Du lịch Trung Quốc, “ngây ngất” trong hương vị men nồng của các loại hảo tửu

Từ hàng ngàn năm nay, rượu đã trở thành loại thức uống quan trọng trong đời sống của người dân Trung Quốc. Rượu được dùng để thờ cúng, chữa bệnh hay thưởng thức hàng ngày. Rượu của Trung Quốc có rất nhiều loại khác nhau, mỗi loại rượu có bề dày lịch sử và hương vị riêng.

Rượu Mao Đài

Rượu Mao Đài chính hiệu được làm ra tại trấn Mao Đài, cách trung tâm huyện Nhân Hoài, tỉnh Quý Châu 13km về phía Tây Bắc. Nơi đây có con sông Xích Thủy với dòng nước trong vắt suốt 4 mùa từ trong hang núi chảy qua. Rượu Mao Đài được sản xuất trực tiếp từ nước sông Xích Thủy và chính nó đã làm thành hương vị tự nhiên độc nhất vô nhị của loại rượu này.

Rượu Mao Đài là rượu chưng cất từ cao lương lên men. Rượu này có đặc trưng là trong vắt, không màu, có mùi thơm đặc trưng và có độ cồn cao (truyền thống là 65%, song gần đây có nhiều loại Mao Đài chỉ từ 35 đến 47%).

Rượu Mao Đài được công nhận là “thực phẩm xanh”, “thực phẩm hữu cơ” và được xếp hạng sản phẩm quốc gia toàn Trung Quốc. Qua nghiên cứu, phân tích trong thời gian dài, người ta đã tìm ra: trong rượu Mao Đài, ngoài rượu tinh khiết và nước ra, còn có rất nhiều chất có lợi cho sức khỏe, nó được bắt nguồn từ những yếu tố như: Công nghệ độc đáo; có các chất khó bay hơi nhiều; có độ toan cao gấp 3-4 lần các loại rượu trắng khác; sự có mặt của nhiều hợp chất phenol trong rượu Mao Đài; độ cồn tinh khiết trong rượu Mao Đài là khoa học và hợp lý; rượu Mao Đài để lên men tự nhiên, không cho phép thêm thắt bất kỳ hương vị hay hương liệu nào, cũng không cho thêm chất điều chỉnh độ rượu nào; trong rượu Mao Đài có SOD có thể thúc đẩy sự sản sinh lượng lớn các anbumin.

Rượu Mao Đài là thần bí, hương thơm của nó làm say đắm lòng người, phong cách của nó khuynh đảo bao người, công hiệu của nó làm người đời ca ngợi. Uống một lượng rượu Mao Đài vừa độ làm người ta khỏe lên. Và, đã từ rất lâu, rượu Mao Đài trở thành đặc sản nổi tiếng của Trung Quốc. Đã có nhiều khách du lịch nước ngoài có dịp du lịch Trung Quốc mong muốn được một lần thưởng thức chén rượu Mao Đài làm say đắm lòng người và không quên mua về làm quà tặng người thân.

Rượu Nữ Nhi Hồng

Rượu Nữ Nhi Hồng có nguồn gốc từ vùng đất Giang Nam là một trong những loại rượu cổ truyền hàng đầu Trung Quốc, còn có cái tên khác đầy quyền quý là “Hoàng Tửu Triệu Hưng”.

Xếp ngang hàng với rượu Mao Đài Quý Châu hay Ngũ Lương Dịch, sau khi được ngâm ủ thêm mười mấy năm, Hoàng Tửu Triệu Hưng lúc này mới trở thành Nữ Nhi Hồng, được sử dụng như của hồi môn khi con gái đi lấy chồng. Cũng vì tượng trưng cho sự trinh trắng của người thiếu nữ và có cách pha chế đầy kỳ công, nên Nữ Nhi Hồng “hàng xịn” chỉ được sử dụng trong những dịp đặc biệt và rất rất khan hiếm.

Rượu Hoàng Tửu Triệu Hưng có lịch sử từ rất lâu đời, là một trong những loại rượu ngon nổi tiếng. Nguyên liệu để chế biến loại rượu này chính là gạo nếp, và nước suối có vị ngọt tinh khiết mà tạo thành. Khi chế biến xong có sắc màu hơi vàng, hương thơm nồng. Muốn ủ được loại Hoàng Tửu ngon thì cần phải ủ trong một một cái hũ làm từ gốm, sau đó dùng bùn trát lên đậy chặt hũ lại.

