phùng địch thủ, tướng gặp lương tài. Tránh xa chốn ồn ào náo nhiệt, đắm chìm vào trong ván cờ, khí an định thần thái nhàn nhã, yên tĩnh sâu xa, ung dung đại lượng.

Cảnh giới chơi cờ cao siêu nhất, đương nhiên là xuất thần nhập hóa, có thể gia nhập hàng ngũ Thần tiên. Kế đến là chơi cờ không lao thần phí sức, vận dụng cái huyền diệu ở nhất tâm. Kế tiếp là ý tứ thế nào cũng được, thập bát ban võ nghệ đều có thể lấy ra sử dụng.

Trong lịch sử, các nhân vật tiêu biểu của Nho – Phật – Đạo, các bậc đế vương, quan tướng, nhà chính trị, nhà quân sự, nhà văn, nhà toán học, nhà triết học,… đều ca ngợi Cờ vây, cho rằng thọ ích rất nhiều từ chơi cờ.

Hoàng đế Khang Hy cũng là người mê cờ, mỗi khi nhàn rỗi lại chơi một vài ván. Một lần, Khang Hy dẫn tùy tùng đi săn, cơn nghiền cờ bỗng nổi lên, bèn bày cờ ra chơi với một vị đại thần. Khang Hy đã nhanh chóng thắng liền 3 ván. Vẫn còn hứng thú, ông bèn tìm một cao thủ cờ đến chơi, đó là viên thị vệ tên gọi Nhân Phúc. Nhân Phúc cũng là người mê cờ, chơi cờ cũng rất chuyên tâm, chăm chú. Nhân Phúc rất cao cờ, nhất thời quên mất đối thủ là hoàng đế, liên tiếp tấn công đối thủ. Lão thái giám Quách Kế Công đứng quanh xem thấy hoàng đế chắc chắn sẽ thua rồi, thế là cái khó ló cái khôn nói: “Khởi tấu hoàng thượng, dưới núi phát hiện ra có con mãnh hổ, mời hoàng thượng mau chóng đi săn”. Khang Hy nghe thấy vậy rất mừng, nói với Nhân Phúc: “Ngươi cứ đợi đây, đợi ta săn hổ về chúng ta chơi tiếp”.

Nói rồi lên ngựa xách cung lao xuống núi. Nhưng dưới núi nào có con hổ nào, chỉ phát hiện ra một con hươu. Khang Hy thích săn bắn, là một thợ săn lão luyện, nên ông biết, có hươu thì nhất định không có hổ, nghĩ rằng Quách Kế Công già cả mắt hoa, nhìn hươu thành hổ.

Khang Hy cũng rất thích săn hươu. Con hươu này chạy rất nhanh, Khang Hy thúc ngựa theo sát, vượt qua mấy quả núi cuối cùng cũng bắn hạ được hươu. Qua mấy ngày, Khang Hy mới nhớ ra ván cờ chơi dở với Nhân Phúc, bèn quay trở lại quả núi kia, thấy Nhân Phúc vẫn quỳ bên bàn cờ, không hề nhúc nhích. Lúc đó Khang Hy mới phát hiện ra Nhân Phúc trung hậu thủ chức kia đã chết, ông rất buồn. Từ đó Khang Hy luôn hối lỗi, thề sẽ không bao giờ thất tín nữa.

“Thế thuyết tân ngữ” có ghi lại một câu chuyện nhỏ, thời kỳ Đông Tấn và Tiền Tần đang xảy ra chiến tranh, người thống lĩnh chiến đấu là tể tướng Tạ An cùng bằng hữu đánh cờ, lúc này người hầu đem đến một lá thư, Tạ An xem xong thư liền đặt sang một bên, tiếp tục chuyên tâm đánh cờ. Người bằng hữu hỏi ông về nội dung bức thư, Tạ An trả lời nói: “Lũ trẻ của tôi đã đánh bại quân địch”.

Trận chiến này có ý nghĩa to lớn đến sự tồn vong của đất nước, nhưng Tạ An vẫn có thể bình tĩnh kìm chế được niềm vui mừng trong lòng; như vậy gặp biến mà không sợ cũng là một hàm dưỡng trí huệ mà cờ vây mang đến. Trí tuệ của cờ vây còn bao hàm thiên tượng dịch lý, binh sách lược cùng trị quốc an định.

Cờ vây với sức sống mãnh liệt

Cho tới ngày nay, dù đã hơn 4.000 tuổi nhưng cờ vây không những bị mai một mà ngày càng tràn trề sức sống, 68 quốc gia trên thế giới ở khắp các châu lục đã cùng nhau lập ra Hiệp hội Cờ vây quốc tế (trong đó có Việt Nam được kết nạp năm 1998) thu hút hàng triệu người hâm mộ.

Tuy thế, trong suốt chiều dài lịch sử, cờ vây cũng trải qua không ít thăng trầm. Trong một thời gian dài, khoảng một thế kỷ cờ vây hầu như bị quên lãng do những cuộc chiến tranh liên miên của các nước Châu Á, do không tổ chức các cuộc thi đấu, khiến cho tình trạng chơi cờ trong dân gian rất tản mạn, bị co hẹp. Đến thời kỳ yên bình, cờ vây mới được khôi phục. Nhưng khi đó các môn cờ khác cũng trỗi dậy và cờ vây lại bị sự lấn át của môn cờ Tướng và sau đó cũng mạnh không kém của môn cờ Vua. Trung tâm Cờ vây không còn nằm ở Trung Quốc mà chuyển sang các nước lân cận như Nhật Bản, Hàn Quốc,…

Nghệ thuật Cờ vây đã góp phần tạo nên một nền văn hóa Trung Hoa đặc sắc, và đây cũng là một trong những lý do thu hút lượng lớn khách du lịch quốc tế tìm đến khám phá hàng năm. Nếu du khách cũng yêu thích nền văn hóa truyền thống của vùng đất rộng lớn này thì hãy thực hiện ngay một chuyến du lịch Trung Quốc nhé!

