Trong lịch sử phong kiến hàng ngàn năm của Trung Hoa, Lưu Bang và Chu Nguyên Chương được đánh giá là hai ông vua “vong ơn bội nghĩa” nhất.
Lưu Bang quyết diệt trừ bằng được “chiến thần” Hàn Tín
Lưu Bang diệt trừ chư hầu, trở thành Hoàng đế khai quốc nhà Hán là nhờ công lớn của “chiến thần” Hàn Tín, nhưng đến cuối cùng, Hán Cao Tổ đã “vong ơn bội nghĩa” quyết diệt trừ Hàn Tín bằng được.
Hàn Tín (229-196 TCN) nổi tiếng là “chiến thần” bách chiến bách thắng trong thời Hán – Sở tranh hùng sau khi Tần Thủy Hoàng qua đời. Theo sử sách, Hàn Tín mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Ông sống cuộc đời cực khổ, có những hôm không câu được cá không có gì ăn. Khi mẹ mất, vì muốn xây cất cho mẹ ngôi mộ ở nơi đẹp đẽ trên núi cao mà bán cả nhà cửa, xách kiếm đi lang thang ngoài chợ.
Năm 209 TCN, khởi nghĩa chống nhà Tần bùng nổ. Cuộc đời Hàn Tín bước sang một trang mới khi ông gia nhập nghĩa quân do Hạng Lương và cháu là Hạng Vũ đứng đầu. Nhưng không được Hạng Vũ trọng dụng, ông chuyển sang đầu quân cho Hán vương Lưu Bang, lúc bấy giờ cạnh tranh quyền lực quyết liệt với Sở Bá Vương Hạng Vũ. Nhờ mối quan hệ với Tướng quốc nhà Hán là Tiêu Hà, Hàn Tín cuối cùng cũng được trọng dụng và được Lưu Bang phong làm Tướng quân.
Hàn Tín lên đàn nhận phong tướng xong bèn phân tích cho Hán vương về những thế mạnh, yếu của Hạng Vũ và cách thức đánh bại Sở, đối thủ lớn nhất lúc bấy giờ của nhà Hán. Lưu Bang kể từ đó bắt đầu xem trọng Hàn Tín.
Trong vòng 10 năm kể từ khi được Lưu Bang tin dùng, Hàn Tín đích thân đem quân chinh chiến, gặt hái hết thành công này đến thành công khác. Năm 206 TCN, ông dẫn quân bình định Tam Tần, do các vua chư hầu Chương Hàm (Ung vương), Tư Mã Hân (Tắc vương) và Đổng Ế (Địch vương) nắm quyền.
Đội quân do Hàn Tín chỉ huy đánh đâu thắng đó, ông chinh phạt nước Hàn, diệt Ngụy, lấy Triệu, thu phục nước Yên, chiếm nước Tề và tiến đến kẻ thù lớn nhất là Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ.
Năm 202 TCN, Lưu Bang theo kế của Trương Lương, bội ước mang quân đánh úp Hạng Vũ nhưng đại bại. Lúc này, Lưu Bang mới nhờ cậy đến Hàn Tín và Bành Việt mang quân đến tiếp viện. Nhờ Hán Tín ra tay mà quân Hán mới vây chặt được Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ ở Cai Hạ, Trung Quốc, kết liễu đối thủ lớn nhất đời Lưu Bang.
Sau những chiến tích vang dội lẫy lừng, Hàn Tín được Lưu Bang sắc phong làm Tề vương, sau lại được thăng làm Sở vương, nắm quyền bá chủ một vùng. Thế nhưng, việc phong vương cho Hàn Tín của Lưu Bang cũng nhằm chủ đích muốn đẩy Hàn Tín rời kinh đô và giảm tầm ảnh hưởng của “chiến thần” này trong triều.
Năm thứ hai Hàn Tín lên làm Sở vương, có người đã dâng tấu cáo buộc Hàn Tín mưu phản. Bản thân Lưu Bang cũng hiểu rõ đó là lời vu cáo vô căn cứ, nhưng vẫn nhân cơ hội này để hạ bệ Hàn Tín.
Khi có người bẩm báo Hàn Tín mưu phản, các quan trên triều đều vô cùng phẫn nộ. Lưu Bang chưa tỏ thái độ ngay, kín đáo hỏi ý kiến Trần Bình. Trần Bình có hỏi: “Quân của bệ hạ có tinh nhuệ hơn quân của Hàn Tín không?”. Lưu Bang trả lời: “Không sánh kịp”. Trần Bình lại hỏi tiếp: “Tướng của bệ hạ có mạnh hơn tướng của Hàn Tín không?”. Lưu Bang lại trả lời: “Sao sánh bằng!”