Các hũ rượu này sẽ được chôn dưới đất khoảng từ 3-5 năm, nhiều nhất là khoảng từ 10-20 năm, cho nên loại rượu này còn được gọi bằng một cái tên khác là “Lão Tửu”. Hoàng Tửu có một số loại rượu ngon nữa như: rượu cơm, hoa điều tửu, trang nguyên hồng tửu, hay tuyết hương tửu… Người ta gọi là rượu cơm là bởi vì trong qua trình lên men, người chế biến rượu cho thêm một số lượng gạo nếp tương đối nhiều nên mới có cái tên như vậy. Nó là loại rượu ngon nhất của Hoàng Tửu Triệu Hưng.

Rượu Đồ Tô

Trong mỗi dịp Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc có rất nhiều thức uống được yêu thích, trong đó đặc biệt nhất có lẽ chính là rượu Đồ Tô. Đây là một loại rượu trắng thường được cất giữ trong những chiếc bình làm bằng gốm sứ.

Công thức pha chế rượu Đồ Tô: Xích mộc quế (lõi) 7 tiền 5 phân, Phòng phong 1 lạng, Bát tiết 5 tiền, Thục tiêu, Cát cánh, Đại hoàng mỗi thứ 5 tiền 7 phân, Ô đầu 2 tiền 5 phân, Xích tiểu đậu 14 hạt. Các thứ trên đem đựng trong một túi nhỏ hình tam giác, đem treo xuống giếng, đêm giao thừa ngâm vào rượu, hâm nóng. Thời cổ, khi uống rượu Đồ Tô, cả nhà già trẻ lớn bé hướng về phía Đông, lần lượt uống. Sau đó, bã rượu đem quẳng xuống giếng, trong năm ngày ngày đem uống, bách bệnh tiêu tan.

Theo tập tục, uống rượu Đồ Tô, người già cả sẽ là người uống trước, sau đó là trẻ em, tiếp đến mới là các hạng trung niên, thanh niên. Điều này thể hiện ý nghĩa mong muốn người già trẻ lại, cải lão hoàn đồng.

Rượu Đồ Tô là thần bí, hương thơm của nó làm say đắm lòng người, phong cách của nó khuynh đảo bao người, công hiệu của nó làm người đời ca ngợi. Uống một lượng rượu Đồ Tô vừa độ làm người ta khỏe lên. Và, đã từ rất lâu, rượu Đồ Tô trở thành đặc sản mùa xuân nổi tiếng của Trung Quốc. 

Bạch Tửu

Bạch Tửu hay còn được gọi là “Thiêu Tửu” là một trong những loại rượu nổi tiếng của Trung Quốc. Đây là rượu khá nặng với nồng độ cao, với khoảng 80-120 Proof, tương đương độ cồn đạt 40-60% thể tích rượu.

Bạch Tửu nói chung được chưng cất chủ yếu từ lúa Miến. Tuy nhiên, đôi khi cách làm ra rượu trắng Bạch Tửu có chút khác nhau ở mỗi vùng miền. Nếu như ở Hoa Nam được làm từ lúa nếp thì Hoa Bắc lại sử dụng lúa Miến, Kê, lúa Mì, lúc Mạch và đôi khi họ còn sử dụng cả Bo Bo để nấu rượu nữa.

Vì có màu trắng trong nên rượu được gọi là Bạch Tửu và cảm quan có thể giống với nhiều loại rượu nổi tiếng khác trên thế giới, nhưng rượu trắng luôn luôn có nồng độ cồn ở mức cao và đặc biệt mùi vị của nó luôn luôn tại ra sự khác biệt độc đáo đến kinh ngạc. Có thể lấy ví dụ như Voka 30-50%, Sochu Nhật chỉ 25% hay như Soju Hàn 20-45%.

Nhiều người uống không quen thì thường nhận xét Bạch Tửu có mùi vị như nước pha sơn hay mùi dầu cặn. Nhưng với những người yêu thích thì với họ đây là một mùi vị đặc trưng, rất khác biệt là được nhiều người Trung Quốc yêu thích.

Rượu trắng Bạch Tửu thường thường sẽ được uống ở mức hơi ấm hoặc ở nhiệt độ phòng trong một bình rượu Ceramic. Sau đó họ đổ rượu Bạch Tửu vào trong các ly nhỏ. Theo tục lệ thông thường của người Trung Hoa, Bạch Tửu được uống trong các bữa ăn hơn là uống rượu riêng biệt.

Rượu Trúc Diệp Thanh

Rượu Trúc Diệp Thanh cũng là một cái tên khiến nhiều người thương nhớ khi nói đến Trung Quốc, nhất là vùng Phương Hoàng Cổ Trấn. Loại rượu này ở thời xa xưa là loại rượu quý hiếm, chỉ có Vua chúa mới được sử dụng.