Rou Jia Mo – món bánh Hamburger phiên bản Trung Quốc

Rou Jia Mo có thể hiểu nôm na là món bánh mì kẹp thịt heo kho nhừ. Trong tiếng Trung, “Rou” là thịt heo, “mo” là phần bánh dai dai và “jia” có nghĩa là đặt thịt vào giữa bánh mì. Món bánh này được ví là “Hamburger phiên bản Trung Quốc”. 

Bánh Rou Jia Mo có nguồn gốc và nổi tiếng ở Thiểm Tây. Tuy vậy, nếu đến bất kỳ đâu ở Trung Quốc, du khách cũng có thể bắt gặp món ăn này, đặc biệt chúng thường được phục vụ theo dạng ẩm thực đường phố.

Rou Jia Mo xuất hiện tại Thiểm Tây từ khoảng những năm 221-207 TCN (thời nhà Tần). Theo nhiều nguồn ghi chép thì Rou Jia Mo là chiếc bánh Hamburger đầu tiên của thế giới. Không chỉ được yêu thích nhờ vào hương vị thơm ngon mà lịch sử ra đời và phát triển của chiếc bánh này còn khiến nhiều người phải chú ý. Đặc biệt vào tháng 2/2016, Rou Jia Mo được công nhận là “Di sản văn hoá phi vật thể” của Thiểm Tây.

Một chiếc bánh Rou Jia Mo có 2 phần là phần vỏ bánh và phần nhân bên trong. Phần vỏ bánh được làm từ bột, nước và men nở. Hỗn hợp bột được trộn đều rồi cán ra thành từng miếng tròn có độ dày tương đối. Sau đó, những chiếc vỏ bánh này sẽ được cho vào chảo rán chín hoặc có thể cho vào lò nướng chín đều được.

Sau khi vỏ bánh chín thì được cắt ra làm 2 lát mỏng, tuy nhiên không cắt rời hẳn ra mà 2 mảnh bánh vẫn còn dính lại một chút. Sau đó thì sẽ cho phần nhân vào giữa 2 lát bánh là được. Phần nhân bánh này rất đa dạng tùy từng cửa hàng, từng vùng mà có thể sử dụng nguyên liệu khác nhau.

Nếu như phần vỏ bánh không quá đặc biệt thì phần nhân chính là “linh hồn” giúp bánh Rou Jia Mo thu hút được sự yêu thích của nhiều người. Tùy vào từng bí quyết của cửa hàng, nét đặc trưng của từng vùng hay sở thích của mỗi thực khách mà phần nhân bánh có sự khác biệt. Thường thì người ta sẽ sử dụng thịt heo, thịt gà, thịt bò, thịt cừu, cá,… để làm nhân bánh. Những loại thịt này sau khi được hầm cùng nhiều gia vị đặc trưng của Trung Quốc như: hoa hồi, đinh hương… thì sẽ được đem nhồi vào giữa vỏ bánh. Ngoài ra, khi nhồi thịt vào nhân bánh thì người ta còn có thể cho thêm nhiều loại rau thơm, hành lá đi kèm để tăng hương vị đậm đà hơn.

Không những thế, có nơi còn sử dụng thêm nguyên liệu tương tự như sợi bún của Việt Nam nhưng sợi to và trong hơn. Sợi bún này sẽ được cắt vừa phải rồi cũng trộn với các gia vị như xì dầu, dầu mè cùng nhiều loại rau thơm khác. Tất nhiên, nguyên liệu bún này cũng được nhồi chung với thịt vào giữa 2 lát bánh để tạo đa dạng vị hơn cho món Rou Jia Mo.

Rou Jia Mo là món bánh được làm từ thành phần có thể nói là thuần Trung Quốc, tức là không lai tạp bất cứ nguyên liệu nào của phương Tây. Chính điều này đã khiến cho Rou Jia Mo càng trở thành món bánh có nét đặc trưng riêng khó lẫn của ẩm thực Trung Hoa. Do đó, nếu có dịp du lịch Trung Quốc, du khách hãy thưởng thức món bánh “đặc biệt” này nhé!

Ghé thăm vùng đất Qúy Châu ở Trung Quốc để thưởng thức 10 món ăn đặc sản

Quý Châu là một trong 8 mảnh đất có văn hóa ẩm thực trù phú và hấp dẫn nhất tại Trung Quốc. Đến đây, du khách không chỉ được thưởng thức những đặc sản có hương vị chua cay đặc trưng mà còn có cơ hội khám phá cách chế biến và sử dụng nguyên liệu độc đáo của người dân địa phương.

Quý Châu là vùng đất nghèo và heo hút với hàng chục dân tộc thiểu số, các món ăn chủ đạo ở đây là các món dân dã chứ không phải các món sang chảnh trên bàn tiệc. Có những món ở Quý Châu mà ngay cả dân bản xứ cũng không biết đến. Dưới đây, chúng tôi sẽ gợi ý cho du khách 9 món ăn đặc sản không thể bỏ lỡ khi ghé thăm Quý Châu:

1 – Canh cá chua

Canh cá chua là món ăn mang tính biểu tượng của Quý Châu bởi công thức của nó có sự kết hợp đầy đủ các hương vị được yêu thích nhất của người dân địa phương như: chua, cay và tươi.

Quy trình chế biến đặc sản này cũng khá cầu kì. Trước tiên, đầu bếp sẽ om cá (loại cá sông hoặc cá nuôi xen kẽ trong các thửa ruộng bậc thang bên rìa núi) cùng với sốt cà chua, khoai tây, ớt ngâm, bắp cải. Sau đó là chế biến phần nước cốt của món canh. Nước canh được chế biến từ gạo nếp ninh, cà chua, hạt tiêu, gừng, hẹ và một số loại thảo mộc khác. Kì công như vậy mới có thể cho ra đời một bát cánh chua ngon mắt, ngon miệng. Sau đó món ăn thơm ngon này sẽ được mang lên trong một cái nồi còn sôi sùng sục trên bàn ăn, tỏa ra hương thơm nồng đặc trưng vô cùng hấp dẫn.