Tới lúc này, Trần Bình mới nói: “Quân không tinh bằng quân hắn, tướng không giỏi hơn tướng hắn, lại muốn đem quân đi đánh, chẳng khác nào cố ép hắn phải làm phản”. Lưu Bang nghĩ cũng xuôi nên lên kế hoạch bắt Hàn Tín. Khi ấy, Lưu Bang lấy danh nghĩa thiên tử đi tuần, xuống gần nước Sở ở phía Nam. Hàn Tín không biết ứng phó như thế nào, bởi không biết Lưu Bang muốn bắt mình hay không.
Để tỏ lòng trung thành, Hàn Tín bèn lấy đầu người bạn cũ Chung Ly Muội nộp cho Lưu Bang. Bởi Lưu Bang thuở xưa rất căm ghét Chung Ly Muội khi người này còn là tướng dưới quyền Hạng Vũ. Nhưng ngay sau đó, Hàn Tín lập tức bị bắt, đem giải về kinh thành. Hàn Tín vì không phục, nhưng chỉ biết than trời: “Thỏ chết thì giết chó, chim hết thì bẻ cung, diệt xong địch thì công thần phải chết”.
Nhưng, Lưu Bang cũng không vội vàng giết Hàn Tín ngay, Hán Cao Tổ chỉ nhân cơ hội này khiến Hàn Tín mất đi thanh danh “khai quốc công thần”. Sau này, mặc dù cũng được phóng thích, nhưng Hàn Tín bị giáng chức làm “Hoài Âm Hầu”. Theo tước vị, dưới Vương là Công và sau đó mới đến Hầu. Điều này khiến ông vô cùng căm phẫn.
Năm 200 TCN, viên tướng Trần Hy được cử đến trấn thủ Cự Lộc ở tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. Trước khi lên đường, Trần Hy có tới chào từ biệt Hàn Tín. Hàn Tín nói: “Nếu ngươi đi đến đó, ắt sẽ có người cáo ngươi mưu phản, trước sau sẽ bị giáng họa”. Không rõ vì câu nói này của Hàn Tín hay không mà Trần Hy làm phản thật. Lúc này đích thân Hán Cao Tổ dẫn quân đi dẹp loạn, để Thái tử Lưu Doanh ở lại trấn thủ kinh thành.
Năm 196 TCN, Lưu Bang ngự giá thân chinh, Hàn Tín cáo bệnh không theo, còn cho người mang thư đến chỗ Trần Hy, hẹn sẽ làm nội ứng tại kinh thành, theo sử sách chép lại. Sự việc bại lộ, Lã hậu cùng Tiêu Hà nhân cớ này trừ khử Hàn Tín. Lã hậu phao tin biên ải đại thắng, Trần Hy bị diệt, mời quần thần vào cung mở tiệc ăn mừng. Hàn Tín vì chột dạ nên định cáo bệnh, nhưng không qua mắt được Lã hậu. Hàn Tín vừa vào cung đã bị bắt sống và bị xử tử ở cung Trường Lạc. Ba đời nhà họ Hàn cũng bị xử tội chu di.
Tuy nhiên, cái chết của Hàn Tín được các nhà nghiên cứu lịch sử Trung Quốc ngày nay kết luận rằng, đây là một sự sắp xếp có chủ ý của vợ chồng Lưu Bang – Lữ Trĩ. Vì công lao, tài năng của Hàn Tín quá lớn khiến cho Lưu Bang không bao giờ yên tâm và buộc phải tìm cách trừ khử. Và việc ông bị kết tội câu kết với phản thần Trần Hy làm nội gián thực ra chỉ là sự vu cáo. Thực tế, Hàn Tín không hề có âm mưu làm phản. Nếu muốn làm phản, Hàn Tín có nhiều cơ hội kể từ khi còn là Sở Vương, cho đến lúc giết Chung Ly Muội để chứng tỏ lòng trung thành. Đến cuối cùng, Hàn Tín mà có ý làm phản thì chắc hẳn sẽ không dám theo Tiêu Hà vào cung để cho Lã hậu bắt chém.
Không phải một mình Hàn Tín là nạn nhân của Lưu Bang, mà hàng loạt các khai quốc công thân khác, những người được phong vương rồi cũng bị phế truất để thay bằng các hoàng tử nhà họ Lưu.
Thế mới thấy, Lưu Bang là một ông vua “vong ơn bội nghĩa” thế nào!