Rượu Trúc Diệp Thanh được ủ với lá trúc, rượu có vị ngọt nhẹ tinh khiết và mùi thơm kích thích vị giác. Không chỉ vậy, điểm đặc biệt nhất của loại rượu này chính là khả năng biến hoá màu sắc vô cùng độc đáo, thông thường rượu sẽ có màu vàng nhạt, cho đến khi đặt dưới ánh mặt trời thì rượu sẽ chuyển sang màu ánh xanh lạ mắt.

Loại rượu này rất có lợi cho sức khoẻ và đường ruột, hỗ trợ con ngừoi ăn ngon miệng và tinh thần tỉnh táo hơn.

Rượu Vang

Tại Trung Quốc, rượu Vang cũng là dòng rượu được đánh giá cao. Loại rượu này có nguồn gốc từ Châu Âu, từ thời Tây Hán được du nhập vào Trung Quốc thông qua giao thương. Rượu Vang ở Trung Quốc được ủ tương đối ngon.

Ở Trung Quốc, rượu Vang được sản xuất nhiều tại phía Bắc Trường Giang. Ngày nay, nhà máy rượu Vang lớn nhất ở Trung Quốc nằm ở thành phố Yên Đài, thuộc tỉnh Sơn Đông. Nhà máy này sản xuất được một loại rượu Vang đỏ nổi tiếng khắp trong và ngoài nước nhờ có hương vị hết sức đặc biệt. Ngoài ra, rượu Vang đỏ ở Bắc Kinh cũng rất ngon. Bên cạnh đó, Vang trắng của Thanh Khê và Thiên Tân kết hợp với nhau tạo thành một loại rượu vang trắng có hương vị rất thơm ngon.

Rượu tre

Rượu vốn là thức uống xuất hiện ở tất cả các quốc gia trên thế giới, nhưng rượu tre tại Trung Quốc lại là món uống mới, được nhiều khách du lịch nước ngoài lần đầu thưởng thức khen ngợi.

Bằng phương pháp sử dụng kỹ thuật phun áp lực cao, rượu được bơm trực tiếp vào thân rỗng của những cây tre non. Đây là loài cây có khả năng tự phục hồi cao. Sau 10 ngày, các lỗ rượu dần được lấp kín. Và như thế, rượu được ủ tự nhiên trong môi trường kín từ vài tháng đến hơn 1 năm. Trong thời gian này, avone (một loại chất lỏng từ trong thân cây) và nhựa cây tre sẽ hòa cùng với rượu. Những chất đặc biệt từ cây tre hòa cùng rượu tạo ra một mùi thơm tinh khiết, dễ chịu hơn so với rượu thường. Đặc biệt, rượu ủ trong cây tre cũng có nồng độ cồn thấp hơn vì một phần đã được cây tre hấp thụ. Nếu đưa rượu có độ cồn khoảng hơn 50% vào trong thân tre, sau khi thu hoạch, rượu sẽ chỉ còn 30%.

Ủ rượu là một chuyện và quy trình lấy rượu khỏi thân cây tre cũng khá đặc biệt và thu hút nhiều du khách. Họ sẽ có cơ hội xem các công nhân gõ vào các phần khác nhau của cây tre để kiểm tra xem bên trong tre có ủ rượu hay không. Sau đó, họ sẽ đục một lỗ nhỏ để lấy rượu ra ngoài.

Kỹ thuật ủ rượu trong ống tre tươi ban đầu xuất hiện ở tỉnh Phúc Kiến, sau đó được dân làng ở những vùng lân cận
như Quảng Tây, Tứ Xuyên áp dụng. Những rừng tre tự nhiên được biến thành xưởng sản xuất rượu, ủ trong ống tre tươi.

Loại rượu ủ từ ống tre có màu sắc vàng nhạt, được giới thiệu là bổ phổi, giúp giải độc. Nó có hương thơm tinh khiết đã làm say đắm lòng người, công hiệu của nó làm người đời ca ngợi. 

Rượu Trung Quốc len lỏi vào mọi ngóc ngách đời sống hàng ngày, văn hóa nghệ thuật, các hoạt động dân gian hay lễ hội một cách mật thiết. Rượu tạo ra một nét văn hóa riêng biệt, mang đậm tinh thần dân tộc người Trung Hoa. 

Nếu có dịp du lịch Trung Quốc, du khách hãy thử một lần “ngây ngất” trong hương vị men nồng của các loại “hảo tửu” và tìm mua về làm quà sau chuyến du lịch của mình nhé! Chắc chắn đây sẽ là một điều thú vị dành cho du khách.