Hầu như bữa ăn nào của người dân Qúy Châu cũng có món cánh cá chua. Không chỉ thế, đây là một món ăn vô cùng hấp dẫn đối với khách du lịch nước ngoài. Người ta nói, đây là món ăn mà càng ăn thì thực khách sẽ lại càng muốn ăn.

2 – Mì bò Hoa Khê

Mì bò Hoa Khê là tên gọi theo nguồn gốc của món ăn, nơi ra đời là ở khu vực Hoa Khê. Món ăn này rất độc đáo với công thức chế biến phức tạp, đòi hỏi sự khéo léo của người nấu.

Nhìn thì thấy món mì bò Hoa Khê chẳng khác gì những món mì khác với các sợi mì được chan với nước dùng. Nhưng phải thưởng thức thì thực khách mới cảm nhận được vị chua cay lạ miệng của món ăn này. Thành phần của món ăn này gồm những miếng thịt bò thái vuông, mì gạo thô, rau mùi, tần bì gai Trung Quốc, ớt cay, cải bắp muối và gừng.

Đại diện cho vị chua trong món ăn này chính là cải bắp muối và đại diện cho vị chính là những quả ớt chỉ thiên nóng bỏng. Nhiều người dân địa phương còn dùng thêm cả dầu mè hoặc dầu cay với nước dùng để món ăn thêm đậm đà hương vị.

3 – Gà Gongbao

Gà Gongbao là món ăn phổ biến tại nhiều vùng của Trung Quốc nhưng ở Quý Châu nó lại có hương vị khá khác biệt. Món ăn này có nguồn gốc từ đời nhà Thanh (1644-1911) và có tên đầu tiên là “Ding Shaobao”. Vốn dĩ, món gà Gongbao được tạo ra để tiếp đãi các vị quan khách trong triều đình nhưng sau đó người ta ghi lại công thức nấu ăn và phổ biến nó.

Các nguyên liệu chính của món ăn này là gà chiên vàng với ớt, nước sốt chua ngọt được làm từ giấm, gừng, tỏi, gia vị. Vị chua cay của nước sốt cùng với hương thơm của gà rán giòn hòa quyện cùng nhau đã thể hiện rõ nét phong cách ẩm thực Quý Châu.

4 – Thịt heo Tòng Giang

Thịt heo Tòng Giang nổi tiếng với thịt ngọt thơm, da giòn dai và có thể được nấu theo nhiều cách như: chiên, nướng hoặc ngâm. Tuy nhiên, cách tốt nhất để cảm nhận trọn vẹn hương vị tự nhiên của nó vẫn là hấp. Theo đó, thịt được cắt thành lát rồi hấp cùng rau mùi tây trong khoảng 20 phút mà không cần cho thêm bất kì loại gia vị nào.

5 – Óc heo

Ở Quý Châu, óc heo là loại thực phẩm rất được yêu thích và được chế biến với nhiều công thức khác nhau. Nhưng nổi tiếng nhất vẫn là cái tên “hoa óc heo”. Óc heo đặt vào một lá cải bắp, ướp thêm nước tương, các loại ớt ngâm, ớt khô, hành lá rồi nướng chín. Cuối cùng là rưới nước sốt cay lên trên, tạo thành món ăn thơm, béo ngậy và cay nồng nàn. Tiết heo cũng là món ăn đặc trưng của vùng này, thường ăn cùng mì, bún.

6 – Cá rán giòn với tiêu Zao

Cá rán giòn với tiêu Zao cũng là một món ăn hấp dẫn mà du khách không thể bỏ qua khi đến Quý Châu. Món ăn này được chế biến từ Cá Chép tươi tẩm bột, trong đó bột được kết hợp từ bột mì, trứng và muối. Sau đó người ta chiên cá thật giòn. Người Quý Châu làm nước sốt cá từ Tiêu Zao (gia vị đặc biệt chỉ có ở Quý Châu), gừng và một ít nước vừa đủ.

Món ăn được hoàn thành với cá nóng hổi và lớp ngoài còn giòn mà mềm, bên trong cá rất tươi và thơm ngon. Chỉ cần thưởng thức bằng mắt và cảm nhận được hương thơm của món ăn này thì bất cứ ai cũng không thể cưỡng lại được khao khát được nếm thử.

7 – Bánh gạo nướng

Nhìn giống đậu phụ, nhưng thực ra món ăn này làm từ bột gạo. Người ta thường nướng lên trước khi ăn, vị nhạt nhưng khá mềm mại dễ ăn.

Đây là một trong những món hiếm hoi sẽ không làm du khách choáng váng bởi vị cay khi ăn. Món này, người ta có thể xắt miếng bánh gạo thành những miếng như quân cờ rồi rắc lên trên là lá mùi và tiêu.

8 – Đậu phụ tình nhân

Khác hẳn với cái tên đầy sự ngọt ngào – “Đậu phụ tình nhân” thì món ăn này lại có vị cay chẳng hề dễ chịu chút nào. Công thức chế biến còn có sự khác biệt ở mỗi vùng hay quán ăn. Nhưng theo truyền thống, nó bao gồm một miếng đậu phụ có kích thước bằng lòng bàn tay được thái vuông vức và chiên cho đến khi bên ngoài có màu nâu vàng nhưng bến trong vẫn phải đảm bảo mềm. Sau đó, người ta sẽ nhồi bên trong hỗn hợp ớt tươi, khô, lá diếp, tỏi, hành, ớt.

Tại Quý Châu, du khách có thể dễ dàng tìm thấy món “đậu phụ tình nhân” ở nhiều nhà hàng, quán ăn nhưng nhưng sẽ là cả một thách thức lớn để ăn hơn hai miếng vì độ cay của món ăn. Vị cay tê đầu lưỡi của nó sẽ vấn vương trên lưỡi thực khách một thời gian.