Chu Nguyên Chương giết bạn vào sinh ra tử
Sau Lưu Bang, Chu Nguyên Chương cũng được đánh giá là một điển hình trong số những Hoàng đế khai quốc giết công thần, dù công trạng của ông đối với xã tắc Minh triều khi đó là không thể phủ nhận. Trước khi truyền ngôi cho Thái tử, Chu Nguyên Chương đã ra tay “dọn đường”, “tắm máu” công thần – những người anh em đã đồng cam cộng khổ với mình như: Hồ Duy Dung, Lam Ngọc,…
Vào năm Hồng Vũ thứ 5, khi vương triều Đại Minh về cơ bản đã thái bình, cả nước đón chờ một thời đại trị vì mới. Nhưng, theo cùng sự phát triển của đất nước, Chu Nguyên Chương đã nhanh chóng nhận ra được rằng, kẻ địch từ bên ngoài tuy đã bị tiêu diệt nhưng kẻ thù bên trong lại vẫn đang đe dọa đến chính quyền của ông.
Ông cho rằng, thù trong này không ai khác mà chính là những chiến hữu đã sát cánh bên ông, cùng ông đoạt thiên hạ, bởi vì những người này cậy vào việc bản thân có chiến công, có quan hệ nên đã lộng quyền, làm xằng bậy khắp nơi, phá vỡ luật pháp, thậm chí còn dám câu kết đảng phái, mưu đoạt lợi ích riêng. Chính vì thế, bắt đầu từ năm Hồng Vũ thứ 13, Chu Nguyên Chương đã lên kế hoạch để tiêu diệt công thần khai quốc. Cũng chính vào năm ấy, vụ án Hồ Duy Dung chấn động thiên hạ xảy ra, kéo theo hơn 15.000 quan viên có liên quan, phần lớn trong số đó đều bị xử tội chết.
Đến năm Hồng Vũ thứ 23, Chu Nguyên Chương ra tay với Thái sư Lý Thiện Trường, những người từng một thời là rường cột quốc gia lần lượt bị ép chết.
Song sự việc vẫn chưa kết thúc tại đó, đến năm Hồng Vũ thứ 26 (1393), Cẩm Y Vệ báo cáo phát hiện Lam Ngọc tạo phản, cho nên vụ án Lam Ngọc đáng sợ lại tiếp diễn. Chu Nguyên Chương lên kế hoạch tiêu diệt Thống binh Đại tướng. Theo sách sử ghi chép, chỉ trong vòng 3 ngày ngắn ngủi, số người liên quan đến vụ án đã lên tới 25.000 người. Những người liên quan trong đó phần lớn là quan viên cao cấp cùng quý tộc, tất cả họ đều bị xử lưu đày hoặc chém đầu.
Theo ghi chép, 3 năm sau khi xảy ra vụ án Lam Ngọc, sau khi Tống Quốc công Phùng Thắng bị xử tử, các thế lực quân sự của Đại Minh đều bị chặt đứt, đến khi nhìn lại, võ tướng đều đã là những gương mặt mới, còn các vị danh tướng hầu như đã chẳng còn lại một ai.
Từ hai trường hợp trừ khử công thần chấn động trong lịch sử Trung Hoa này, có thể dễ dàng nhận thấy, những người có công lao quá lớn, danh tiếng quá cao đa phần đều sẽ gặp nguy hiểm.
Khi Hoàng đế đăng cơ, thù trong giặc ngoài đều được dẹp yên cũng là lúc các ông hoàng tính đến chuyện đề phòng cảnh giác và mối họa sẽ được dịch chuyển sang những công thần có công lớn trong triều. Họ đều lo sợ rằng một ngày nào đó chính các công thần này sẽ uy hiếp đến ngai vàng của họ hoặc con cháu họ. Để ổn định giang sơn xã tắc, bảo vệ ngôi báu cho bản thân và dòng tộc, các công thần tự nhiên trở thành cái gai trong mắt vua. Có lẽ đây chính là lý do mà Lưu Bang đã giết Hàn Tín và Chu Nguyên Chương giết Hồ Duy Dung cùng vô số công thần khác.
Trung Hoa nổi tiếng với chiều dài lịch sử nhiều biến cố cùng những triều đại thay phiên nhau và những câu chuyện thâm cung bí sử ít người biết đến. Chính những câu chuyện về lịch sử lại trở thành “liều thuốc” kích thích bất kỳ khách du lịch nước ngoài nào. Nếu du khách yêu thích lịch sử Trung Hoa và muốn tự mình khám phá nhiều điều thú vị hơn thì hãy thực hiện ngay một chuyến du lịch Trung Quốc nhé!