Mì trường thọ – món ăn đem lại may mắn và thịnh vượng

Ẩm thực Trung Hoa đa dạng, phong phú như một quyển tiểu thuyết dài tập, không bao giờ kể hết được. Những món ăn ở đây đều có ý nghĩa của nó. Mì trường thọ là một trong những món như vậy.

Tương truyền rằng cách đây từ 300 năm trước, trong triều đại nhà Đường, tại làng Nam Sơn thuộc tỉnh Chiết Giang, sau nhiều biến loạn thì thực phẩm trở nên rất khan hiếm. Lúc này vợ của Hoàng đế Đường Minh Hoàng phải dùng một chiếc khăn tay thêu của mình để đổi lấy một bát mì để tặng cho chồng vào đúng ngày sinh nhật. Từ đó về sau, món ăn thấm đượm tình nghĩa phu thê đó được gọi là “mì trường thọ”.

Mì trường thọ được xem là biểu tượng cho sự mạnh khoẻ, tuổi thọ cao. Thế nên vào mỗi dịp mừng tuổi mới một ai đó, người ta thường nấu món mì trường thọ để ăn thay vì bánh sinh nhật. Người Trung Quốc quan niệm rằng khi ăn một bát mì trường thọ thì người đó sẽ gặp nhiều may mắn, luôn khỏe mạnh và sẽ sống lâu trăm tuổi. Ngoài ra, không chỉ mang ý nghĩa về tuổi tác, mì trường thọ còn được cho là đem lại may mắn và thịnh vượng, thế nên nó còn xuất hiện trong những dịp đầu năm mới nữa.

Chính bởi ý nghĩa đặc biệt này, người chế biến không được cắt sợi mì, vì làm vậy đồng nghĩa với việc tuổi thọ bị rút ngắn, mang theo xui rủi cho người ăn. Khi ăn mì trường thọ, phải ăn một hơi hết cả sợi mì và trước khi đưa mì vào miệng, không được cắn đứt sợi mì. Nét độc đáo trong văn hoá này ngày nay vẫn được người Trung Hoa duy trì và mang ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của họ.

Trước đây, những sợi mì dai và dài được người dân nơi đây chế biến với quy trình thận trọng, tỉ mỉ. Chúng được làm bằng một loại bột đặc biệt, sau khi cán mỏng sẽ được cắt thành từng sợi nhỏ, đan chéo và phơi dưới nắng vài giờ đồng hồ. Ngày nay, bất cứ loại mì nào cũng có thể được sử dụng làm nên món ăn thơm ngon này, nhưng phổ biến nhất có thể kể đến là mì Yi Mein (một loại mì trứng Quảng Đông có màu vàng hấp dẫn và vị dai, xốp đặc trưng nhờ dùng nước soda trong quá trình chế biến). Để làm loại mì đặc biệt này, đầu bếp cần có kỹ thuật cao. Khâu nhồi bột cũng được chú trọng kỹ lưỡng để đảm bảo đủ độ dai, khiến sợi mì có thể kéo dài. Sợi mì trường thọ sẽ có độ dài khoảng 3m chứ không ngắn như mì bình thường. Từ xưa cho đến nay, người dân nước này đã có quan niệm sợi mì kéo càng dài được xem là biểu tượng cho sự mạnh khoẻ, tuổi thọ ngày càng cao.

Sợi mì thường được xào với các loại rau củ, hải sản, hoặc nấu trong nước dùng được hầm từ gà. Nếu xào, các nguyên liệu phụ cần được để ráo nước và xào riêng, cho thêm dầu ăn để sợi mì không dính vào nhau. Một số nguyên liệu có thể ăn kèm cùng món này là thịt vịt quay, thịt xá xíu hoặc tôm sú, hoặc cũng có thể ăn riêng một mình. Khi ăn, người Trung Quốc cũng thường thêm một quả trứng gà vào vì trứng gà có hình tròn, là biểu tượng của sự viên mãn, đồng thời cũng tượng trưng cho sinh mạng.

Mì trường thọ có thời gian hình thành và tồn tại lâu dài, lại được giữ nguyên công thức chế biến đặc biệt, được lưu truyền từ đời này sang đời khác nên là món ăn có vị trí, vai trò quan trọng trong nền ẩm thực Trung Hoa. Nếu có dịp du lịch đất nước này, du khách đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức một tô mì trường thọ thơm ngon, bổ dưỡng nhé!

Du lịch Trung Quốc, không thể bỏ qua món “Gà ăn mày” độc lạ

“Gà ăn mày” là một món ăn rất phổ biến ở Trung Quốc và được thực khách trên khắp thế giới vô cùng ưa chuộng. Thoạt nhìn ban đầu, món ăn trông có vẻ không được bắt mắt lắm, nếu không muốn nói là hơi kì dị. Nhưng nó thực sự là một món ăn mang hương vị bản sắc Trung Quốc mà bất cứ ai cũng không nên bỏ lỡ.

