9 loại nước sốt – “linh hồn” của ẩm thực Trung Hoa

Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn với nền ẩm thực vô cùng phong phú. Nơi đây có rất nhiều món ăn ngon đã làm hài lòng du khách mỗi bữa ăn. Các món ăn này sở dĩ cuốn hút du khách cũng bởi được nêm nếm hoặc dùng kèm với các loại nước sốt thơm ngon.

Một bữa ăn “thô” – nghĩa là chỉ có thức ăn mà không có bất kì loại sốt hoặc nước chấm nào ăn kèm – sẽ có mùi vị món ăn giảm hẳn độ ngon. Hẳn ai trong chúng ta cũng từng xuýt xoa, gắp không ngưng đũa khi dùng các món ăn có vị sốt hấp dẫn. Có thể nói, nước sốt là linh hồn của các món ăn giúp kích thích vị giác của thực khách một cách tinh tế, khiến người dùng đắm chìm trong hương vị của món ăn.

Có thể nói, nước sốt là linh hồn của các món ăn, giúp món ăn vừa đậm đà lại vừa bắt mắt. Nước sốt khá đa dụng. Bên cạnh công dụng thổi bùng hương vị món xào, nước sốt còn dùng để trộn với mì ăn ngay hoặc chấm Dimsum thay thế nước tương đều để lại hậu vị đặc biệt.

Nói về sốt tại châu Á, nền ẩm thực Trung Hoa gần như được xếp lên hàng đầu vì sự phối hợp đầy sáng tạo các nguyên liệu với nhau để chế biến ra rất nhiều loại sốt làm phong phú món ăn. Trong số đó, 13 vị sốt tiêu biểu được ưa chuộng hiện nay chính là: Xì dầu, Sốt sa tế, Sốt tiêu đen, Sốt dầu mè, Sốt dầu hàu, Sốt tương đen, Sốt mận, Sốt XO, và Sốt Jim Bang.

Xì dầu

Xì dầu hay còn gọi là nước tương được bắt nguồn từ phương pháp ủ lên men truyền thống của Trung Quốc từ nhiều năm về trước. Nếu du khách có xem bộ phim “Bão táp gia tộc” của TVB – một bộ phim nói về cách nấu xì dầu của Trung Quốc thời xưa thì du khách sẽ hình dung được sự công phu của mỗi lu ủ xì dầu.

Với người Hoa, xì dầu không chỉ được sử dụng trong các món ăn nấu chín mà còn được dùng để tạo hương vị thơm ngon cho thực phẩm tươi sống. Tại đa số các nhà hàng Trung Hoa đều dùng xì dầu thay cho gia vị khi chế biến món cơm rang giúp món cơm tỏa mùi thơm đặc trưng và trở nên vô cùng hấp dẫn. Một bí quyết trong phong cách nấu ăn của người Hoa là họ thường dùng xì dầu nhạt để tạo hương vị và xì dầu đậm để tạo màu cho món ăn.

Sốt sa tế

Trung hoa vốn nổi tiếng đặc sản ớt, đây cũng chính là lý do mà sốt sa tế được mệnh danh là “linh hồn” của ẩm thực Trung Hoa. Vị cay ấm nóng của sốt sa tế khiến người dùng cảm thấy khoan khoái khi thưởng thức bữa ăn, đặc biệt là vào những ngày thời tiết se lạnh.

Làm từ ớt và muối, với tỏi và gia vị khác, người Hoa có thể dùng loại sốt này để tẩm ướp tất cả các món thịt, cá để tăng thêm hương vị cay nồng cho món ăn. Bởi vậy, sốt sa tế rất kích thích vị giác.

Sốt tiêu đen

Vừa nồng vị, vừa ấm nóng – sốt tiêu đen được xếp vào danh sách top 3 loại sốt được yêu thích nhất hiện nay. Khác với sốt sa tế, vị cay the nhè nhẹ của sốt tiêu đen khiến người dùng cảm thấy khoan khoái khi thưởng thức bữa ăn. Khi dùng bữa, người ăn dù có thưởng thức món nhiều dầu mỡ cũng không thấy ngấy vì có vị tiêu điều tiết hương vị ở mức vừa đủ.

Sốt tiêu đen the nồng không ngừng kích thích vị giác vì chứa nhiều gia vị giúp “dậy mùi” món ăn: tiêu đen, bơ lạt, hành tím, dầu hào thượng hạng.