9 – Rau cuốn Siwawa

Trong các món ăn ở vùng đất Quý Châu, có lẽ Rau cuốn Siwawa là món thích hợp cho người ăn chay. Món ăn hấp dẫn này được làm từ một lớp bột gạo nếp bọc bên trong là rau củ tươi và rau củ ngâm, thêm chút đậu tương khô cho giòn. Khi ăn thì chấm cùng nước dùng có dầu mè lẫn bột ớt.

10 – Châu chấu chiên

Nếu du khách thích trải nghiệm cảm giác xa rời đô thị về vùng nông thôn hẻo lánh ở tại một nhà dân Quý Châu, thì nhiều khả năng là họ sẽ thết đãi du khách món chế biến từ loài côn trùng này. Và họ cũng bắt hàng bát châu chấu cũng như nhiều loại côn trùng khác để đem bán tại chợ đêm. Họ sẽ dùng lưới kéo trên một khoảng cánh đồng lúa mì, đồng ngô hoặc chỗ nào nhiều côn trùng nhất.

Món châu chấu chiên giòn sau khi rửa qua bằng rượu gạo là một phần trong bữa ăn đơn giản hàng ngày gồm toàn cây nhà lá vườn. Chẳng hạn như món rau trộn từ củ hành đỏ và tỏi, ngỗng hầm thường được nuôi 2 năm trước khi thịt, hay là cơm nhiều màu làm từ gạo pha trộn màu bằng các loại lá hay củ tự nhiên.

10 món ăn mà chúng tôi vừa giới thiệu trên đây có đem lại cho du khách sự hào hứng muốn được một lần thưởng thức chúng? Nếu câu trả lời là có thì còn chần chờ gì nữa mà không du lịch Trung Quốc và ghé thăm Qúy Châu?

Jinggao – món bánh đặc sản nổi tiếng của vùng Thiểm Tây, Trung Quốc

Trung Quốc vốn nổi tiếng trên thế giới bởi nền ẩm thực vô cùng phong phú. Ẩm thực đặc sắc của quốc gia rộng lớn này có vô số những món ăn hấp dẫn, thơm ngon, trong đó phải nhắc đến bánh Jinggao.

Jinggao hay còn gọi là Jenggao có nghĩa là “Bánh nồi đất”. Đây là một loại bánh đặc sản khá nổi tiếng của vùng Thiểm Tây, Trung Quốc.

Bánh nồi đất được làm từ gạo nếp dẻo, trên phủ một lớp táo đỏ, đậu đỏ hấp chín mà thành, còn có tên gọi khác rất mỹ miều là “Bánh thủy tinh long phượng”. Hương vị thơm ngọt, màu sắc rực rỡ, chất bánh mềm mại hơi dính, màu đỏ và trắng hòa quyện lẫn nhau, hương táo nồng nàn, vô cùng đặc sắc.

Để làm được món bánh ngon hấp dẫn này, gạo nếp phải được ngâm trước vài giờ đồng hồ, sau đó người ta cứ cho vào nồi một lớp nếp, một lớp táo đỏ và đậu đỏ xen kẽ là được. Ngày nay, khi nấu món bánh nồi đất này thì đôi khi người ta còn cho thêm hạt vừng và đậu phộng để đa dạng hương vị hơn.

Sau khi các nguyên liệu được sắp xếp hợp lý xong thì nồi bánh sẽ được mang hấp cho chín mềm là được. Màu trắng của gạo nếp kết hợp với màu đỏ của đậu và táo tạo nên màu sắc khá rực rỡ và đẹp mắt. Gạo nếp sau khi hấp chín sẽ trở thành chất kết dính cho các nguyên liệu khác không bị rời ra.

Loại nồi nấu bánh cũng khá đặc biệt, theo tương truyền thì đây là loại nồi truyền thống có lịch sử hàng ngàn năm (từ trước đời Thương Chu), chuyên dùng để hấp, đáy có lỗ để hơi nước bốc lên, có thể được làm từ: gốm, đồng, sắt,… nhưng bằng gốm sẽ cho ra loại bánh ngon nhất. Thực ra loại dụng cụ này nhìn khá giống một cái chậu sành, hình dáng cổ đại.

Ngày nay, ở Trung Quốc, bánh Jinggao vẫn còn rất được ưa chuộng và người dân xem như là món ăn sáng ngon, no bụng. Ngoài các xe đẩy bánh bán ngoài đường phố thì bánh nồi đất còn được bán trong các cửa hàng, khu mua sắm sang trọng.

Nếu có dịp du lịch Trung Quốc và ghé thăm vùng đất Thiểm Tây xinh đẹp, du khách hãy thử một lần thưởng thức món bánh Jinggao nhé! Hẳn du khách sẽ phải “ghiền” với hương vị tuyệt vời của món bánh này đấy!

9 bí mật về chế độ ăn uống lành mạnh của người Trung Hoa xưa

Ẩm thực Trung Quốc hiện đại nổi tiếng với đồ ăn nhiều dầu mỡ, béo ngậy. Tuy nhiên, phiên bản này khác xa với thói quen ăn uống truyền thống củangười Trung Hoa cổ xưa.

Chuyên gia ẩm thực Trung Quốc Lorraine Clissold tin chắc rằng: “Cách ăn truyền thống của người Trung Quốc rất tốt cho sức khỏe, giúp chống lại bệnh tật và kéo dài tuổi thọ”. Dưới đây là một số bí mật về chế độ ăn uống truyền thống của người Trung Hoa xưa:

1. Ít thịt, nhiều rau

Trải qua hàng thế kỷ, do điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội, chế độ ăn truyền thống của người Trung Quốc chủ yếu xoay quanh các loại rau củ, gạo và đậu nành, trong khi thịt chỉ phụ. Chế độ ăn uống như vậy đã mang lại nhiều yếu tố tốt cho sức khỏe.