Có những món ăn mà mới chỉ nghe tên gọi thôi cũng khiến người nghe cảm thấy tò mò và muốn được thưởng thức ngay lập tức. Có những món ăn có tên gọi giản dị, có món ăn lại có tên gọi đặc biệt, nghe một lần là nhớ, món “gà ăn mày” là một món ăn như vậy. Cái tên “gà ăn mày” thoạt nghe rất lạ tai nhưng là món ăn độc đáo trong ẩm thực Trung Quốc. 

Món “gà ăn mày” mang hương vị thơm ngon với cách chế biến vô cùng độc đáo và cả một câu chuyện thú vị gắn liền với xuất xứ món ăn này. Món “gà ăn mày” xuất hiện từ thời nhà Thanh và cái tên “ăn mày” có liên quan đến người đã sáng tạo ra nó lần đầu tiên.

Theo sự tích kể lại thì một người ăn mày ở Hàng Châu (Giang Tô), trong cơn đói kém, đành phải liều mình bắt trộm gà ở sân vườn một nhà ven đường để xoa dịu những tiếng ùng ục phát ra từ cái dạ dày rỗng đã nhiều ngày qua. Trong khi đang nhóm lửa và chuẩn bị làm gà thì nhà vua và cận thần đi qua. Sợ quá, người ăn mày liền lấy bùn rồi bọc gà lại, ném vội vào lửa. Không ngờ, mùi thơm đã len lỏi qua lớp đất tỏa ra phưng phức thu hút sự chú ý của nhà vua dừng bước và dùng bữa cùng kẻ ăn mày kia. Thật ngạc nhiên, món ăn ngon đến mức nhà vua khăng khăng muốn biết cách chế biến món ăn này. Kết quả là món gà nướng này biến thành đặc sản quý, được đưa vào thực đơn trong cung, dùng trong các bữa tiệc tùng và cứ thế trở thành món ăn nổi tiếng cho đến ngày nay.

Mặc dù, lúc bấy giờ, nó đã trở thành món ăn quý tộc nhưng dân gian vẫn quen gọi cái tên “gà ăn mày”. Tuy nhiên, ngày nay nhiều hàng quán ở Trung Quốc lại gọi món ăn bằng cái tên mỹ miều hơn là “gà nung đất sét”.

Và công thức làm món gà này cũng được chế biến cầu kỳ hơn chứ không chỉ đơn giản là đắp bùn lên con gà rồi nướng. Nó được được biến tấu với nhiều loại nguyên liệu và gia vị khác nhau, tạo nên sự lạ miệng: thịt săn chắc, vài lá sen khô, đất sét và dầu mè, và không thể thiếu là một con gà nặng hơn 1kg, là giống gà thả trong vườn.

Gà được để nguyên con, bỏ đi phần nội tạng, rồi rửa sạch bằng rượu gạo cho hết mùi tanh hôi. Sau đó đem hỗn hợp gồm hành lá, gừng, đậu tương, bột ngũ vị và vài loại thảo mộc của Trung Quốc đã được xào qua nhồi vào bụng gà để tăng vị thơm ngon, đậm đà. Sau đó lại ướp gà với nước tương, hoa hồi, dầu đinh hương, hạt tiêu, quế, muối, đường và chút bột nêm. Ướp gà trong vài giờ để các loại gia vị ngấm sâu vào thớ thịt.

Công đoạn tiếp theo là bọc gà bằng lá sen trước khi bọc đất để làm sạch lớp gà và thịt phảng phất hương vị của lá sen. Thứ đất được dùng để bọc gà nhất định phải chọn loại đất sét được lấy từ khu vực ao hồ để đảm bảo độ kết dính, không quá khô hay ướt, khi nung ở nhiệt độ cao sẽ tạo nên mùi thơm vô cùng đặc biệt. Việc bọc đất cũng đòi hỏi phải rất tỉ mỉ để sao cho không chỗ nào bị mỏng quá hay dày quá khiến gà bị cháy xém hoặc không chín.

Cuối cùng là cho gà lên bếp củi khô để nướng. Thời gian nướng khá lâu, có thể kéo dài tới 1-2 tiếng. Lửa ở mức vừa phải để món ăn chín dần dần. Đây cũng là bước quan trọng bởi người đầu bếp cần canh sao cho lửa không to quá. Nếu quá lửa, gà sẽ cháy sém, mất đi vị ngọt tự nhiên. Đến khi phần đất sét nứt ra, khi ấy thịt gà đã chín. 