Sốt dầu mè

Chỉ cần một lượng nhỏ “dầu bóng tối” này cũng đủ khiến món ăn trở nên hấp dẫn hơn với mùi hương đầy mê hoặc. Sốt dầu mè được làm từ hạt mè rang rồi ép lấy dầu.

Trong ẩm thực Trung Hoa, dầu mè thường để thêm hương vị cho nước sốt, nước chấm và các món nấu chín. Tuy vậy, dầu mè nói chung không được sử dụng như một loại dầu ăn, vì hương vị mạnh hơn các loại dầu khác như dầu đậu nành, dầu đậu phộng, khi chiên xào bằng dầu mè sẽ làm át mùi của những nguyên liệu khác.

Sốt dầu hàu

Dầu hàu là một loại nước sốt sền sệt màu nâu, có vị ngọt, ban đầu được chiết xuất từ những con hàu nhưng ngày nay được làm theo kiểu công nghiệp với các nguyên liệu khác như muối, đường, nước, chất điều hương vị, hương hàu tổng hợp… Dầu hàu có công dụng chính là làm gia vị để chế biến món ăn, giúp món ăn tăng hương, tăng vị và trở nên hấp dẫn hơn.

Dầu hàu ra đời từ năm 1888 ở Quảng Đông, do một người tên là Lee Kam Sheung làm ra sau khi người này vô tình để quên một nồi hàu nấu chín trong nước muối. Lee Kam Sheung thấy rằng mặc dù nồi hàu có mùi khét nhưng hương vị lên men lại rất đặc biệt. Sau này, Lee thành lập công ty chuyên sản xuất dầu hào và nước sốt gia vị, trở thành doanh nhân và phát triển thương hiệu ra toàn thế giới, chính vì vậy dầu hào mới phổ biến như hiện nay.

Sốt tương đen

Sốt tương đen hay Hoisin là tên gọi để chỉ loại sốt có màu nâu sậm, hơi quánh đặc, vị ngọt nhẹ và cay the. Loại nước sốt này được làm từ nước, đường, đậu tương, giấm trắng, gạo, muối ăn, bột mì, tỏi và ớt, cùng một số chất tạo màu và chất bảo quản. Tuy tên trong tiếng Trung của tương đen là “hải tiên tương” nghĩa là “nước tương cá biển”, nhưng trong thành phần của tương đen không có hải sản. Trong ẩm thực Trung Hoa, tương đen được dùng cho các món vịt quay Bắc Kinh, nem rán, và xá xíu. 

Sốt mận

Sốt mận có lẽ là món sốt độc đáo nhất trong số những loại vừa kể trên. Ở Trung Quốc, nước sốt mận với vị ngọt và chua được sử dụng trong các công thức nấu ăn hoặc làm sốt chấm đều ngon.

Sốt XO

Sốt XO được biết đến là một loại tương sò điệp, thơm ngậy vị hải sản. Tên gọi XO có nguồn gốc từ một loại rượu lâu năm được người dân Hồng Kông sử dụng trong các bữa ăn, tiệc liên hoan. Người Hồng Kông cũng quen dùng từ XO để chỉ chất lượng cao, xa xỉ, thượng hạng. Sốt XO được làm từ các loại nguyên liệu thượng hạng như: sò điệp, thịt heo muối, giăm bông thượng hạng, cá muối nguyên con, dầu nành, dầu ớt, dầu mè.

Sốt Jim Bang

Sốt Jim Bang là một trong những loại sốt nổi tiếng nhất Trung Hoa, xuất hiện trong nhiều món ăn, đặc biệt là hải sản. Hương vị đậm đà của nước sốt hòa quyện vào từng thớ thịt, làm tăng thêm vị ngọt và tươi của hải sản, khiến cho thực khách không thể cưỡng lại.

9 loại nước sốt kể trên đều có nhiều thú vị mang hơi hướng ẩm thực Trung Hoa rõ rệt. Nó không chỉ ngon đối với người dân địa phương mà ngày nay đã tiến ra ngoài biên giới để chinh phục những thực khách quốc tế. Nếu có dịp du lịch Trung Quốc, du khách đừng quên tìm mua những loại nước sốt để các món ăn thêm thơm ngon nhé!