Theo nghiên cứu của Giáo sư Campbell – Giám đốc dự án hợp tác giữa Cornell – Trung Quốc – Oxford về Dinh dưỡng, Sức khỏe và Môi trường về thói quen ăn uống của cư dân tại 100 ngôi làng ở nông thôn Trung Quốc kể từ đầu những năm 1980, thịt chỉ chiếm 20% trong chế độ ăn của người Trung Quốc. Vì thế, bữa ăn truyền thống của họ giàu chất chống oxy hóa và chất dinh dưỡng có nguồn gốc thực vật.

Tại các nông thôn Trung Quốc, tỷ lệ người mắc các bệnh nan y như: ung thư vú, đại tràng, trực tràng nhỏ hơn rất nhiều so với Mỹ – nơi thực phẩm chủ yếu là thịt. Tỷ lệ người bị bệnh tiểu đường type 2 cũng không nhiều.

Vậy một bữa ăn Trung Quốc truyền thống bao gồm những gì? Một ngày mới thường bắt đầu với một bát cháo nấu từ gạo. Vào buổi trưa, có cơm rau, thêm một chút thịt để tăng hương vị. Bữa cơm tối sẽ có 4 món chính. Ít nhất một trong số đó là món rau xanh, cà chua hoặc khoai lang, còn lại là đậu phụ và một ít thịt heo hoặc bò.

Cách xào rau vừa chín tới của người Trung Quốc cũng giúp giữ lại các vitamin, chất xơ và khoáng chất. Đối với rau củ hấp, người đầu bếp cũng canh cho rau chín vừa đủ để không làm mất chất dinh dưỡng.

Xào rau là cách làm rất thông minh để kết hợp thịt với nhiều loại rau củ tốt cho sức khỏe như ớt chuông hay giá đỗ. Trong các món xào, thịt chỉ nên chiếm một tỉ lệ nhỏ.

Không chỉ với món rau xào, người Trung Hoa có thể thêm hoa quả vào sữa chua, thái cà rốt, hành tây, nấm hoặc đậu vào các loại nước sốt, hay đơn giản như lát thêm những lá rau xanh vào bánh mì, Sandwich để vừa bổ sung dinh dưỡng, vừa tạo hương vị cho món ăn.

Cuối mỗi bữa ăn, người Trung Quốc thường không thể thiếu hoa quả tươi. Hoa quả không chỉ chứa ít calo mà còn cung cấp nhiều chất xơ, axit folic, vitamin A và C, giúp chống lại nhiều loại bệnh.

2. Ăn thực phẩm theo mùa

Văn hóa Trung Hoa nhấn mạnh vào mối liên hệ giữa con người và môi trường với quan điểm: “Sống thuận theo tự nhiên”. Thực phẩm theo mùa được coi là cực kỳ lành mạnh cho cơ thể trong khi thực phẩm trái mùa lại có thể gây hại cho sức khỏe.

3. Thực phẩm được phân loại thành 5 vị

Người Trung Quốc phân loại thực phẩm thành 5 vị. Vị rất quan trọng đối với cả thực phẩm và thảo mộc Trung Quốc vì mỗi vị ảnh hưởng đến một cơ quan nội tạng nhất định. Năm vị là: ngọt, chua, đắng, mặn và chát hoặc cay nồng. Nếu bạn có xu hướng thưởng thức các loại thực phẩm ngọt và mặn thì bạn đã bỏ lỡ các lợi ích sức khỏe của thực phẩm đắng, chua và cay, bạn nên mở rộng thị hiếu của mình. Thực phẩm ngọt tác động lên dạ dày và lá lách, ví dụ rõ ràng là mật ong, đường và dưa hấu.

4. Năm bậc năng lượng của thực phẩm

Năng lượng của thực phẩm được phân loại thành: lạnh, mát, trung tính, ấm và nóng. Đây là một khía cạnh rất quan trọng của thực phẩm bởi vì chế độ ăn uống cân bằng sẽ khác nhau tùy theo thể trạng của mỗi người. Ví dụ, một người có thể trạng lạnh sẽ cần nhiều thức ăn nóng hơn. Nếu một người bị bệnh thấp khớp lạnh và cơn đau tồi tệ hơn vào những ngày lạnh thì nên cho người này ăn những món ăn nóng như súp làm từ thảo mộc Trung Quốc như gừng, ớt đỏ, tiêu xanh hoặc quế. Hiểu được năng lượng của thực phẩm để tạo ra một chế độ ăn uống cân bằng là rất điều quan trọng. Thông thường các loại thảo mộc có hiệu quả và tác dụng nhanh hơn so với thực phẩm thông thường và vì lý do này các loại thảo mộc thường được sử dụng trong ẩm thực Trung Hoa.

5. Canh, Súp – món ăn cung cấp dinh dưỡng mà không làm quá tải calo

Một cách tuyệt vời khác để cung cấp dinh dưỡng mà không làm quá tải calo là thường xuyên chọn Canh, Súp. Người Trung Hoa tránh các bữa ăn khô và thường chọn thêm phần thức ăn lỏng bổ dưỡng vào mỗi bữa ăn. Món Canh, Súp sẽ giúp họ kiểm soát cơn thèm ăn của mình.

6. Tuân thủ nghiêm ngặt thời gian ăn uống

Cơ thể con người đánh giá cao tính nhất quán và thói quen. Theo lẽ tự nhiên, cơ thể được “thiết kế” để ăn vào ban ngày và nghỉ ngơi vào ban đêm. Vì vậy, ngay cả trong văn hóa Trung Quốc hiện đại, giờ ăn cũng được tuân thủ nghiêm ngặt. Điều này cũng giúp đảm bảo bạn ăn các bữa ăn hợp lý, và không phải tiêu thụ thêm đồ ăn vặt chứa nhiều đường.

7. Không ăn quá nhiều

Bí quyết lớn nhất để giữ dáng thon gọn mà vẫn ăn ngon trong văn hóa Trung Quốc là không bao giờ ăn quá nhiều. Người Trung Quốc có xu hướng ăn đủ 3 bữa mỗi ngày và tránh ăn vặt. 