Khi chín, mùi lá sen thoang thoảng cùng các loại nguyên liệu và gia vị bên trong thấm đều vào từng thớ thịt gà nên ăn sẽ càng ngon hơn rất nhiều. Gà trở nên béo ngậy, mềm, ngọt, không hề bị khô và có mùi thơm rất hấp dẫn. Đặc biệt, tất cả xương gà đã róc hết thịt và chỉ cần dùng một đôi đũa nhỏ cũng có thể nhẹ nhàng tách riêng phần xương và phần thịt. Cảm giác, khi tách đôi con gà vàng ươm, thực khách nhẹ nhàng bóc lớp da béo ngậy rồi chấm với bát nước tương cay cay, mặn mặn, càng ăn lại càng thèm hơn nữa…

“Gà ăn mày” chỉ ăn nóng mới cảm nhận hết vị ngon, ngọt. Thực khách có thể cảm nhận được vị lá sen thoang thoảng, nấm hương, mùi thơm của tiêu, cay của ớt và miếng gà ăn không bị ngán. Món ăn này được nhiều khách du lịch nước ngoài đến Trung Quốc ưa thích. 

Hãy thực hiện một chuyến du lịch Trung Quốc đế có được một lần thưởng thức món ăn vô cùng độc đáo và đặc sắc này nhé!

Đậu phụ thối – món ăn “thiên hạ đệ nhất thối” của Trung Quốc

Ẩm thực Trung Hoa đa dạng và tinh tế được cả thế giới biết đến như cơm chiên Dương Châu, vịt quay Quảng Đông… Bên cạnh những món ăn cầu kỳ đó, các món ăn bình dân như sủi cảo, kẹo xiên và đặc biệt đậu hũ thối chính là nét độc đáo làm nên linh hồn cho văn hóa ẩm thực đất nước này.

Đậu phụ thối (臭豆腐) là một loại đậu phụ lên men khá nặng mùi. Món ăn này được mệnh danh là “thiên hạ đệ nhất thối” vừa ăn vừa bịt mũi ấy vậy mà trở thành “đặc sản” gây thương nhớ của mỗi người dân Trung Quốc và kể cả khách du lịch nước ngoài.

Du lịch Trung Quốc, du khách sẽ dễ dàng bắt gặp món ăn bình dân này ở các chợ đêm hoặc quán ăn ven đường và thậm chí trong các nhà hàng sang trọng.

Nguồn gốc món đậu phụ thối

Nguồn gốc của món đậu phụ thối có khá nhiều dị bản. Chuyện kể rằng, khi xưa Chu Nguyên Chương xuất thân bần hàn, lúc còn nhỏ ông đã đi làm ăn mày và hòa thượng. Có một lần vì đói quá không chịu được nên ông đã nhặt đậu phụ đã hỏng mà người ta vứt đi rồi đem về nhà rán lên. Khi đưa vào miệng, mùi vị ấy khiến ông khó quên. Sau đó, ông làm thống soái, đội quân của ông thuận lợi đánh tới tỉnh An Huy, trong lúc vui vẻ ông đã hạ lệnh cho toàn quân ăn đậu phụ thối để mừng thắng lợi, món đậu phụ thối từ đó được lưu truyền rộng rãi.

Một câu chuyện khác phổ biến hơn cả là món ăn này do một chàng thư sinh nghèo tên Vương Trí Hòa từ thời vua Khang Hi tìm ra. 

Do thi trượt khoa cử, Vương Trí Hòa phải ở lại kinh thành bán đậu phụ kiếm sống qua ngày. Do đậu phụ ế nhiều, anh đành cắt nhỏ và bỏ vào một cái chum ướp muối. Vài ngày sau, chỗ đậu phụ đó đã chuyển thành màu xanh lục và có mùi vô cùng “khó ngửi”, nhưng khi ăn thử thì lại thấy nó rất ngon. Từ đó món đậu phụ thối lan truyền rộng rãi. Thậm chí đến vua Khang Hi cũng phải mê mẩn, hạ lệnh đưa vào thực đơn của cung đình.

Mùi vị đặc trưng của đậu phụ thối

Với tên gọi của món ăn này cũng cho thấy nó chắc chắn là sẽ rất “thối”, ngay từ khoảng cách rất xa cũng có thể ngửi thấy mùi “khó ngửi” của món ăn này, nó có mùi thối giống như mùi của rau củ đang thối rữa hoặc phân bón mục rữa, rất khó chịu. Có người so sánh vị của nó với pho mát xanh của người phương Tây, trong khi người khác thì nghĩ nó giống thịt rữa. Vì thế nên tuy rằng đậu phụ thối rất ngon nhưng mùi của nó vẫn là một thách thức đối với người ăn, đặc biệt là những vị khách du lịch nước ngoài lần đầu thưởng thức món ăn kì lạ này. 