8. Cân bằng Âm – Dương

Triết lý Âm – Dương cho rằng mọi thứ trong vũ trụ này đều được hình thành từ hai yếu tố đối lập nhưng bổ trợ lẫn nhau. Mọi thứ là Âm đều có một thứ là Dương tương ứng, như đêm và ngày, lạnh và nóng.

Những thứ mang năng lượng Dương cao thường ấm, mạnh và sáng, trong khi các vật mang nhiều năng lượng Âm mát, mềm và tối hơn. Hai yếu tố này tồn tại trong mọi vật thể, không có thứ gì chỉ hoàn toàn là một nguồn năng lượng.

Một số thực phẩm được coi là có tính Âm, số khác có thuộc tính dương, một số lại có sự cân bằng hoàn hảo giữa của cả hai. Người Trung Hoa tin rằng việc duy trì đồng đều Âm và Dương trong cơ thể rất quan trọng. Điều này có thể được thực hiện qua ăn uống đúng cách.

Thực phẩm có tính Dương thường ngọt, cay và dậy mùi, với màu sắc ấm như đỏ hoặc cam. Chúng thường khô và có nguồn gốc từ đất, như khoai tây, đu đủ, ớt và thịt cừu. Trái lại, thực phẩm có tính Âm thường đắng hoặc mặn, có nhiều nước hơn, màu xanh hoặc màu lạnh. Chúng thường có nguồn gốc từ nước, ví dụ như dưa chuột, đậu phụ, sen và xì dầu.

Ngoài ra, các cách chế biến khác nhau cũng mang thuộc tính Âm hoặc Dương. Chiên và nướng được coi là Dương, trong khi luộc và hấp là Âm.

Theo y học cổ truyền Trung Quốc, tinh thần và thể chất của một người được quyết định bởi sự cân bằng Âm – Dương trong cơ thể. Quá nhiều Âm hoặc quá nhiều Dương cũng sẽ khiến cơ thể mất thăng bằng, dẫn tới các loại bệnh tật. Do đó, bạn cần duy trì chế độ ăn đủ Âm – Dương, ăn đúng thực phẩm vào đúng thời điểm trong năm. Chẳng hạn như khi bị cảm lạnh tức là yếu tố âm mạnh hơn, do đó bạn nên ăn nhiều món có tính Dương. Người mảnh đất này thường ăn nhiều món nước và mát vào những tháng mùa hè, đồng thời làm ấm cơ thể với những món thuộc tính Dương trong mùa đông.

Một bữa ăn Trung Quốc thường hướng đến sự cân bằng nhờ kết hợp mùi vị (ngọt, cay, chua, đắng, mặn), độ cứng mềm và phương pháp chế biến. Sự hòa trộn giữa rau, thịt và tinh bột rất quan trọng. Các món khô, như món xào cay, thường được ăn kèm cháo hoặc canh.

Một đầu bếp nơi này thậm chí còn chú ý đến sự hài hòa của màu sắc trong món ăn. Ví dụ, thịt cần được nấu kèm rau củ có màu sắc tương phản, như ớt chuông hay hành. Nhờ đó, mỗi bữa ăn của người nơi đây đều phong phú và cân bằng. Đây được đánh giá là một trong những nền ẩm thực tốt cho sức khỏe trên thế giới.

9. Trà xanh

Cuối cùng, bí quyết cho một chế độ ăn uống lành mạnh của người Trung Quốc cổ đại là uống nhiều trà xanh. Nó giúp loại bỏ độc tố, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác đói. Trà xanh còn chứa các chất chống oxy hóa giúp chống lại các gốc tự do có thể gây ung thư và bệnh tim.

Văn hóa ẩm thực Trung Hoa nói chung còn có rất nhiều điều thú vị đang chờ đón du khách đến khám phá. Vậy còn chần chờ gì nữa mà du khách không Book Tour Trung Quốc của chúng tôi ngay hôm nay để có được thật nhiều trải nghiệm đáng nhớ?

14 sự thật thú vị về ẩm thực Trung Quốc mà không phải ai cũng biết

Trung Quốc là một quốc gia có nền ẩm thực phổ biến bậc nhất thế giới. Có lẽ, điều khiến nền ẩm thực nước này được nhiều người yêu thích là bởi nét đặc sắc đến từ chính món ăn lẫn cách thưởng thức khác hẳn với ẩm thực phương Tây.

Và dưới đây là 14 sự thật về ẩm thực xứ Trung Hoa mà du khách có thể chưa biết:

1. Các trường phái trong Văn hóa ẩm thực Trung Hoa

Ở Trung Quốc, có 8 phong cách ẩm thực truyền thống góp phần làm nên sự phong phú và đặc sắc cho nền Văn hóa ẩm thực Trung Hoa đó là: Ẩm thực Sơn Đông, Ẩm thực Quảng Đông, Ẩm thực Hồ Nam, Ẩm thực Phúc Kiến, Ẩm thực Chiết Giang, Ẩm thực Giang Tô, Ẩm thực An Huy, và Ẩm thực Tứ Xuyên.

Sự hình thành của một trường phái có lịch sử lâu dài không thể tách rời với việc nấu ăn đặc sắc và độc đáo. Đồng thời, nó cũng chịu sự ảnh hưởng của địa dư, điều kiện khí hậu, đặc sản tài nguyên, thói quen ăn uống… Có người đã ví một cách nhân cách hóa về 8 trường phái món ăn này như sau: “Món ăn của Giang Tô, Chiết Giang có khác nào người đẹp; Giang Nam thanh tú; món ăn của Sơn Đông, An Huy là một trang nam nhi mộc mạc chất phác; món ăn của Quảng Đông, Phúc Kiến thì nhã nhặn như vị công tử phong lưu còn món ăn của Tứ Xuyên, Hồ Nam thì chẳng khác nào một vị danh sĩ tài ba”.

2. Sự khác biệt giữa ẩm thực Bắc – Nam

Miền Bắc Trung Quốc lạnh hơn, khô hơn, thích hợp để sản xuất lúa mì, vì vậy người miền Bắc thường xuyên ăn bánh bao, mì làm từ lúa mì và bánh hấp trong bữa ăn. Còn ở miền Nam, người ta chuộng gạo hơn do đó hầu như các bữa ăn họ đều ăn cơm.

3. Chú trọng đến bày trí và sắp xếp

Sự du nhập từ văn hóa phương Tây đã tạo nên nét cầu kỳ trong bài trí món ăn Trung Quốc. Không chỉ quan tâm đến hương và vị, các đầu bếp để mắt hơn đến “thị giác” món ăn, họ mong muốn gây ấn tượng với thực khách ngay từ vẻ ngoài bắt mắt của món ăn. Nhưng thực chất, người Trung Quốc ban đầu không quá đặt nặng việc bài trí cũng như hình thức món ăn và thậm chí có xu hướng đơn giản hóa. Họ thường đựng thức ăn vào một tô hoặc đĩa lớn rồi rắc thêm vài đoạn hành nhấn nhá bên trên. Món ăn càng đắt tiền là món ăn phải đạt đủ độ ngon về mùi vị, bỏ qua hình thức bề ngoài. Đặc biệt, họ cũng thích dùng các dụng cụ ăn uống đơn giản và gần như chỉ sử dụng đũa gắp trong hầu hết bữa ăn.

Để có một bàn ăn đạt tiêu chuẩn, người đầu bếp phải như một nghệ sĩ đích thực, từ cách nấu nướng đến trình bày phải thuyết phục được 5 giác quan của người thưởng thức, đó chính là: thị giác, khứu giác, vị giác, thính giác và cảm giác. Những món ăn với sự tận tâm và tỉ mỉ đưa thực khách đến một không gian mang đậm bản sắc dân tộc Trung Hoa, thể hiện sự khéo léo, cầu kỳ đến từng chi tiết.

4. Hương vị đa dạng nhất thế giới

Ẩm thực Trung Quốc mang 5 hương vị đặc trưng của những vùng miền riêng, đó là: mặn, cay, chua, ngọt và đắng. Mỗi món ăn là sự kết hợp hài hoà của tất cả những hương vị này không chỉ hấp dẫn mà còn tăng cường sức khoẻ, thậm chí còn điều trị bệnh, giúp phục hồi sau chấn thương.

* Vị cay

Vị cay là một trong năm hương vị có tính năng kích thích sự thèm ăn đồng thời giải gió và làm nóng cơ thể tốt và giảm bớt sự toát mồ hôi trộm, thúc đầy lưu thông khí và tuần hoàn máu.

Vị cay phổ biến ở miền Trung và miền Nam Trung Quốc bao gồm: Tứ Xuyên, Hồ Nam, Vân Nam và tỉnh Quảng Tây. Điều này được cho là do khí hậu ở những khu vực này có độ ẩm cao, khó làm khô mồ hôi toát ra. Vì vậy, ớt cay và tiêu thường có mặt trong các món ăn ở đây được cho là để làm khô và nóng cơ thể, tăng sức khoẻ và sự thoải mái.

* Vị mặn

Vị mặn có vai trò quan trọng trong ẩm thực, có tác dụng phòng ngừa bệnh, có lợi cho sức khoẻ. Vị mặn giúp giải toả trì trệ của cơ thể. 

Hầu hết muối sử dụng cho món ăn ở Trung Quốc là muối biển ở các khu vực ven biển, vì vậy người dân ở các khu vực này có xu hướng cho nhiều muối hơn mỗi khi nấu ăn vì nó có giá rẻ hơn.

Người dân ở miền Bắc Trung Quốc thưởng thích món ăn mặn, đặc biệt là rau muối. Do miền Bắc có khí hậu khắc nghiệt, mùa đông rất lạnh, không có rau tươi sẵn vào mùa đông. Vì vậy, ở miền Bắc cách để bảo quản rau lâu nhất là món rau muối để có rau ăn trong mùa đông. Ngày nay, mặc dù vào mùa đông vẫn có nhiều loại rau tươi vận chuyển đến bán ở miền Bắc nhưng rau muối vẫn được người dân ở đây ưa chuộng, ăn vào bữa sáng với cháo.

* Vị ngọt

Theo y học cổ truyền Trung Quốc, vị ngọt có tác dụng làm săn chắc cơ thể, làm giảm bớt bệnh tật và cải thiện tâm trạng con người. Vị ngọt trong ẩm thực Trung Quốc có nguyên liệu từ đường, mật ong và nhiều nguyên liệu khác giúp tăng cường hương vị không chỉ ngọt mà làm món ăn có vị dịu nhẹ.

Ẩm thực miền Đông Trung Quốc có vị ngọt chiếm ưu thế gồm Phúc Kiến, Chiết Giang, Giang Tô, An Huy và tỉnh Quảng Đông. Người dân ở đây tin rằng, ăn những món ăn có hương vị ngọt dịu nhẹ nhiều sẽ giúp cho cơ thể gọn gàng hơn.

* Vị chua

Vị chua trong món ăn có tính năng giúp cho tâm trí con người được thư thái hơn, tốt cho tiêu hoá và giúp hoà tan canxi trong thực phẩm đồng thời kích thích sự thèm ăn. Theo y học cổ truyền Trung Quốc, vị chua giúp co ruột, ngăn chặn tiêu chảy, thúc đẩy sự tiết nước bọt và làm dịu cơn khát.

Vị chua là hương vị phổ biến trong ẩm thực miền Nam Trung Quốc, đặc biệt ở các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Tây, Quý Châu và Vân Nam. Vùng dân tộc ít người ở đây nghèo nàn, vì vậy họ muốn giữ thức ăn lâu hơn bằng cách cho nhiều vị chua. Món ăn nổi bật là canh cá chua ở Quý Châu.