Một cửa hàng đậu phụ thối gia truyền chia sẻ bí quyết làm món đậu phụ “thiên hạ đệ nhất thối” với công thức nhìn thôi là đã biết thối kinh người. Chủ cửa hàng chia sẻ rằng để có món đậu phụ thối ngon thì phải có nước muối ngon. Và nước muối bà làm ra bằng cách ngâm muối lên men đủ loại rau cải trong khoảng 2 năm để rau cải úng rã ra. Sau đó, bà lọc lấy nước từ rau cải ngâm và cho đậu phụ vào ủ lên men. Đậu phụ ngâm nước muối rau cải càng lâu thì càng mềm ngon và tất nhiên là sẽ càng thối.

Cách chế biến món đậu phụ thối

Cách làm đậu hũ thối khá cầu kỳ. Thông thường, người ta làm đậu hũ từ đậu nành, rồi ủ cùng với nước cốt gồm sữa, rau (thường là rau cải) trong khoảng 6 tháng cho lên men. Ngoài ra, nước cốt ủ đậu hũ thối có thể là mù tạt xanh, măng tre và thảo dược Trung Quốc.

Ở mỗi vùng miền, món đậu phụ thối lại có một cách chế biến khác nhau:

Đậu phụ thối hỏa cung điện Trường Sa: Đậu nành được sử dụng để làm đậu phụ trong đậu phụ thối hỏa cung điện Trường Sa phải là đậu nành Hồ Bắc, vì đậu nành được trồng ở lưu vực sông Trường Giang sẽ có đủ nước, khi nấu thành đậu hũ sẽ rất mềm. Trong quá trình chế biến, những người thợ phải sàng lọc đậu nành, chọn ra những hạt mẩy, có chất lượng cao để bảo đảm được hương vị của đậu phụ. Cách chế biến dung dịch muối ngâm đậu phụ cũng là một bí mật của hỏa cung điện, măng và nấm hương phải chọn loại có chất lượng hảo hạng để các nguyên liệu này có thể lên men tự nhiên trong nước chao đun sôi. Các loại thực vật này lên men tự nhiên trong dung dịch nước muối, mặc dù sẽ rất thối, thối đến mức sẽ khiến người khác phải choáng váng nhưng sau khi được chiên qua dầu, dọn lên bàn ăn, bỏ vào miệng thì thực khách chỉ cảm nhận được mùi thơm mà thôi. Chính những yêu cầu nghiêm ngặt trong khâu lựa chọn nguyên vật liệu và chế biến mới có được món đậu hũ thối hỏa cung điện Trường Sa “đen như mực, non như pho mát, mềm như nhung”.

Đậu phụ thối Thiệu Hưng: Đậu phụ thối Thiệu Hưng là một món ăn nhẹ hàm chứa nhiều giá trị văn hóa phong phú, có lịch sử gần 1.000 năm, thời đại rực rỡ nhất được truy nguyên về thời đại vua Khang Hy (nhà Thanh), sau khi người ăn xong món ăn này thì khua tay viết 2 chữ “青方”, sau đó món ăn này lập tức vang danh thiên hạ. Theo lịch sử, Từ Hi thái hậu cũng có thói quen ăn đậu phụ thối, liệt kê nó vào món ăn của hoàng gia. Đậu phụ thối ngon đến như vậy, bí quyết nằm ở lọ nước dung dịch ngâm và quy trình để chế biến loại nước ngâm này cũng vô cùng phức tạp, không chỉ lựa chọn những loại rau cải tươi để ướp và cho lên men tự nhiên, mà trong quá trình ướp để lên men phải không ngừng thêm vào các loại hương liệu nữa. Loại nước ngâm nếu chỉ có vài năm thì chưa thể xem là tốt được, loại nước tốt phải có tuổi đời trên 20 năm.