Những người ở tỉnh Sơn Tây rất ưa chuộng giấm trong mỗi bữa ăn. Hầu như ăn món gì họ cũng cho thêm giấm vì vậy mà thiếu giấm đối với họ là bữa ăn chưa trọn vẹn, chưa đủ độ ngon hấp dẫn.

* Vị đắng

Vị đắng sử dụng trong ẩm thực Trung Quốc, nhưng được dùng hoà trộn với các hương vị khác. Vị đắng nhẹ làm cho món ăn tươi ngon hơn. Nói chung, món ăn có vị đắng thường dùng để chữa bệnh.

Cũng giống như các quốc gia khác, ẩm thực ở Trung Quốc cũng có cách nấu, hương vị khác nhau giữa các vùng. Thông thường, mỗi vùng có 1 hoặc hai trong số 5 hương vị nổi trội hơn. Sở thích hương vị của người dân mỗi vùng miền quyết định do vị trí địa lý, khí hậu, nghề nghiệp, văn hoá và lịch sử.

5. Người Trung Quốc dành tình yêu lớn hơn cho bột mì

dac-san-mi-kho-nong-vu-han-mon-an-gay-nghien-bac-nhat-trung-quoc

Dù gạo được xem là lương thực chính yếu trong các món ăn của Trung Quốc và giữ vị trí lớn trong các bữa ăn nhưng thực chất người Hoa lại dành tình yêu lớn hơn cho bột mì – thứ nguyên liệu làm ra các món mì sợi, bánh bao và sủi cảo trứ danh.

6. Người Trung Quốc thích ăn những món chiên xào

Bánh quẩy, bánh kếp, cơm chiên Dương Châu, Chow Mein (mì xào), vịt quay,… là những món ăn nổi tiếng của Trung Quốc và khiến chúng ta nghĩ rằng đây là quốc gia của nền ẩm thực nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên, Trung Quốc là cái nôi của đa trường phái ẩm thực, trừ vùng Quảng Đông thiên về các món chiên, rán phức tạp và cầu kỳ thì đa số các vùng còn lại đều có xu hướng thưởng những món thanh đạm và áp dụng các phương thức ninh, hầm, hấp là chính.

7. Người Trung Quốc ăn tất cả những “thứ” có thể di chuyển

Khách nước ngoài khi đến đây thường bị sốc trước những gì người Trung Quốc ăn. Nhiều món ăn khiến người ta cảm thấy kỳ lạ hoặc sợ hãi, như: côn trùng, bọ cạp, rắn, rết, chuột, gián, nội tạng động vật,…

Tuy nhìn vào rất đáng sợ, nhưng những loại côn trùng này khi được chế biến đúng cách sẽ mang lại nhiều dinh dưỡng và rất tốt cho sức khỏe của người thưởng thức nó.

8. Các loại trái cây và rau củ còn được sử dụng nhiều hơn cả thịt

Người Trung Quốc rất thích ăn trái cây và rau xanh, chính vì vậy chỉ cần dạo quanh một khu chợ bất kỳ ở đất nước tỷ dân này, du khách sẽ thấy phần lớn là các sạp bán đủ các loại rau, củ, quả khác nhau. Ở đây còn có những loại rau mà có thể du khách chưa từng biết đến, thậm chí còn không thể dịch chúng ra thành một cái tên cụ thể.

9. Nói không với các loại thực phẩm đông lạnh

Tất nhiên du khách vẫn sẽ tìm thấy các loại thực phẩm đông lạnh ở đất nước này nhưng người Trung Hoa luôn ưu tiên các thực phẩm tươi được cung cấp mỗi ngày.

10. Tên các món ăn đôi khi chỉ là cú lừa

Chuyện tên các món ăn chẳng liên quan đến nguyên liệu tạo nên chúng là điều hết sức bình thường ở đây. Chẳng hạn như món “kiến leo cây” thực chất là bún xào với thịt heo bằm, hay “gà đồng” khi được mang lên hóa ra lại là một món từ ếch.

11. Sử dụng đến 45 triệu đôi đũa mỗi năm

Điều này hoàn toàn dễ hiểu ở đất nước tỷ dân này. Cũng giống như Việt Nam, người Trung Quốc không dùng dao dĩa mà dùng đũa được làm từ gỗ hoặc tre.

12. Bàn xoay

Nếu đã quen với bàn tiệc hình chữ nhật thì đến Trung Quốc, hầu hết khách du lịch đều tỏ ra khá thích thú với bàn xoay. Thức ăn sẽ được đặt hết trên mặt bàn được thiết kế có trục xoay, muốn ăn món nào thực khách chỉ cần xoay nhẹ để món đó “chạy” về phía mình, thế là xong.

13. Nhân vật quan trọng thường ngồi ở đầu bàn

Đối với bàn ăn dài thì khách quý hoặc người có địa vị cao thường ngồi ở đầu bàn. Các món ăn chế biến từ cá, gà, vịt sẽ được đặt theo hướng quay đầu về người này.

14. Uống nhiều trà

Được xếp hạng trong những quốc gia uống nhiều rượu nhất thế giới nhưng ít ai biết người Trung Quốc lại có sở thích dùng trà nhiều hơn trong đời sống hàng ngày. Trà trở thành thứ không thể thiếu trên bàn ăn, nó đóng vai trò quan trọng trong văn hóa và đời sống ẩm thực của người dân Trung Hoa. Trà được dùng trong suốt bữa ăn nhằm cân bằng lại khẩu vị mỗi khi chuyển sang một món mới. Đặc biệt, thay vì mời rượu trong những buổi gặp mặt, người Trung Quốc thường dùng tiệc trà để tiếp đãi khách quý.

Ẩm thực Trung Hoa được coi là ẩm thực mang đậm nét Phương Đông. Đến với thế giới ẩm thực Trung Hoa là đến với những món ăn truyền thống từ mọi miền đất nước của họ. Cũng chính bởi vậy, không chỉ người Trung Quốc mà ngay cả những thực khách nước ngoài khi có cơ hội du lịch Trung Quốc luôn dành thời gian để được trải nghiệm những đặc sản vùng miền.