Đậu phụ thối Nam Kinh: Đậu phụ thối ở đây được chia làm 2 loại, một loại là đậu phụ mềm màu xám, loại khác là đậu phụ khô màu xám gạch. Đậu phụ thối mềm được cho vào chảo chiến đến khi có màu vàng nâu. Lúc ăn có thể xịt thêm một ít tương ớt, nước sốt mè, nước sốt tỏi, ngò rí, hẹ và gừng, bên ngoài thì giòn giòn bên trong lại rất mềm, mùi vị nồng nặc. Còn loại đậu phụ thối khô màu xám, phải chiên trong khoảng thời gian lâu hơn, như thế mới chín đều. Mùi thơm lan tỏa trong không khí, lúc này trên bề mặt đậu phụ sẽ xuất hiện những bong bóng nhỏ, khi màu chuyển sang màu xám đen, lúc này đã có thể ăn được rồi. Loại đậu phụ thối khô này thường sẽ được cắt thành từng miếng nhỏ, xiên vào các que tre, sau khi chiên xong thường được quét lên với các loại nước sốt, ăn lúc còn nóng, sẽ khá giòn và dại.

Đậu phụ thối Phúc Kiến: Theo phong tục của người Phúc Kiến, vào mùa đông, người dân nơi đây thường sẽ trữ tuyết lại, sau đó đến mùa hạ năm sau thì trộn vào nước do tuyết tan ra đó một ít tro và gia vị, loại nước đó sẽ được dùng làm nước ngâm đậu phụ tươi. Sau 1 ngày người ta sẽ vớt đậu phụ ra, thêm vào đó dầu mè, ớt xanh, tỏi giã, rau ngò, nước tương và một ít muối. Đậu phụ thối thường được dùng để làm món ăn phụ. Bởi vì được ngâm trong nước tuyết nên đây là một món ăn có tác dụng giải nhiệt. Người dân địa phương này đã truyền từ đời này đời kia công thức làm món ăn bí truyển này

Đậu phụ thối có giá trị dinh dưỡng

Món đậu phụ thối có mùi thối là do đậu phụ đã trải qua quá trình lên men mạnh tới khi đậu nổi mốc, vậy đậu phụ thối có tốt cho sức khoẻ không? Theo nghiên cứu của các chuyên gia dinh dưỡng cho thấy đậu phụ thối có giá trị dinh dưỡng cao. Món ăn này có hàm lượng vitamin B2 và B12 rất cao, giúp phòng tránh bệnh mất trí nhớ ở người già. Ngoài ra, hàm lượng protein trong đậu phụ thối khá cao, chiếm khoảng 15-20%, tương đương với nhiều loại thịt. Thực phẩm này còn chứa lượng canxi phong phú. Chưa kể, các chất protein trong đậu phụ thối sau khi lên men chuyển hóa thành các loại axit amin, có tác dụng tăng cảm giác thèm ăn, hỗ trợ tiêu hóa. Ngoài ra, đậu phụ thối còn có tác dụng chữa bệnh. Theo sách Đông Y cổ, đậu phụ thối mang tính hàn nhưng ích khí, có tác dụng điều hòa tỳ vị, giảm chướng bụng đầy hơi, thanh nhiệt tán huyết, giúp thải độc cho đại tràng.

Đậu hũ thối thậm chí trở thành đề tài nghiên cứu khoa học quen thuộc của các sinh viên, giảng viên chuyên ngành hóa học ở Trung Quốc. Trường Đại học Thanh Hoa đã tiến hành xét nghiệm một mẫu đậu hũ thối trong phòng thí nghiệm và phát hiện hơn 15 loại vi khuẩn có lợi trong thành phần của nó, tương tự các loại vi khuẩn tìm thấy trong sữa chua (yogurt). Còn các nhà nghiên cứu Hong Kong tìm được 21 loại hợp chất hóa học vô hại trong đậu hũ thối, chỉ có duy nhất một loại không tốt cho sức khỏe nhưng không đáng kể.

Tuy nhiên, cái gì ăn nhiều quá cũng không tốt, các chuyên gia khuyến cáo không nên ăn nhiều đậu phụ thối, vì trong quá trình lên men, đậu phụ thối sẽ sản sinh ra các amin như methylamine, putrescine, serotonin. Các chất này giúp cho món ăn có mùi rất đặc biệt nhưng không hoàn toàn có lợi cho sức khỏe. Và trong quá trình chế biến dễ bị vi khuẩn xâm nhập gây ngộ độc thực phẩm. Thêm nữa hàm lượng muối trong đậu phụ thối khá cao vì thế không nên ăn nhiều. Hàm lượng kalo trong đậu phụ thối chiên cao hơn rất nhiều so với đậu phụ thường, nếu ăn nhiều sẽ dẫn đến thừa kalo.

Khi tham gia những tour Trung Quốc của chúng tôi, du khách có cơ hội được thưởng thức món ăn nức danh này khi đoàn dừng chân sinh hoạt tự do trên một tuyến phố. Thưởng thức đậu phụ thối nóng hổi giòn rụm giữa tiết thu sẽ mang lại cho du khách thêm nhiều trải nghiệm đáng nhớ.